Motorun gücü ve devri doğru olsa bile kayışın mil ucuna uyguladığı yanal kuvvet izin verilen sınırı aşarsa rulman erken bozulur ya da mil yorulur. Bu kuvvet motorun kendisinden değil tahrik düzeninden gelir; satıcı bunu ancak kasnak ve kayış bilgisi verilirse değerlendirebilir.

DRG-280M-4 90 kW 1500 d/d pik döküm gövdeli DRG trifaze motor – mil ucu kayış yükü

Yanal kuvvet nereden doğar?

Kayış, momenti kasnak çevresinde bir çekme kuvveti olarak taşır. Bu kuvvet momentin kasnak yarıçapına bölünmesiyle bulunur. 45 kW, yaklaşık 1475 d/d dönen bir motorun anma momenti yaklaşık 291 Nm'dir. Yarıçapı 0,1 m olan (200 mm çaplı) bir kasnakta iletilen çevresel kuvvet yaklaşık 2,9 kN eder. Kayışın kaymadan çalışması için uygulanan ön gerdirme bu değerin üzerine eklenir; bu yüzden milin hissettiği toplam kuvvet daha büyüktür ve katsayısı kayış tipine göre değişir. Kasnak çapı yarıya inerse çevresel kuvvet iki katına çıkar.

Kuvvetin uygulandığı nokta da önemli

Aynı kuvvet mil omzundan uzakta uygulandığında rulmana binen eğilme momenti büyür. Geniş kasnağın milden taşması, kasnağın mil ucuna kadar itilmemesi ya da araya ek burç konması bu kolu uzatır. Katalogdaki izin verilen radyal yük değerleri belirli bir uygulama noktasına göre verilir.

Siparişe yazılacak bilgiler

  • Motor kasnağı çapı ve genişliği
  • Kasnak merkezinin mil omzuna uzaklığı
  • Kayış profili ve adedi
  • Makine kasnağı çapı ve eksenler arası mesafe
  • Kayışın çekme yönü (yatay, dikey, açılı)
  • Darbeli yük olup olmadığı (kırıcı, değirmen gibi)

Bu bilgilerle yük değerlendirilir; sınır aşılıyorsa daha büyük motor kasnağı, kasnağın mile yaklaştırılması ya da farklı tahrik düzeni önerilebilir. Seçilen modelin izin verilen radyal yük değerini sipariş öncesinde yazılı olarak teyit edin. Kasnak çaplarını kasnak ve kayış hesaplama aracıyla önceden kontrol etmek süreci hızlandırır.

Kayışlı ağır tahrik için seçenekler çekiçli kırıcı motoru gibi uygulama sayfalarında ve pik döküm gövdeli motorlar arasında değerlendirilebilir.