Hat Tipi (Inline) Pompa Motoru: Dikey Montajlı Pompalarda Motor Seçimi

Inline (hat tipi) pompa motoru, emme ve basma ağzı aynı eksende olan bir santrifüj pompanın üstüne dikey olarak oturan, flanşlı trifaze asenkron motordur. Motor mili aşağı bakar, pompa milini rijit bir kaplinle çevirir ve çoğu tipte çarkın oluşturduğu eksenel kuvveti de kendi rulmanında taşır. Gücü pompanın debisine ve basma yüksekliğine göre seçilir: 140 m³/h soğutma suyunu 20 m basan bir inline pompa, pompa verimi 0,76 kabul edilirse yaklaşık 10 kW mil gücü ister ve 11 kW, 4 kutuplu bir motorla çalışır.

Inline pompada motor yalnız tahrik elemanı değil, pompanın yapısının bir parçasıdır: rulmanı, flanşı ve montaj yönü pompanın ömrünü belirler. Bu yüzden yatay bir pompada önemsiz sayılabilecek ayrıntılar (dikey montaja uygunluk, eksenel yük, drenaj deliklerinin yeri) burada seçimin ana maddesidir. Diğer pompa türleri için Pompa Motorları sayfasına, uygun motor ve güncel fiyat için Elektrik Motoru Online Satın Al mağazamıza bakabilirsiniz.

Inline pompa nedir, nerede kullanılır?

Inline bir gövde ve kurulum biçiminin adıdır; çalışma prensibi santrifüjdür. Emme ve basma flanşları aynı çapta ve aynı eksen üzerindedir, bu yüzden pompa boru hattına bir vana gibi araya girer. Motor ve pompa kafası gövdenin üstünde durur; bir üretici bu yapıyı "üstten sökülür" diye tanımlar: bakımda motor, pompa kafası ve çark birlikte yukarı alınır, gövde boru hattında kalır [1].

Inline pompa denince akla gelen bir başka ürün daha vardır: ısıtma tesisatındaki ıslak rotorlu küçük sirkülasyon pompası. Onlarda motor pompayla bütünleşiktir, rotor suyun içinde döner ve standart bir motorla değiştirilemez; bu ürünler sirkülasyon pompası sayfasında ayrıca ele alınır. Bu sayfa kuru rotorlu, ayrı ve standart IEC motorla çalışan inline pompaları anlatır.

• Merkezi ısıtma ve bölgesel ısıtma devreleri [1].
• Klima, chiller ve soğutma kulesi devrelerinde soğuk su ve glikollü su [2].
• Bina su temini ve endüstriyel soğutma [1].
• Boru şaftlarında ve dar mekanik odalarda yer tasarrufu gereken her hat.

Uçtan emişli ve split case pompadan farkı

Uçtan emişli pompada su milin ucundan girer ve yukarı çıkar; boru hattı pompada 90 derece döner, pompa ve motor yerde bir şasenin üstünde durur. Split case pompada çift emişli çark büyük debiyi taşır, gövde yatayda ikiye ayrılır ve geniş bir kaide gerekir. Inline pompada ise boru düz devam eder; yer ihtiyacı küçüktür ama motor yukarıda, ağırlık merkezi yüksektir ve motorun bütün ağırlığı pompa gövdesine biner.

Bir üretici kataloğunda belirtildiğine göre 11 kW'tan küçük motorlu inline pompalar yatay ya da dikey boruya takılabilir; 11 kW ve üstü motorlu pompalar ise yalnız yatay boruya, motor dikey konumda olacak biçimde kurulur. Aynı kaynak motorun hiçbir zaman aşağı bakmaması gerektiğini yazar [1].

Motor pompayı nasıl tahrik eder? Flanş, kaplin ve eksenel yük

Motor, pompa kafasına ya da motor taşıyıcısına flanşıyla bağlanır. Motor mili ile pompa mili arasında rijit, iki parçalı bir kaplin vardır [1]. Kayış ya da redüktör kullanılmaz; motor devri pompa devridir.

Eksenel yük motor rulmanında

Bir üretici, kendi inline pompalarında radyal ve eksenel kuvvetlerin motorun tahrik tarafındaki sabit rulman tarafından karşılandığını, pompanın ayrıca rulman gerektirmediğini belirtir [1]. Çark hidrolik olarak dengelense de eksenel kuvvetin bir kısmı kalır; buna rotorun, kaplinin ve çarkın ağırlığı eklenir. Bu nedenle inline pompaya takılacak motorun ön rulmanı, dikey konumda bu yükü taşıyacak biçimde seçilmiş olmalıdır. Dikey çalışma için motorun dikey montaja uygun sipariş edilmesi ve eksenel yükün pompa üreticisinden teyidi gerekir.

V1 ve V18: dikey flanş tipleri

IEC montaj kodlarında V1, büyük delikli flanşı (B5) aşağıda ve mili aşağı bakan dikey motordur; V18 ise aynı düzenin küçük dişli flanşlı (B14) karşılığıdır. Inline pompada motor çoğunlukla V1 düzeninde çalışır; küçük güçlerde V18 de görülür. Flanş ölçüsü (merkezleme çapı, delik çemberi) pompa kafasındaki yuvaya birebir uymalıdır. Kesin tip ve flanş ölçüsü pompa üreticisinin çiziminden alınır; DRG'de montaj tipi ve dikey kullanım sipariş notuyla belirtilir.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Inline pompa motoru kaç kW? Piyasadaki modeller

Inline pompa aileleri bir kombi pompasından biraz büyük modellerden yüzlerce kilovatlık yüksek basınçlı serilere kadar uzanır. Her pompada tek motor vardır; çift kafalı (ikiz) inline pompalarda iki ayrı motor bulunur ve biri yedektir, bu durumda kurulu güç iki motorun toplamıdır ama aynı anda biri çalışır [1].

Bu pompa grubunda üretici modeline ve kapasitesine göre yaklaşık 0,12–630 kW motor seçenekleri görülür [1][2]. Ağız çapı (DN) ve çark çapı büyüdükçe debi ve basma yüksekliği artar, motor kademesi de büyür; aynı DN'de 2 kutuplu sürüm 4 kutupluya göre çok daha yüksek basar ve çok daha fazla güç ister. Ağırlık da güçle birlikte artar: bir üretici kataloğunda 0,25 kW'lık en küçük model yaklaşık 50 kg, 200 kW'lık en büyük model yaklaşık 2.300 kg'dır [2]. Bu ağırlığın önemli kısmı motordur ve büyük modellerde pompa ayakları ile kaidesi bu yükü taşır.

DRG gamıyla kesişen kısım

0,25–355 kW, 1000/1500/3000 d/d motor isteyen inline pompalar DRG gamında karşılık bulur. 0,12 ve 0,18 kW kademeleri gamın altında, 355 kW üstü yüksek basınçlı seriler gamın üstünde kalır; ikisi de DRG gamı dışındadır.

Örnek hesap: 140 m³/h, 20 m

Bir alışveriş merkezinin chiller devresinde, kapalı devre sürtünme kayıplarını karşılayacak bir inline pompa seçiliyor: 140 m³/h ve 20 m, pompa eğrisinden okunan pompa verimi 0,76.

• Q = 140 / 3600 = 0,0389 m³/s
• P = ρ·g·Q·H / η_pompa = 1000 × 9,81 × 0,0389 × 20 / 0,76 ≈ 10,0 kW
• Yaklaşık %10 pay: 11,0 kW → standart güç 11 kW
• 4 kutup seçilir: düşük basma yüksekliği ve bina içinde ses

DRG-160M-4 1465 d/d döner, 400 V'ta 20,4 A çeker; ön rulmanı 6309-C3, mil çapı 42 mm'dir. 11 kW olduğu için yukarıdaki kurala göre pompa yatay boruya, motor dikey konumda takılır [1]. Gece saatlerinde invertörle devir %80'e düşürülürse güç 0,8³ ≈ 0,51 katına, yaklaşık 5,1 kW'a iner. Devir-güç ilişkisi için affinity yasaları yazımıza, kendi değerleriniz için Pompa & Fan Motor Gücü Hesaplama aracına bakın.

Motor seçimi için kontrol listesi

Pompanın hidrolik seçimi ve flanş bağlantısı pompa üreticisinin ya da projecinin işidir; motor tedarikçisi verilen mil gücü, devir, montaj ve ortam şartına uygun motoru sağlar. Inline pompaya özgü maddeler:

• Pompa etiketi: DN, çark çapı, P2 ve kutup (birçok üreticinin model kodunda bu dördü yazar [2]).
• Eski motorun montaj tipi: V1 (B5 flanş) mi, V18 (B14 flanş) mi; flanş dış çapı, delik çemberi ve merkezleme çapı.
• Mil çapı ve boyu, kaplinin mil ucuna nasıl bağlandığı (kama, sıkma).
• Pompa kafası pompa üreticisinin özel motor flanşına mı göre yapılmış? Öyleyse standart motor uymayabilir.
• Boru yönü: yatay boru mu, dikey boru mu; motor dikey mi, yatay mı.
• Soğuk su taşınıyorsa motorda yoğuşma: drenaj deliği açık ve aşağıya bakmalı [1].
• Motorun üstünde servis için kaldırma boşluğu; büyük modellerde vinç noktası.

Devir ve montaj notları

Bina ısıtma ve soğutma devrelerinde basma yükseklikleri düşük olduğu için 4 kutup yaygındır; daha yüksek basma yüksekliği isteyen küçük DN'li modellerde 2 kutup kullanılır [2]. Motor devri pompa etiketindeki kutupla aynı olmalıdır. Bir üretici 11 kW ve üstü motorlu pompalarda titreşim sönümlemenin düşünülmesini, 90 kW ve üstünde zorunlu sayılmasını önerir [1]. Soğuk su devrelerinde motor durduğunda ortam havası motorun içinde yoğuşabilir; dikey motorda en alttaki drenaj deliği açık tutulur. DRG gamında 4 kW ve üstü motorlar 400/690 V sargılıdır ve yıldız-üçgen yol vermeye uygundur; inline pompalarda yaygın olan invertörle de çalışır.

DRG motorlarıyla eşleşme

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Ürün gamımız 0,25–11 kW alüminyum ve 0,55–355 kW pik döküm gövdeyi kapsar; 1000, 1500 ve 3000 d/d, 3 faz, 230/400 V ya da 400/690 V sargı, B3, B5, B14 ve B35 montaj (sipariş notuyla). Inline pompada B5 flanşlı motor V1 dikey kullanım notuyla, küçük güçlerde B14 flanşlı motor V18 notuyla sipariş edilir; eksenel yük pompa üreticisinden teyit edilir. Örnek hesabın çevresindeki güçler:

DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi). Isıtma-soğutma tesisatındaki genel motor konuları için HVAC fan ve pompa motoru yazımıza bakabilirsiniz.

Inline pompalar için DRG motorları

• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160M1-2 – 11 kW – 2945 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm
• DRG-180L-4 – 22 kW – 1470 d/d – 180L pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Inline pompa motoru: sık sorulan sorular

Inline pompaya ayaklı (B3) motor takılabilir mi?

Hayır. Motor pompa kafasına flanşıyla oturur ve pompanın parçası gibi çalışır; flanşlı (B5 ya da B14) ve dikey kullanıma uygun sipariş edilmiş motor gerekir.

Inline pompa motoru yatay takılabilir mi?

Bir üretici kataloğuna göre 11 kW altı motorlu pompalar yatay milli de kurulabilir; 11 kW ve üstünde motor dikey olmalıdır. Motor hiçbir durumda aşağı bakacak biçimde takılmaz.

Islak rotorlu sirkülasyon pompasının motoru değiştirilebilir mi?

Hayır. Islak rotorlu pompalarda motor pompayla bütünleşiktir; arızada pompa kafası ya da pompa değişir. Standart motor yalnız kuru rotorlu inline pompalara takılır.

11 kW inline pompa motoru kaç amper çeker?

4 kutuplu DRG-160M-4 400 V'ta 20,4 A, 380 V'ta 21,5 A; 2 kutuplu DRG-160M1-2 400 V'ta 19,6 A çeker.

Pompa etiketini, eski motorun flanş ölçüsünü ve montaj yönünü iletin; uygun DRG modelini ve sipariş notunu birlikte belirleyelim. Telefon ve WhatsApp: +90 (542) 666 11 11; e-posta: [email protected]; ayrıca iletişim sayfamız. Mağaza: Elektrik Motoru Online Satın Al.

Kaynaklar

1. Grundfos – TP, TPD, TPE, TPED in-line pumps data booklet – Seri 100: 0,12–0,25 kW; Seri 200: 0,12–2,2 kW; Seri 300: 0,25–132 kW; Seri 400 (25 bar): 5,5–630 kW; radyal ve eksenel kuvvetler motorun tahrik tarafı sabit rulmanında; ≥11 kW yalnız yatay boruda, motor dikey; motor asla aşağı bakmaz; drenaj deliği.
2. Wilo – Atmos GIGA-I, full range and technical data – IEC standart motorlu inline pompa; model kodunda DN, çark çapı, P2 ve kutup; P2 kademeleri 0,25–200 kW; model ağırlıkları.