Santrifüj Pompa Motorları: Salyangoz Gövdeli Pompalarda Motor Seçimi

Santrifüj pompa motoru, pompanın çarkını döndüren standart bir trifaze asenkron elektrik motorudur; çark suya hız verir, salyangoz (volüt) gövde bu hızı basınca çevirir. Motorun gücü pompa etiketinden değil, pompanın çalışacağı noktadaki debi (Q), basma yüksekliği (H), akışkan yoğunluğu (ρ) ve pompa verimiyle (η_pompa) belirlenir: örneğin 50 m³/h suyu 30 m basan, pompa verimi 0,68 olan bir pompa yaklaşık 6 kW mil gücü ister ve 7,5 kW, 2 kutuplu bir motorla çalışır.

Aynı santrifüj prensibi farklı gövde ve kurulum biçimleriyle satılır; motorun pompaya nasıl bağlandığı da bu biçime göre değişir. Bu sayfa genel haritayı çizer: prensip, monoblok ile kaplinli düzen arasındaki fark, gücü belirleyen değişkenler ve DRG gamındaki karşılıklar. Pompa grubunun tüm alt sayfaları Pompa Motorları ana sayfasında; uygun motorlar ve güncel fiyatlar Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında.

Santrifüj pompa nedir, motor bu pompada ne iş yapar?

"Santrifüj" bir çalışma prensibinin adıdır; yatay ya da dikey milli olmak bir yerleşim, yangın ya da sulama ise bir kullanım amacıdır. Bir pompa bu üç başlığın her birinden bir etiket taşıyabilir: yatay milli, santrifüj prensipli bir yangın pompası gibi.

Su çarkın göbeğinden girer, dönen kanatlar arasında dışa doğru savrulur ve hız kazanır. Çarkı saran salyangoz gövde giderek genişleyen bir kanal gibi davranır; suyun hızı düşer, basıncı yükselir ve basma ağzından çıkar. Motorun işi bu çarkı sabit bir devirde döndürmek ve çarkın istediği momenti karşılamaktır. Pompanın debisi ve basma yüksekliği hidrolik tasarımın, yani çark çapının ve gövdenin sonucudur; motor bu değerleri değiştirmez, yalnız devri sağlar.

Santrifüj ailesinin alt türleri

Aynı prensip farklı ihtiyaçlar için farklı gövdelerle üretilir. Uçtan emişli pompada su mil ekseninden girer, yukarıdan çıkar; standart ölçülü gövdeleri en yaygın sanayi pompasıdır. Inline (hat tipi) pompada emme ve basma ağzı aynı eksendedir, motor çoğunlukla üstte dikey durur. Çok kademeli pompada birden fazla çark seri bağlanır ve basma yüksekliği kademe sayısıyla artar. Split case (ayrık gövdeli) pompada gövde mil ekseninden ikiye ayrılır, çift emişli çark büyük debileri taşır. Bunların her birine ayrı sayfada değiniyoruz; bu sayfa ortak noktaları anlatır.

• Bina ve tesis su temini, hidrofor ve basınçlandırma hatları.
• Isıtma ve soğutma devrelerinde sirkülasyon, soğutma kulesi ve chiller devreleri.
• Sulama, havuz, arıtma tesislerinde temiz su transferi.
• Sanayide proses suyu, kazan besleme ve yıkama hatları.

Monoblok mu, kaplinli mi? Motor pompaya nasıl bağlanır?

Santrifüj pompada motor çarkı doğrudan çevirir; kayış-kasnak ya da redüktör nadirdir, çünkü 2 ve 4 kutuplu motor devri pompa çarkının tasarım devrine zaten uygundur. Fark, motor milinin çarka nasıl ulaştığındadır.

Monoblok (close-coupled) düzen

Pompa gövdesi motor flanşına bağlanır, ortak şase ve ayrı kaplin yoktur. İki yapı görülür. Birincisinde standart IEC ana ölçülü, flanşlı bir motor kullanılır ve pompa tarafında mil uzatması ya da rijit kaplin bulunur [1]. İkincisinde çark doğrudan motorun uzatılmış miline takılır; bu motorun mili standart IEC mil ucu değildir [5]. İkinci yapıda arızalı motorun yerine katalogdan standart bir motor takılamaz, ya aynı özel motor ya da yeni pompa gerekir. Bu karar için pompa elektrik motoru tedariki yazımızdaki kontrol adımlarına bakabilirsiniz.

Kaplinli (yataklı, long-coupled) düzen

Pompanın kendi yatak gövdesi ve mili vardır. Motor ile pompa ortak bir şase üzerinde durur, esnek kaplinle bağlanır. Bir üretici kataloğu bu tip pompaları B3 (IM 1001) ayaklı standart motorla verir [1]. Motor arızasında yalnız motor değişir; yeni motorun mil yüksekliği, mil çapı ve ayak delikleri eskisiyle aynıysa şase ve kaplin olduğu gibi kalır. Kaplin hizası yeniden kontrol edilmelidir.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Santrifüj pompa motoru kaç kW olur? Piyasadaki modellerde görülen güçler

Santrifüj pompaya sabit bir kW yazılamaz. Aynı gövde, farklı çark çapı ve devirle çok farklı güçler ister. Aşağıdaki satırlar üretici kataloglarında görülen motor güçleridir; her pompada tek motor vardır.

Bu pompa grubunda üretici modeline ve kapasitesine göre yaklaşık 0,25–400 kW motor seçenekleri görülür [1][2]. Tablodaki debi, eğrinin en büyük debisi; basma yüksekliği ise en yüksek değeridir, ikisi aynı noktada olmaz. Güç, debi ile basma yüksekliğinin çarpımıyla birlikte büyür: üretici B'nin serisinde 21 m³/h'lik en küçük pompa 1,5 kW ile yetinirken, 345 m³/h ve 89 m'ye çıkan en büyük pompa 75 kW ister [2]. Tesisteki toplam pompa gücü ile tek pompanın motoru da karıştırılmamalıdır; üç pompalı bir istasyonun her pompası kendi motoruyla ayrı seçilir.

DRG gamında karşılığı

DRG gamı 0,25–355 kW ve 1000/1500/3000 d/d'dir. Yukarıdaki aralığın 0,25–355 kW kısmı bu gamla örtüşür. 355 kW üstünde motor isteyen büyük kaplinli pompalar ve uzatılmış özel milli monoblok pompaların motoru DRG gamı dışındadır.

Gücü belirleyen değişkenler ve örnek hesap

Mil gücü P = ρ·g·Q·H / η_pompa bağıntısıyla bulunur (ρ kg/m³, g 9,81 m/s², Q m³/s, H m; sonuç W). Bu bağıntıdan dört pratik sonuç çıkar: debi iki katına çıkarsa güç iki katına çıkar; basma yüksekliği iki katına çıkarsa güç yine iki katına çıkar; yoğun bir akışkan (ör. tuzlu su) aynı Q ve H'de daha fazla güç ister; pompa verimi düşükse motor daha büyük seçilir.

Örnek: Bir fabrikanın soğutma suyu hattında 50 m³/h (0,0139 m³/s) su, boru kayıpları dahil 30 m basma yüksekliğine basılacak; pompa verimi pompa eğrisinden 0,68 okunuyor. P = 1000 × 9,81 × 0,0139 × 30 / 0,68 ≈ 6,0 kW. Pompa eğrisi debi arttıkça güç isteyen tipteyse ve sistem hesabında belirsizlik varsa yaklaşık %10 pay eklenir: 6,6 kW. Standart güç 7,5 kW'tır; 2 kutuplu DRG-132S2-2 (2930 d/d) 400 V'ta 13,7 A çeker. Kendi değerlerinizi Pompa & Fan Motor Gücü Hesaplama aracına girerek aynı hesabı yapabilirsiniz.

Devir değişince ne olur? (affinity ilişkisi)

Aynı çarkta debi devirle, basma yüksekliği devrin karesiyle, güç devrin küpüyle değişir. Örnekteki pompa invertörle %90 devre indirilirse güç 0,9³ ≈ 0,73 katına, yani yaklaşık 4,4 kW'a iner. Tersi de geçerlidir: 1450 d/d için tasarlanmış bir pompaya 2900 d/d motor takılırsa basma yüksekliği dört katına, güç sekiz katına çıkmak ister; motor aşırı yüklenir, çark ve salmastra zorlanır. Ayrıntı için affinity (benzerlik) yasaları yazımıza bakın.

Motor seçimi için kontrol listesi

Pompanın seçimi, pompa eğrisi ve çark çapı pompa üreticisinin ya da proje mühendisinin işidir. Motor tedarikçisi verilen mil gücü, devir, montaj ve ortam şartına uygun motoru sağlar. Santrifüj pompa için motor istemeden önce şunları toplayın:

• Pompa etiketi: tip, çark çapı, nominal debi ve basma yüksekliği, devir.
• Eski motorun plakası: kW, d/d, IEC gövde, gerilim, montaj tipi (B3 ayaklı, B5 ya da B35 flanşlı).
• Düzen: monoblok mu, kaplinli mi? Monoblokta mil ucunun standart mı, uzatılmış mı olduğu.
• Mil çapı ve boyu, kaplin ya da çark göbeği kama ölçüsü.
• Pompa debiyi kısmadan, vanası tam açık çalışıyor mu? Sağa kayan çalışma noktası gücü artırır.
• Yol verme: doğrudan, yıldız-üçgen ya da invertör; panonun gerilim düzeni.
• Pompa odası: nem, su sıçraması, ortam sıcaklığı.

Devir, kutup ve montaj tipi

Santrifüj pompalarda en sık 2 kutuplu (yaklaşık 2900 d/d) ve 4 kutuplu (yaklaşık 1450 d/d) motorlar görülür; 6 kutup büyük çaplı çarklarda kullanılır [1]. Yavaş pompa daha sessizdir ve çarkı daha az aşınır. Motor devri pompa etiketindeki devirle aynı kutup sayısında olmalıdır; farklı kutuplu motor pompanın tüm eğrisini değiştirir.

Kaplinli pompada motor B3 ayaklıdır. Monoblokta motor flanşlıdır; flanşın B5 (büyük, delikli) mi B14 (küçük, dişli) mi olduğu pompa gövdesinin bağlantı ölçüsüne bağlıdır. Kesin tip pompa üreticisinin çiziminden alınır; DRG'de montaj tipi sipariş notuyla belirtilir. 4 kW ve üstü DRG motorları 400/690 V sargılıdır ve 400 V şebekede yıldız-üçgen yol vermeye uygundur; 3 kW'a kadar olanlar 230/400 V'tur.

DRG motorlarıyla eşleşme

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Gamımız alüminyum gövdede 0,25–11 kW, pik dökümde 0,55–355 kW; 1000, 1500 ve 3000 d/d; 3 faz, 230/400 V ya da 400/690 V; montaj B3, B5, B14 ve B35 (sipariş notuyla). Kaplinli santrifüj pompaların tamamı ve standart IEC flanşlı motor kullanan monoblok pompalar bu gama girer. Örnek hesaptaki 7,5 kW ihtiyaç ve çevresindeki güçler için seçenekler:

DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi).

Santrifüj pompalar için DRG motorları

• DRG-100L2-4 – 3 kW – 1450 d/d – 100L pik döküm
• DRG-112M-2 – 4 kW – 2905 d/d – 112M pik döküm
• DRG-132S2-2 – 7,5 kW – 2930 d/d – 132S pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160M1-2 – 11 kW – 2945 d/d – 160M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Santrifüj pompa motoru: sık sorulan sorular

Santrifüj pompa motoru yanınca yalnız motor değişir mi?

Kaplinli pompada evet; aynı kW, devir, gövde ve montaj tipindeki motor takılır, kaplin hizası yeniden yapılır. Monoblokta motor mili uzatılmış özel milse standart motor uymaz; bu durumda aynı motor ya da komple pompa gerekir.

2900 devirli pompaya 1450 devirli motor takılır mı?

Takılırsa pompa çalışır ama basma yüksekliği yaklaşık dörtte birine, debi yarıya düşer. Pompa tasarım devriyle aynı kutuplu motor seçilmelidir.

Pompa etiketinde yazan kW ile motor gücü aynı mıdır?

Pompa etiketindeki değer çoğunlukla takılı motorun gücüdür ve çalışma noktasındaki mil gücünden büyüktür. Pompa daha fazla debiye çalıştırılıyorsa gücü yeniden hesaplayın.

7,5 kW santrifüj pompa motoru kaç amper çeker?

2 kutuplu DRG-132S2-2 400 V'ta 13,7 A, 380 V'ta 14,4 A çeker; 4 kutuplu DRG-132M-4 400 V'ta 14,3 A çeker. Termik röleyi plaka akımına göre ayarlayın.

Pompanın etiketini, eski motorun plakasını ve pano yol verme şeklini bize iletin; uygun DRG modelini birlikte netleştirelim. Telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta [email protected], iletişim sayfası. Tüm modeller ve güncel fiyatlar için Elektrik Motoru Online Satın Al.

Kaynaklar

1. Grundfos – NB, NBE, NK, NKE data booklet (EN 733) – motor kademeleri 0,25–400 kW; NK kaplinli, B3 (IM 1001) standart motor; NB monoblok, IEC ana ölçülü motor.
2. Pedrollo – F series, centrifugal pumps to EN 733 (50 Hz) – monoblok seri 1,5–75 kW; model tablosunda debi ve basma yüksekliği aralıkları.
3. KSB – Etabloc type series booklet – monoblok salyangoz gövdeli pompa; motor gücü PN ≤ 110 kW, Q ≤ 660 m³/h, H ≤ 160 m.
4. Caprari – Product overview – EN 733 normalize pompalar için 355 kW'a kadar güç.
5. Ebara – 3M / 3M4 data sheet – küçük monoblok pompada uzatılmış milli motor (standart mil ucu değil).