Döner Elek (Trommel) Motoru: Tambur Eleklerde Motor Seçimi

Döner elek (trommel), içinden malzeme geçen, hafif eğimli ve yavaş dönen delikli bir tamburdur; elektrik motoru bu makinede tamburu redüktör üzerinden dakikada yalnızca 9–20 tur döndürür [1][2]. Sabit elektrikli trommellerde bu iş için üretici kataloglarında 4–37 kW aralığında motorlar görülür [1]; motor tek bir redüktörle tamburun destek tekerlerini ya da dişli çemberini çevirir, bazı tiplerde ise birkaç küçük redüktörlü motor tekerlere ayrı ayrı dağıtılır [3]. Seçimde belirleyici olan güçten çok, motor devrinin ne kadar düşürüldüğü ve tambur dolu dururken kalkış momentidir.

Bu sayfa sabit, şebekeden beslenen trommelleri anlatır; dizel motorlu mobil trommeller kapsam dışıdır. Tambur tahrikine uygun motorları ve güncel fiyatları Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında görebilirsiniz. Kırma-eleme hattındaki öteki makinelerin motorları: Taş Kırma Tesisi Motorları.

Döner elek nedir, hangi işlerde kullanılır?

Trommel, delikli sac ya da elek telinden bir silindirdir. Malzeme yüksek uçtan girer, tambur döndükçe kalkıp düşer ve 2–2,5° eğimle [1] çıkışa ilerler; delikten küçük taneler alta, iriler tamburun sonundan çıkar. Farklı delikli bölümlerle birden fazla ürün sınıfı ayrılır.

Taş kırmada trommel, kırıcıdan sonra kum, çakıl ve mıcırın sınıflandırılmasında ya da kırıcıdan önce kil ve ince malzemenin ayrılmasında kullanılır. Titreşimli eleğe göre daha yavaş, sessiz ve tıkanmaya daha az duyarlıdır; bu yüzden nemli, killi ve yapışkan malzemede tercih edilir. Başlıca kullanım alanları:

• Kum ve çakıl yıkama: Tambur içine su püskürtülerek çakıl yıkanır, kil ve çamur suyla uzaklaştırılır; yıkanan ince kısım genellikle susuzlandırma eleğine gider.
• Geri dönüşüm: İnşaat yıkıntısı, kompost, toprak, evsel ve endüstriyel atık ayrımı [2][3].
• Maden hazırlama: Cevherin kırma ya da zenginleştirme öncesi sınıflandırılması [1].

Titreşimli elekten farkı ve mobil trommellerle ayrım

Titreşimli elekte (ayrı sayfada ele alınır) elek yüzeyi saniyede onlarca kez sallanır ve tahrik eksantrik milli ya da vibrasyon motorludur. Trommelde ise titreşim yoktur: motor yalnızca yavaş ve sürekli bir dönme hareketi üretir. Trommel motoru standart trifaze asenkron motordur; yük düzgündür ama dolu tamburla kalkış ağırdır.

Piyasadaki trommelleri enerji kaynağına göre üçe ayırmak gerekir:

• Sabit elektrikli trommel: Tamburu bir ya da birkaç redüktörlü elektrik motoru çevirir. Bu sayfanın konusudur.
• Elektrikli ama hidrolik tahrikli taşınabilir trommel: Bir elektrik motoru hidrolik pompayı çevirir, tambur ve bantlar hidrolik motorlarla döner. Bir örnekte 44,7 kW, 1800 rpm motor yumuşak yol vericiyle çalışır, tambur zincir ve hidrolik motorla döner [4].
• Dizel mobil trommel: Bütün hareketleri dizel motor ve hidrolik sistem sağlar; bir örnekte motor 130 kW dizeldir [5]. Bunlarda elektrik motoru yoktur, DRG kapsamı dışındadır.

Motor tamburu nasıl döndürür?

Sabit trommellerde üç tahrik düzeni görülür:

• Teker (makara) tahriki: Tambur dışındaki çelik çemberler, altındaki destek tekerlerine oturur. Tekerlerden bir kısmı tahrik edilir ve tamburu sürtünmeyle döndürür. Bir üretici dört tekerin her birine ayrı 5,5 kW mil üstü redüktörlü motor takar; toplam tahrik gücü 22 kW olur [3]. Diğer düzenlerde tek motor, redüktör ve kaplin bir mille iki tekeri birlikte çevirir [1].
• Dişli çember ya da zincir tahriki: Tambura bağlı dişli çember ya da zincir dişlisi, redüktör çıkışındaki pinyonla döner. Kayma olmaz; ağır ve büyük tamburlarda tercih edilir.
• Redüktörlü motorla doğrudan tahrik: Bir sabit trommelde 15 kW alın dişli redüktörlü motor tamburu devir ayarlı olarak doğrudan çevirir; föyde çıkış momenti 1160 Nm, tambur devri 10–20 d/d olarak verilir [2].

Redüktörlü motorda motor kısmı IEC flanşlıysa (B5 ya da B14) standart motorla değişir; motor ve redüktör tek gövdeliyse redüktörlü motor komple değişir. Bunu redüktörün giriş flanşından anlarsınız.

Döner elek motoru kaç kW? Piyasadaki modellerde motor gücü

A) Üretici modellerinde görülen motor gücü

Bu makine grubunda üretici modeline ve kapasitesine göre yaklaşık 4–45 kW motor seçenekleri görülür [1][4]. Tambur tahrikinin kendisi 4–37 kW aralığındadır [1]; 44,7 kW'lık değer tambur, bantlar ve fırçaları hidrolik olarak çeviren tek motorun bütün makineyi beslediği taşınabilir tipe aittir [4]. Dört motorlu teker tahrikinde her motor 5,5 kW'tır, 22 kW toplamdır [3]; değişimde motor başına değer esas alınır.

Güç tambur çapı ve boyuyla büyür: aynı katalogda çap 1,2 m'den 2,4 m'ye, boy 3,5 m'den 8 m'ye çıkarken motor 4 kW'tan 37 kW'a çıkar [1]. Kapasite (t/h) ve yıkamada eklenen su da tambur yükünü, dolayısıyla gücü artırır. Büyük çapta tambur devri düşer: en küçük modelde 17 d/d, en büyükte 9 d/d [1].

B) DRG gamında karşılığı olan motorlar

Sabit elektrikli trommellerin 4–37 kW tambur motorları ve 5,5 kW'lık teker motorları DRG'nin 4 ve 6 kutuplu gamında karşılık bulur; taşınabilir tipteki 44,7 kW sınıfı ise 45 kW ile karşılanır. Gam dışında kalanlar: dizel mobil trommeller, tamburu çeviren hidrolik motorlar ve motorla ayrılmaz tek gövdeli redüktörlü motorlar. 60 Hz föylerindeki 1800 rpm motorun 50 Hz şebekedeki karşılığı 1500 d/d'dir.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Örnek hesap: tambur devri, redüktör oranı ve moment

Trommelde önce devir zinciri hesaplanır: tambur devri, malzemenin çepere yapıştığı kritik devrin altında tutulur. Genel bağıntı n_kritik ≈ 42,3 / √D'dir (D tambur çapı m, n d/d).

• Ø1,8 m tambur: n_kritik ≈ 42,3 / √1,8 ≈ 31,5 d/d; katalogdaki 12 d/d [1] bunun yaklaşık %38'idir.
• Teker tahriki varsayalım: çember çapı tamburla aynı (1,8 m), tahrik tekeri 0,45 m. Teker devri = 12 × 1,8 / 0,45 = 48 d/d.
• Katalogdaki 18,5 kW'a karşılık 4 kutuplu DRG-180M-4 (1470 d/d) seçilirse redüktör oranı ≈ 1470 / 48 ≈ 30,6 olur. 6 kutuplu DRG-200L1-6 (980 d/d) ile oran ≈ 20,4'e iner; redüktör küçülür ama motor gövdesi büyür.
• Teker millerine aktarılan toplam moment, kayıplar ihmal edilirse M = 9550 × 18,5 / 48 ≈ 3.680 Nm'dir. Redüktör bu momente göre seçilir.
• İnvertörle 40–60 Hz aralığında tambur devri yaklaşık 9,6–14,4 d/d arasında ayarlanır.

Redüktör oranını ve çıkış momentini kendi değerlerinizle redüktör çıkış devri ve moment hesabı aracında kontrol edebilirsiniz.

Trommel motoru seçim listesi, devir ve montaj

Trommele özgü olarak şu bilgileri toplayın:

• Tambur çapı, boyu, eğimi ve çalışma devri; delik ölçüsü ve kapasite.
• Tahrik düzeni: teker, dişli çember, zincir ya da doğrudan redüktörlü motor; tahrikli teker sayısı ve motor sayısı.
• Redüktörün oranı ve giriş bağlantısı: IEC flanş ölçüsü, mil çapı, kaplin tipi.
• Eski motorun plakası: kW, d/d, gövde, gerilim, frekans.
• Kalkış koşulu: tambur dolu durabiliyor mu, besleme bandı ile sıralı kilitleme var mı (trommel durunca besleme durmalı).
• Yıkama trommeli mi: su püskürtme hattının motor ve klemens kutusuna uzaklığı, sıçrama ve çamur.
• Devir ayarı isteniyor mu (invertör); çok motorlu teker tahrikinde motorların aynı invertörden beslenip beslenmeyeceği.

Devir ve montaj

Tambur devri çok düşük olduğundan motor devri genellikle 4 kutup (1500 d/d) ya da 6 kutuptur (1000 d/d); devri belirleyen redüktör oranıdır. Motorun kutup sayısı değiştirilirse tambur devri aynı oranda değişir: 6 kutuplu bir motorun yerine 4 kutuplu motor takmak tamburu yaklaşık %50 hızlandırır, malzemenin elekte kalma süresi kısalır. Redüktörlü motorda motor flanşla (B5 ya da B14) bağlanır; motor, kaplin ve redüktörün şaseye ayrı ayrı oturduğu düzende motor ayaklıdır (B3). Kesin tip makine üreticisinin çiziminden alınır; siparişte montaj tipini not olarak yazın.

Kalkış

Dolu tambur kalkışta dengesiz bir kütledir. 4 kW ve üstü DRG motorları 400/690 V sargılıdır ve 400 V'ta yıldız-üçgene uygundur; ancak dolu durmuş bir yıkama tamburunda invertörle yavaş kalkış hem motoru hem teker yüzeylerini korur. Yöntem seçimi için yıldız-üçgen yol verme sayfasına bakın. Bağlantı işini yetkili elektrikçiye yaptırın.

Döner elek için DRG motorları

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Trifaze gamda alüminyum gövde 0,25–11 kW, pik döküm gövde 0,55–355 kW kapsar; devir 1000, 1500 ya da 3000 d/d, gerilim 230/400 V veya 400/690 V, montaj B3, B5, B14, B35 (sipariş notuyla). Trommel tambur tahriki için öne çıkan modeller:

DRG-132S-4 dört motorlu teker tahrikindeki 5,5 kW motor başına değere, DRG-160L-4 föydeki 15 kW redüktörlü tahrike, DRG-180M-4 ve DRG-200L1-6 örnek hesaptaki 18,5 kW'a karşılık gelir. DRG motor satar, redüktör satmaz. Geri dönüşüm hatlarındaki diğer motorlar için geri dönüşüm tesislerine motor tedariki yazısına bakabilirsiniz.

DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi).

Döner elek tahrik motorları

• DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160L-4 – 15 kW – 1465 d/d – 160L pik döküm
• DRG-180M-4 – 18,5 kW – 1470 d/d – 180M pik döküm
• DRG-200L1-6 – 18,5 kW – 980 d/d – 200L pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Döner elek motoru: sık sorulan sorular

Trommel elek nedir, titreşimli elekten ne farkı var?

Trommel titreşimsiz döner; ıslak, killi malzemede daha az tıkanır ama aynı kapasite için daha çok yer kaplar.

Döner elekte dört küçük motor mu, tek büyük motor mu?

İkisi de kullanılır. Dört tekerli tahrikte her teker kendi redüktörlü motoruyla döner [3]; tek motorlu düzende bir motor milli iki tekeri ya da dişli çemberi çevirir [1]. Değişimde motor başına plaka değeri esas alınır.

Tambur devri nasıl ayarlanır?

Kasnak ya da redüktör oranı değiştirilerek veya invertörle frekans ayarlanarak. İnvertörde düşük devirde motorun kendi fanı zayıflar; uzun süre düşük devirde çalışılacaksa bu durum motor seçiminde dikkate alınır.

Mobil trommele elektrik motoru takılabilir mi?

Dizel-hidrolik mobil trommellerde bu bir motor değişimi değil, makine dönüşümüdür; hidrolik pompanın devri, debisi ve gücü makine üreticisiyle birlikte belirlenmelidir.

Tambur ölçülerini ya da motor plakasının fotoğrafını bize iletin; tahrik motorunu birlikte seçelim. Bize +90 (542) 666 11 11 numarasından, [email protected] adresinden ya da iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Fiyatlar ve diğer modeller: Elektrik Motoru Online Satın Al.

Kaynaklar

1. Octa Mach – Trommel Screen (stationary rotary trommel, technical parameters) – Ø1,2–2,4 m, 3,5–8 m tambur; 4–37 kW, 9–17 d/d tambur devri, 30–300 t/h; motor, redüktör, kaplin ve destek makaraları.
2. Doppstadt – Drum Screen SM 620 A, Product Data Sheet (Pols) – sabit elektrikli trommel, Ø2000 × 5500 mm; 15 kW alın dişli redüktörlü motor, 1160 Nm, 10–20 d/d, devir ayarlı doğrudan tahrik.
3. CRS NI – Trommel Screens – Ø1,8–2,5 m, 6–11 m; 4 adet 5,5 kW mil üstü redüktörlü motor, 4 teker tahrik, değişken devir.
4. Vermeer – TR5300EM Trommel Screen (bayi teknik sayfası) – elektrikli taşınabilir trommel; 44,7 kW (60 HP) 1800 rpm motor, yumuşak yol verici, tambur hidrolik ve zincirle döner.
5. McCloskey – 621 Wheeled Trommel – mobil trommel, 130 kW dizel motor; DRG kapsamı dışı örnek.