Uçtan Emişli Santrifüj Pompa Motoru: EN 733 Yatay Pompalarda Seçim

Uçtan emişli pompa motoru, standart ölçülü (EN 733 ya da ISO 2858) yatay milli bir santrifüj pompayı esnek kaplin üzerinden çeviren B3 ayaklı trifaze asenkron motordur. Pompa ile motor aynı çelik şasenin üzerinde durur; motorun gücü pompanın çark çapına, devrine ve çalışma noktasındaki debi ile basma yüksekliğine göre seçilir. Örneğin 120 m³/h suyu 45 m basan bir uçtan emişli pompa, pompa verimi 0,75 kabul edilirse yaklaşık 19,6 kW mil gücü ister ve 22 kW, 2 kutuplu bir motorla çalışır.

Bu pompaların gövde ölçüleri standart olduğu için pompa ve motor çoğu zaman ayrı ayrı tedarik edilir; bazı pompa üreticileri pompayı çıplak milli, yani motorsuz da satar [5]. Bu yüzden arızada ya da yeni kurulumda doğru motoru şaseye ve kaplin eksenine oturtmak motor seçiminin asıl işidir. Uygun motorlar ve güncel fiyatlar Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında, pompa grubu Pompa Motorları sayfasında.

Uçtan emişli pompa nedir, sistemde nerede durur?

Adını suyun girdiği yerden alır: emme ağzı pompa milinin ucunda, milin ekseni doğrultusundadır; basma ağzı ise gövdenin üstünden yukarı bakar. Çalışma prensibi santrifüjdür, yerleşimi yatay millidir, kullanım amacı ise uygulamaya göre değişir; aynı pompa bir binada soğutma suyu, bir tarlada sulama, bir fabrikada proses suyu taşıyabilir.

Tipik bir tesiste pompa, emme hattındaki vana ve filtreden sonra, basma hattındaki çek valf ve vanadan önce yer alır. Pompa ile motor arasında kaplin koruyucusu bulunur. Ağır boru yükü pompa flanşlarına bindirilmez; borular kendi askılarıyla taşınır.

EN 733 ve ISO 2858 ne anlatır?

Her iki standart da pompa gövdesinin bağlantı ölçülerini ve performans sınıfını sabitler. Bir üretici kataloğunda EN 733 pompaların 10 bar sınıfında [1], ISO 2858 pompaların 16 bar sınıfında [2] verildiği görülür. Pratik sonucu şudur: aynı standarttaki iki üreticinin pompası flanş ve ayak ölçüsünde birbirinin yerine geçebilir. Pompa adındaki sayılar da bu sistemi izler; "80-200" gibi bir kodda ilk sayı basma ağzının anma çapını (DN), ikinci sayı çarkın anma çapını (mm) gösterir [1].

• Bina ve site su temini, hidrofor setlerinin ana pompası.
• Isıtma, soğutma suyu ve soğutma kulesi devreleri.
• Sulama hatları ve havuz filtrasyonu.
• Sanayide proses suyu, yıkama ve transfer hatları.

Kaplin, şase ve B3 motor: tahrik nasıl kurulur?

Uçtan emişli pompanın iki yapısı vardır. Kaplinli (şaseli) yapıda pompanın kendi yatak gövdesi ve mili bulunur, motor ayrı durur. Bir üretici kataloğu bu yapıdaki pompayı B3 (IM 1001) ayaklı, IEC ana ölçülü standart motorla birlikte verir [1]. Monoblok yapıda ise pompa gövdesi motorun flanşına bağlanır; bu sayfa ağırlıklı olarak kaplinli yapıyı anlatır.

Kaplinli yapıda motor gücünü pompa miline esnek bir kaplin aktarır. Kaplin küçük eksen kaçıklıklarını tolere eder ama hizasızlığı yok etmez. Şase standartlara uygun çelik bir taşıyıcıdır; bir ISO 2858 kataloğu bunu EN 23661'e göre yapılmış ortak şase olarak tanımlar [2].

Kaplin hizalaması

Fabrikada montajı yapılmış pompa-motor grubunda kaplin yarıları hizalanmış gelir; ancak taşıma sırasında hiza bozulabilir. Üretici, hizalamanın pompa ya da motor ayaklarının altına şim konularak yapıldığını, kurulumdan sonra mutlaka kontrol edilmesini ve son kontrolün pompa çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra yapılmasını önerir [2]. Motor değiştirildiğinde bu adım yeniden yapılır. Aralıklı (spacer) kaplinli pompalarda motor yerinden sökülmeden pompanın iç parçalarına bakılabilir [2]; motor değişiminde ise yine motor ayakları ölçülerek hiza kurulur.

• Radyal kaçıklık: iki mil ekseni paralel ama kaymış.
• Açısal kaçıklık: iki mil ekseni birbirine açı yapıyor.
• Yumuşak ayak: motorun bir ayağı şaseye tam basmıyor, cıvata sıkılınca gövde esniyor.

Uçtan emişli pompa motoru kaç kW? Piyasadaki modeller

Standart gövde aileleri küçük ağızdan büyük ağıza, küçük çarktan büyük çarka geniş bir aralık kapsar; aynı gövdeye farklı çark çapı ve farklı kutupta motor takılabildiği için güç geniş bir bant içinde değişir. Her satırda pompa başına tek motor vardır.

Bu pompa grubunda üretici modeline ve kapasitesine göre yaklaşık 0,25–400 kW motor seçenekleri görülür [1][2]. Aynı "80-200" gövdesinde çark tornalandıkça (küçültüldükçe) debi ve basma yüksekliği düşer, motor gücü de bir iki kademe aşağı iner; bu yüzden aynı pompa adına birden fazla motor gücü karşılık gelir [1]. Debi ya da basma yüksekliği arttıkça güç de artar. Bir pompa istasyonunda paralel çalışan pompaların güçleri toplanarak tek pompanın motoru seçilmez.

DRG gamıyla kesişen kısım

0,25–355 kW arası 1000, 1500 ve 3000 d/d motorlar DRG gamında karşılık bulur; bu, yukarıdaki aralığın neredeyse tamamıdır. 355 kW üstünü isteyen en büyük gövdeler ile pompa üreticisinin kendi özel milli motorunu kullanan monoblok modeller DRG gamı dışındadır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Örnek hesap: 120 m³/h, 45 m

Bir gıda fabrikasının yıkama suyu hattı için seçilen uçtan emişli pompanın çalışma noktası 120 m³/h ve 45 m; pompa eğrisinden okunan pompa verimi 0,75. Mil gücü P = ρ·g·Q·H / η_pompa:

• Q = 120 / 3600 = 0,0333 m³/s
• P = 1000 × 9,81 × 0,0333 × 45 / 0,75 ≈ 19,6 kW
• Vana tam açıldığında çalışma noktası sağa kayacağı için yaklaşık %10 pay: 21,6 kW
• Seçilen standart güç: 22 kW, 2 kutup

Bu güçte DRG-180M-2 2955 d/d döner ve 400 V'ta 38,5 A çeker. Motorun mil yüksekliği 180 mm, mil çapı 48 mm, mil boyu 110 mm, ayak delik aralığı 279 × 241 mm'dir. Eski motor da 180M gövdeliyse şase delikleri ve kaplin göbeği büyük olasılıkla aynen kullanılır; farklı gövdeyse şaseye adaptör plaka ya da yeni delik gerekir. Aynı hesabı kendi değerlerinizle Pompa & Fan Motor Gücü Hesaplama aracında yapabilirsiniz.

Motor seçerken neye bakılır?

Pompanın hidrolik seçimi ve eğrisi pompa üreticisinin ya da projecinin işidir; motor tedarikçisi verilen mil gücü, devir, montaj ve ortam şartına uygun motoru sağlar. Uçtan emişli pompaya özgü kontrol listesi:

• Pompa etiketi: DN–çark kodu, gerçek çark çapı, devir, nominal debi ve basma yüksekliği.
• Eski motor plakası: kW, d/d, IEC gövde (ör. 160L, 180M), gerilim ve bağlantı.
• Mil yüksekliği H ve ayak delik ölçüsü A × B: şasedeki deliklerle karşılaştırın.
• Mil çapı D, mil boyu E ve kama genişliği F: kaplin göbeğinin delik ölçüsüyle aynı olmalı.
• Kaplin tipi: standart mi, aralıklı mı? Aralıklıda iki mil ucu arasındaki mesafe korunmalı.
• Dönüş yönü: pompa gövdesindeki oka göre.
• Yol verme: 22 kW gibi güçlerde çoğunlukla yıldız-üçgen ya da yumuşak yol verici.

Devir ve montaj

EN 733 pompalar 2, 4 ve 6 kutuplu motorlarla sunulur [1]. Küçük ve orta gövdelerde 2900 d/d yaygındır; büyük çaplı çarklarda ve aşındırıcı ya da sıcak suda 1450 d/d tercih edilir, çünkü çark çevre hızı düşer. Motor devri pompa etiketindeki devirle aynı kutupta olmalıdır.

Kaplinli uçtan emişli pompada motor B3 ayaklı, yatay milli olarak şaseye bağlanır; flanşlı motor gerekmez. Monoblok tiplerde ise flanşlı (B5 ya da B35) motor kullanılır. Kesin tip pompa üreticisinin çiziminden alınır; DRG'de montaj tipi sipariş notuyla belirtilir ve ölçüler teknik çizim sayfasından kontrol edilebilir. DRG gamında 4 kW ve üstü motorlar 400/690 V sargılıdır; 400 V şebekede üçgen bağlanır ve yıldız-üçgen yol vermeye uygundur.

DRG motorlarıyla eşleşme

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Gam: alüminyum gövde 0,25–11 kW, pik döküm 0,55–355 kW; 1000, 1500 ve 3000 d/d; 3 faz, 230/400 V ya da 400/690 V; B3, B5, B14 ve B35 (sipariş notuyla). Şaseli uçtan emişli pompalarda B3 ayaklı pik döküm motorlar doğrudan karşılıktır. Örnek hesap çevresindeki güçler:

DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi). Su pompası motorlarında genel kontrol adımları için su pompası motoru seçimi yazımıza bakabilirsiniz.

Uçtan emişli pompalar için DRG motorları

• DRG-160M1-2 – 11 kW – 2945 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160L-2 – 18,5 kW – 2940 d/d – 160L pik döküm
• DRG-180M-2 – 22 kW – 2955 d/d – 180M pik döküm
• DRG-200L1-2 – 30 kW – 2960 d/d – 200L pik döküm
• DRG-180L-4 – 22 kW – 1470 d/d – 180L pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Uçtan emişli pompa motoru: sık sorulan sorular

Uçtan emişli pompaya hangi montaj tipinde motor alınır?

Şaseli (kaplinli) pompada B3 ayaklı motor alınır. Pompa gövdesi motora doğrudan bağlıysa (monoblok) flanşlı motor gerekir; flanş ölçüsünü eski motordan ya da pompa çiziminden alın.

Motoru değiştirdikten sonra kaplin hizası yeniden yapılmalı mı?

Evet. Yeni motor aynı gövdede olsa bile ayak yüzeyi ve mil yüksekliği toleransları farklıdır; şimle hizalayın ve pompa ısındıktan sonra tekrar kontrol edin.

Şasedeki delikler yeni motora uymuyorsa ne yapılır?

IEC gövde aynıysa delikler uyar. Gövde farklıysa ya mil yüksekliği aynı kalacak biçimde adaptör plaka yapılır ya da şase yeniden delinir; mil yüksekliği farkı şimle kapatılamayacak kadar büyükse uygun gövde seçilir.

22 kW uçtan emişli pompa motoru kaç amper çeker?

2 kutuplu DRG-180M-2 400 V'ta 38,5 A, 380 V'ta 40,5 A; 4 kutuplu DRG-180L-4 400 V'ta 39,7 A çeker.

Pompa etiketini, eski motor plakasını ve şase delik ölçüsünü bize gönderin, eşleşen DRG modelini birlikte belirleyelim. Bize +90 (542) 666 11 11 numarasından, [email protected] adresinden ya da iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Tüm modeller: Elektrik Motoru Online Satın Al.

Kaynaklar

1. Grundfos – NB, NBE, NK, NKE data booklet, single-stage end-suction pumps according to EN 733 – motor kademeleri 0,25–400 kW; ürün aralığı tabloları; NK kaplinli, B3 (IM 1001) motor; EN 733 (10 bar); DN–çark çapı adlandırması.
2. Grundfos – NBG, NKG data booklet, end-suction pumps according to ISO 2858 – motor boyları 0,25–362 kW; ISO 2858 (16 bar); EN 23661 şase; şimle hizalama ve çalışma sıcaklığında son kontrol; aralıklı (spacer) kaplin.
3. Pedrollo – F series, centrifugal pumps standardized according to EN 733 (50 Hz) – EN 733 ölçülü monoblok seri, 1,5–75 kW.
4. Wilo – Atmos GIGA-N 40/160-0,37/4 product page – EN 733'e göre şaseli pompa, 0,37 kW, 4 kutup.
5. KSB – Etanorm type series booklet – EN 733 ölçü ve değerleri; teslim kapsamı seçenekleri: çıplak milli pompa, şaseli, kaplin ve koruyucuyla.