Konik Kırıcı Motoru: Sekonder ve Tersiyer Kırmada Motor Seçimi

Konik kırıcı motoru, kırıcının yatay pinyon milini çoğunlukla V-kayışla döndüren standart bir trifaze asenkron motordur; pinyon, eksantriği ve onunla birlikte mantoyu döndürür. Sekonder ve tersiyer kırmada kullanılan konik kırıcılarda ana motor gücü üretici kataloglarında küçük modellerde 75–90 kW, orta modellerde 200–315 kW, maden tipi büyük modellerde 500–750 kW’tır [1][2][4]. Bunun yanında her konik kırıcının yağlama ve hidrolik ayar ünitelerinde ayrı, küçük yardımcı motorlar bulunur.

Bu sayfada konik kırıcının tesisteki görevini, ana ve yardımcı motorların ayrımını, katalog güçlerini ve DRG gamındaki karşılıklarını bulacaksınız. Güncel fiyat listesine Elektrik Motoru Online Satın Al üzerinden ulaşılır; kırma-eleme hattının öteki makineleri için Taş Kırma Tesisi Motorları sayfasına bakın.

Konik kırıcı nedir, sekonder ve tersiyer kırmada ne yapar?

Konik kırıcıda, gövdeye sabit içbükey bir kaplama (konkav) ile onun içinde dönen koni biçimli bir parça (manto) bulunur. Manto, eksantrik bir burç üzerinde oturduğu için tam merkezde dönmez; bir tarafı konkava yaklaşırken öbür tarafı uzaklaşır. Taş, yaklaşan tarafta ezilir, uzaklaşan tarafta aşağı kayar ve sonunda alttaki ayar açıklığından (CSS) çıkar. Çeneli kırıcı gibi basınçla kırar ama bunu sürekli, çepeçevre yapar.

Tesisteki yeri primerden sonradır. Çeneli kırıcıdan çıkan 150–250 mm’lik taşı alan kaba konik sekonder aşamada, onun ürününü mıcır ve agrega boyutuna indiren ince konik tersiyer (hatta dördüncü) aşamada çalışır. Bir üretici serisinde bu ayrım model adında bile görülür: “S” harfli modeller sekonder, diğerleri tersiyer ve sonrası içindir [2].

Konik kırıcı en çok sert ve aşındırıcı taşta tercih edilir: bazalt, granit, diyabaz, kuvarslı çakıl ve metal cevherleri. Bu taşlarda darbeli kırıcının çekiç ve plakaları hızla aşınır; konik kırıcı ise taşı taşa ezerek çalıştığı için aşınma maliyetini düşük tutar.

Diğer kırıcılardan farkı

• Çeneli kırıcı: en iri bloğu alır, ama ürünü bir konik kadar ince ve düzgün değildir.
• Sekonder darbeli kırıcı: kireçtaşında kübik ürün ve yüksek küçültme oranı verir; sert taşta aşınma artar.
• Dik milli kırıcı (VSI): kum üretimi ve tane şekli için kullanılır; konik kırıcıdan sonraki aşamadır.

Motor mantoyu nasıl döndürür?

Ana motor kırıcının yanında ayrı bir kaide üzerinde durur. Motor kasnağından çıkan V-kayışlar, kırıcının yatay karşı milindeki (countershaft) kasnağı çevirir. Bu milin ucundaki konik pinyon, eksantrik burcun dişlisini döndürür ve eksantrik, mantoya salınım hareketini verir. Bir orta boy modelin föyünde giriş mili devri 750–900 d/d olarak verilir [5]; motor devri kayış oranıyla bu değere indirilir.

Bazı çok büyük maden tiplerinde kayış yoktur: 750 kW’lık bir modelde motor pinyon miline doğrudan bağlanır ve pinyon 50 Hz’de 993 d/d döner [4]. Bu güçteki motorlar zaten özel tasarımdır ve DRG gamında değildir.

Yardımcı motorlar ayrı bir listedir

Konik kırıcının hareketli parçaları basınçlı yağla yağlanır ve soğutulur; bu yüzden kırıcı yağlama ünitesi çalışmadan ana motor çalıştırılmaz. Ayar açıklığı ve sıkışan demiri boşaltma da hidrolikle yapılır. Kataloglardaki örnekler:

• Orta boy bir modelde (149 kW ana motor) yağlama pompası 1,1 kW, hidrolik ayar modülü 3,7 kW [5].
• 750 kW’lık maden modelinde yağlama pompası motoru 11 kW, 2.950 d/d; hidrolik ayar pompası 7,5 kW, 970 d/d [4].

Bu motorlar ana motordan ayrı panodan beslenir ve ayrı korunur. Siparişte ana motorla karıştırılmamaları için ayrı satır olarak yazılmalıdır.

Piyasadaki konik kırıcılarda motor gücü

Konik kırıcı, ana tahrikte tek motorlu bir makinedir. Tablodaki ana motor değerleri tek motora aittir; yardımcı motorlar son satırda ayrı gösterilmiştir.

Bu makine grubunda üretici modeline ve kapasitesine göre yaklaşık 75–750 kW motor seçenekleri görülür [2][4].

Gücü belirleyen ilk etken başlık (manto) çapıdır: 735 mm başlıklı modelde 90 kW, 1.400 mm’de 500 kW verilir [1]. Aynı makinede ise çekilen güç strok, CSS, kırma odası profili ve besleme miktarıyla değişir. Strok büyüdükçe ve kırıcı dolu beslendikçe kapasite ve güç birlikte artar. Bu yüzden aynı kırıcı için üreticiler tek bir değer değil, 132–250 kW gibi bir motor aralığı verir [2].

DRG gamıyla kesişen kısım

Katalogdaki 75–355 kW arası modeller DRG pik döküm motorlarla karşılanabilir. 370 kW, 500 kW, 700 kW ve 750 kW’lık büyük modeller 355 kW sınırının üstündedir ve DRG gamı dışındadır. Kataloglardaki yardımcı motorlar (1,1–11 kW) DRG gamı içindedir [4][5].

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Seçim tablosu nasıl okunur: çekilen güçten motor gücüne

Konik kırıcıda motor gücü bir formülle hesaplanmaz, üreticinin çalışma noktası tablosundan okunur. Bir üretici broşüründe aynı kırıcı, aynı kırma odası ve aynı 25 mm CSS için iki strok karşılaştırılır [2]:

• 40 mm strok: yaklaşık 350 t/h kapasite, 280 kW çekilen güç; önerilen motor 315 kW.
• 22 mm strok: yaklaşık 220 t/h kapasite, 140 kW çekilen güç; önerilen motor 200 kW.

Bu iki noktadan kendi tesisiniz için şu oranlar çıkar: birinci durumda ton başına yaklaşık 0,80 kWh, ikincide 0,64 kWh harcanır. Motor birincide yaklaşık %89, ikincide %70 yükle çalışır. Okuma sırası şöyledir: önce hedef kapasite ve CSS seçilir, sonra uygun strok ve kırma odası belirlenir, tablodan çekilen güç okunur ve bir üst standart motor gücü alınır. Kırıcı motoru katalogdaki üst sınırdan büyük seçilmez, çünkü kırıcının mekanik parçaları o sınıra göre tasarlanmıştır.

DRG tarafında örnekteki iki motor şunlardır: 315 kW için DRG-355L-4 (1490 d/d, 400 V’ta 526 A), 200 kW için DRG-315L2-4 (1490 d/d, 400 V’ta 334 A).

Konik kırıcı motoru için kontrol listesi

• Kırıcı modeli, başlık çapı, kırma odası tipi ve strok; üreticinin bu kombinasyon için verdiği motor gücü.
• Karşı mil (giriş mili) devri ve dönüş yönü; motor kasnağı çapı ve kayış sayısı.
• Yağlama ünitesi ve hidrolik ünite motorlarının kW, devir ve gerilim bilgileri (ayrı satır olarak).
• Yağlama basıncı kurulmadan ana motorun çalışmasını engelleyen kilitleme (pano tarafında).
• Kalkış yöntemi: kırıcı boş mu kalkıyor, odada malzeme kalmış olabilir mi; yıldız-üçgen, yumuşak yol verici ya da invertör.
• Soğuk iklimde yağ ısıtıcı, sıcak bölgede yağ soğutucu fan motoru gerekip gerekmediği.

Devir, kalkış ve montaj

Giriş milinin 750–900 d/d gibi bir değerde dönmesi [5], hem 4 kutuplu (1500 d/d) hem 6 kutuplu (1000 d/d) motorun kayışla kullanılabilmesine izin verir; seçim, kasnak oranına ve üreticinin kaide ölçüsüne göre yapılır. Mevcut motoru değiştirirken en güvenli yol, eski motorla aynı kutup sayısını korumaktır; kutup değişirse kasnak yeniden hesaplanmalıdır (kasnak ve kayış hesaplama).

Konik kırıcı boş çalıştırılır, besleme motor devrine oturduktan sonra açılır. Volanı olmadığı için ataleti bir çeneli kırıcıdan düşüktür, ama yağ soğukken ve odada artık malzeme varken kalkış ağırlaşır. 4 kW ve üstü DRG motorları 400/690 V sargılı olduğundan yıldız-üçgen panoya uygundur; çok dolu kalkış ihtimalinde yumuşak yol verici ya da invertör tercih edilir. Ani yük artışında akımı izlemek de korumanın parçasıdır; bazı kırıcı otomasyonları beslemeyi motorun çektiği güce göre ayarlar [2]. Kalkış akımının neden yüksek olduğunu bu yazımızda anlattık. Bağlantıyı yetkili elektrikçi yapmalıdır.

Ana motor ayaklı (B3) olarak kayış gerdirme kızağına bağlanır. Yağlama pompası motorları çoğunlukla pompaya flanşla (B5 ya da B35) bağlanır. Kesin montaj tipi kırıcı üreticisinin çiziminden alınır; DRG motor ölçüleri teknik çizimler sayfasındadır.

DRG motorlarıyla eşleşme

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Ürün gamı: pik döküm gövdeli 0,55–355 kW ve alüminyum gövdeli 0,25–11 kW trifaze motorlar, 1000/1500/3000 d/d, 230/400 V veya 400/690 V; B3, B5, B14 ya da B35 montaj sipariş notuyla belirtilir. Konik kırıcıda karşılığımız 75–355 kW ana motorlar ile yağlama ve hidrolik ünite motorlarıdır. 4 kutuplu serimizde kalkış momenti oranı 90–355 kW arasında 2,0’dır. Tablodaki son iki satır, 750 kW’lık modelin föyündeki yardımcı motorlara (11 kW 2 kutup, 7,5 kW 6 kutup) karşılık gelen modellerdir.

DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi). Yüksek güçlü kırıcı motorlarının tedarik sürecini konkasör motoru tedariki yazımızda bulabilirsiniz.

Konik kırıcılar için bu güçteki motorlar

• DRG-280M-4 – 90 kW – 1486 d/d – 280M pik döküm
• DRG-315M-4 – 132 kW – 1488 d/d – 315M pik döküm
• DRG-315L2-4 – 200 kW – 1490 d/d – 315L pik döküm
• DRG-355M-4 – 250 kW – 1490 d/d – 355M pik döküm
• DRG-355L-4 – 315 kW – 1490 d/d – 355L pik döküm
• DRG-400M-4 – 355 kW – 1490 d/d – 400M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Konik kırıcı motoru kaç kW?

Kataloglarda küçük modellerde 75–90 kW, orta modellerde 200–315 kW, büyük maden tiplerinde 500–750 kW görülür. Aynı kırıcı için üretici çoğunlukla bir aralık verir; kesin değer strok ve kırma odasına göre okunur.

Konik kırıcıda yağ pompası motoru ana motorla birlikte mi değişir?

Hayır, ayrı motorlardır. Yağlama ve hidrolik ünite motorları kendi plakasına göre ayrı seçilir; kataloglardaki örneklerde güçleri 1,1 kW ile 11 kW arasındadır.

355 kW üstü konik kırıcı motoru DRG’de var mı?

Hayır. DRG gamı 355 kW’ta biter; 370 kW ve üstünü isteyen konik kırıcılar gam dışındadır. Bu modellerin yardımcı motorları ise gam içindedir.

Konik kırıcı neden yağ basıncı olmadan çalışmaz?

Eksantrik burç ve yataklar basınçlı yağla yağlanır ve soğutulur. Yağ akmadan dönerse birkaç dakikada yatak hasarı oluşabilir; bu yüzden pano, yağ basıncı kurulmadan ana motora izin vermeyecek biçimde kilitlenir.

Kırıcının model plakasını, ana ve yardımcı motorların etiketlerini ve kasnak ölçüsünü bize iletin; uygun DRG motorlarını birlikte belirleyelim. Bize +90 (542) 666 11 11 numarasından, [email protected] adresinden ya da iletişim formundan ulaşabilirsiniz; mağazadaki modelleri Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

1. Metso – Nordberg HP Series cone crushers (broşür) – HP100–HP6: motor gücü 90–700 kW, başlık çapı, besleme ağzı ve kapasite; hidrolik ayar motoru.
2. Metso – Nordberg GP Series cone crushers (broşür) – GP serisi 75–400 kW; strok ve CSS’ye göre çekilen güç ve önerilen motor örneği (280 kW → 315 kW, 140 kW → 200 kW).
3. Sandvik – Cone crusher range CH/CS 400-600 (broşür, bayi kopyası) – CH420–CH660 ve CS420–CS660: motor 90–315 kW, kapasite ve CSS aralıkları; yağ tankı standart.
4. Sandvik – CH890i & CH895i technical specification – 750 kW ana motor (6/8 kutup, doğrudan tahrik, pinyon 993 d/d); yağlama pompası 11 kW 2.950 d/d; hidrolik ayar pompası 7,5 kW 970 d/d.
5. Terex Cedarapids – RC45III cone crusher specification – 149 kW ana motor, giriş mili 750–900 d/d, V-kayış; yağ pompası 1,1 kW, hidrolik modül 3,7 kW.