Sirkülasyon ve Soğutma Suyu Pompası Motoru: Kapalı Devrelerde Seçim

Sirkülasyon pompası motoru, kapalı bir boru devresinde suyu ya da glikollü suyu döndüren pompayı çalıştırır; suyu bir yere yükseltmez, yalnız boru, vana, eşanjör ve chiller içindeki sürtünme kayıplarını yener. Bu yüzden motor gücü yüksek basınçla değil, düşük basma yüksekliği ile büyük debinin yıl boyu dönmesiyle belirlenir. Küçük kalorifer sirkülatörlerinde motor pompayla tek parçadır ve değiştirilemez; kuru rotorlu pompalarda ise standart IEC trifaze motor kullanılır ve arızada yalnız motor değişebilir.

Bu sayfa kapalı devrede basma yüksekliğinin nereden geldiğini, ıslak ve kuru rotorlu pompaların motor açısından farkını, chiller ve soğutma kulesi devrelerinde motor gücünü ve DRG gamındaki karşılığını anlatır. Uygun motorları ve güncel fiyatları Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında görebilirsiniz. Genel bakış: Pompa Motorları.

Sirkülasyon pompası nedir, kapalı devrede ne iş yapar?

Sirkülasyon bir kullanım amacının adıdır; çalışma prensibi bakımından bu pompaların neredeyse tamamı santrifüj pompadır, gövde olarak da hat tipi (inline) ya da uçtan emişli yapıdadır. Pompanın görevi suyu bir noktadan diğerine taşımak değil, aynı suyu ısı kaynağı ile ısı kullanıcısı arasında döndürmektir: kazandan radyatörlere, chiller'dan fan-coil'lere, makine soğutma ceketinden eşanjöre.

Kapalı devrede su pompadan çıkıp aynı noktaya geri döndüğü için gidiş ve dönüş borusundaki su sütunları birbirini dengeler. Bina 40 m yüksek olsa da pompa bu 40 m'yi taşımaz; o yüksekliği genleşme tankı ve dolum basıncı karşılar. Pompanın yendiği tek direnç borulardaki, dirsek ve vanalardaki, eşanjör ve chiller evaporatöründeki basınç kayıplarıdır. Basma yüksekliği bu yüzden çoğu zaman 5–30 m bandında kalır; debi ise ısı yüküne göre büyüktür.

Nerelerde kullanılır?

• Merkezi ısıtma: kazan ile radyatör ya da yerden ısıtma devreleri.
• Soğutma: chiller primer ve sekonder devreleri, fan-coil ve klima santrali serpantinleri.
• Soğutma kulesi devreleri: kondenser suyunu kule ile chiller arasında döndürme.
• Endüstriyel proses soğutması: enjeksiyon kalıbı, kompresör, kaynak makinesi ve fırın ceketleri.
• Bölgesel ısıtma/soğutma şebekeleri ve veri merkezi soğutma döngüleri.

Soğutma kulesi devresinde bir ayrım vardır: kule tarafı açık devredir; su kulenin tepesindeki dağıtıcıya basılır ve havuza düşer. Burada sürtünmeye ek olarak havuz seviyesi ile dağıtıcı arasındaki statik yükseklik de basma yüksekliğine girer. Chiller evaporatör tarafı ise tam kapalı devredir.

Islak rotorlu ve kuru rotorlu pompa: motor değişir mi?

Sirkülasyon pompalarında motor açısından iki ayrı dünya vardır ve hangisinde olduğunuzu bilmeden motor aramak boşa zaman kaybıdır.

• Islak rotorlu sirkülatör: Motorun rotoru pompalanan suyun içinde döner, pompa ile motor tek gövdedir ve mil keçesi yoktur. Bir üretici kataloğunda bu tip sirkülatörlerin giriş gücü modele göre yaklaşık 16 W ile 1.550 W arasındadır [1]. Bu motorun ayrı bir mil ucu, flanşı ya da IEC gövdesi yoktur. Motor arızalandığında motor değil, pompa ya da üreticinin motor-pompa kafası değişir. DRG bu tip bütünleşik motor satmaz.
• Kuru rotorlu pompa: Motor suyun dışındadır; pompa mili mekanik salmastra ile sızdırmaz yapılır ve motor fenere flanşla (hat tipi) ya da şase üzerinde kaplinle (uçtan emişli) bağlanır. Bu pompalarda standart IEC asenkron motor kullanılır; arızada aynı güç, devir, gövde ve flanşta motor takılır.
• Motoru bütünleşik sürücülü kuru rotorlu pompa: Bazı hat tipi pompalarda motor ile frekans dönüştürücü tek ünitedir; bir üretici bu yapıyı 22 kW'a kadar sunar [4]. Bu motorlar da standart IEC motorla birebir değiştirilemez; standart motor + ayrı invertöre geçiş pompa üreticisine danışılarak yapılır.

Sirkülasyon devrelerinde kullanılan hat tipi pompanın dikey motor yerleşimi ayrı bir konudur; uçtan emişli tipte motor şase üzerinde yataydır.

Motor gücü: piyasadaki sirkülasyon pompalarında hangi kW görülür?

A) Piyasadaki pompa modellerinde görülen motor gücü

Kuru rotorlu, IEC motorlu sirkülasyon ve soğutma suyu pompalarında üretici modeline ve kapasitesine göre yaklaşık 0,12–200 kW motor seçenekleri görülür [2][3]; ıslak rotorlu sirkülatörler ise watt düzeyindedir [1]. Aynı pompa ailesinde güç, debi (m³/h) ve devrenin sürtünme kaybıyla birlikte büyür: debi iki katına çıkarsa aynı borularda sürtünme kaybı yaklaşık dört katına çıkar, güç ise bundan da hızlı artar. Tesislerde genellikle iki pompa (biri yedek) ya da paralel çalışan birkaç pompa bulunur; motor seçimi tek pompanın gücüne göre yapılır, kurulu güç toplamı motor gücü değildir.

B) DRG gamında karşılığı olan motorlar

A aralığının DRG'nin 0,25–355 kW, 1000/1500/3000 d/d gamıyla kesişen kısmı 0,25–200 kW'tır. 0,12–0,18 kW kademeleri gamın altında kalır. Islak rotorlu sirkülatörler ve sürücüsü motora bütünleşik pompalar standart motorla değiştirilemediği için DRG gamı dışındadır. İncelenen hat tipi seride büyük güçler 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) verilir [2]; bu motorlar DRG gamında 0,25 kW'tan 355 kW'a kadar vardır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Örnek hesap: chiller soğutma suyu devresi

Hesapta P = ρ·g·Q·H / η_pompa formülü kullanılır: debi m³/s, basma yüksekliği m, yoğunluk kg/m³, g = 9,81 m/s², güç W. Örnek: bir fabrikanın proses soğutma devresinde chiller evaporatöründen 180 m³/h su geçiyor. Devrenin toplam kaybı (borular, vanalar, filtre, evaporatör ve plakalı eşanjör) 22 m olarak hesaplanmış. Pompa verimi 0,75 varsayılırsa P = 1000 × 9,81 × (180/3600) × 22 / 0,75 ≈ 14,4 kW olur. %10 payla ihtiyaç yaklaşık 15,8 kW'tır; bir üst standart güç 18,5 kW, 4 kutuplu motordur.

Gece ve ara mevsimde ısı yükü düşer. Motor invertörle %70 devre indirilirse debi yaklaşık 126 m³/h'e, saf sürtünme devresinde kayıp 22 × 0,7² ≈ 10,8 m'ye, mil gücü 14,4 × 0,7³ ≈ 4,9 kW'a iner. Gerçekte bu düşüş biraz daha azdır: pompa çoğu zaman sabit ya da orantılı fark basınç ayarıyla çalışır [3], yani en uzak noktada bir fark basınç korunur ve güç küp eğrisinin biraz üstünde kalır. Yine de yılda binlerce saat dönen bir sirkülasyon pompasında bu fark elektrik faturasında büyüktür. Devir-güç ilişkisi için affinity yasaları, kendi değerleriniz için Pompa & Fan Motor Gücü aracı.

Motor seçimi için gereken veriler, devir ve yol verme

Pompanın debi-basınç performansı pompa hidroliğine aittir; motorun işi milde istenen gücü ve devri vermektir. Sirkülasyon pompası için motor istemeden önce şunları netleştirin:

• Pompa ıslak rotorlu mu, kuru rotorlu mu? Motor ile pompa arasında mil ve flanş görünüyor mu?
• Pompa etiketinden debi ve basma yüksekliği; eski motorun plakasından kW, devir, IEC gövde, gerilim.
• Montaj: hat tipinde motor dikey ve flanşlı, uçtan emişlide ayaklı ve kaplinli.
• Akışkan: su mu, glikollü su mu? Glikol yoğunluğu ve viskozitesi gücü bir miktar artırır.
• Akışkan sıcaklığı: sıcak su devresinde pompa gövdesinden motor flanşına ısı geçer.
• Kontrol: sabit devir mi, fark basınç sensörlü invertör mü?
• Ortam: kazan dairesi sıcak, chiller dairesi nemli olabilir; motorun koruma sınıfını ortama göre seçin.

Devir seçimi pompa tasarımına bağlıdır. Küçük ve orta güçlerde 2 kutuplu hat tipi pompalar yaygındır; büyük debili soğutma suyu pompalarında 4 kutuplu motor öne çıkar, gürültü sınırı olan binalarda bu tercih daha da belirgindir. Pompanın tasarlandığı devirden farklı motor takmayın; 2 kutuplu pompaya 4 kutuplu motor takılırsa basma yüksekliği dörtte birine iner.

Sirkülasyon pompasının kalkışı hafiftir: devre doludur, statik basınç yoktur ve dönen kütle küçüktür. Sabit devirli pompalarda büyük güçte yıldız-üçgen kullanılır; 400 V şebekede bunun için motorun 400/690 V sargılı olması gerekir (DRG gamında 4 kW ve üstü). Ayrıntı: yıldız-üçgen yol verme. İnvertörlü kullanımda motorun kendi fanı düşük devirde daha az hava üfler; sirkülasyon pompasında yük devirle birlikte düştüğü için bu genellikle sorun yaratmaz, ama çok düşük devirlerde motor sıcaklığını izleyin. Bağlantıyı yetkili elektrikçi yapmalıdır.

DRG motorlarıyla eşleşme

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Gamımız alüminyum gövdede 0,25–11 kW, pik dökümde 0,55–355 kW; 1000, 1500 ve 3000 d/d; 3 faz, 230/400 V ya da 400/690 V; montaj B3, B5, B14 ve B35 (sipariş notuyla). Sirkülasyon devrelerinde DRG motoru kuru rotorlu, standart motorlu pompalar içindir. Aşağıdaki tablo örnek hesaptaki güce yakın 4 kutuplu modelleri gösterir; dikey hat tipi pompa için siparişte V1 montajı ve flanş ölçüsünü belirtin. Dikey çalışma için motorun dikey montaja uygun sipariş edilmesi ve eksenel yükün pompa üreticisinden teyidi gerekir.

Örnekteki 15,8 kW ihtiyaç için DRG-180M-4 (18,5 kW, 1470 d/d, 400 V'ta 33,5 A) uygundur; aynı devre ileride 220 m³/h'e büyütülecekse DRG-180L-4 (22 kW) değerlendirilebilir. DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi). HVAC devrelerinde pompa ve fan motorlarının birlikte ele alınması için HVAC motor tedariki, veri merkezi soğutma döngüleri için veri merkezi soğutması yazılarına bakabilirsiniz.

Sirkülasyon pompaları için DRG motorları

• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160L-4 – 15 kW – 1465 d/d – 160L pik döküm
• DRG-180M-4 – 18,5 kW – 1470 d/d – 180M pik döküm
• DRG-180L-4 – 22 kW – 1470 d/d – 180L pik döküm
• DRG-200L-4 – 30 kW – 1475 d/d – 200L pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sirkülasyon pompası motoru: sık sorulan sorular

Kalorifer sirkülasyon pompasının motoru tek başına değişir mi?

Islak rotorlu sirkülatörde hayır; motor pompayla tek parçadır ve pompa ya da üreticinin motor kafası değişir. Motor ile pompa arasında mil ve flanş varsa (kuru rotor) standart trifaze motor takılabilir.

Sirkülasyon pompası hesabında bina yüksekliği dikkate alınır mı?

Kapalı devrede hayır; gidiş ve dönüş su sütunları birbirini dengeler. Pompa yalnız sürtünme kayıplarını yener. Açık soğutma kulesi devresinde ise kule dağıtıcısına kadar olan statik yükseklik eklenir.

Soğutma suyu pompasına invertör takmak gücü ne kadar düşürür?

Saf sürtünme devresinde güç devrin küpüyle düşer: %70 devirde yaklaşık üçte bir. Fark basınç ayarlı sistemlerde düşüş bundan biraz azdır.

18,5 kW 4 kutuplu pompa motoru kaç amper çeker?

DRG-180M-4 400 V'ta 33,5 A, 380 V'ta 35,3 A çeker.

Pompanın etiketini, rotor tipini ve eski motorun plakasını iletin; uygun DRG modelini birlikte netleştirelim. Telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta [email protected], iletişim sayfası. Tüm modeller ve güncel fiyatlar için Elektrik Motoru Online Satın Al.

Kaynaklar

1. Grundfos – MAGNA3 Model D Data Booklet (60 Hz) – ıslak (kapalı) rotorlu sirkülatör: pompa ve motor tek ünite; model tablolarında giriş gücü P1 yaklaşık 16–1.550 W.
2. Wilo – Atmos GIGA-I, full range and technical data – ısıtma, iklimlendirme ve soğutma için kuru rotorlu hat tipi pompa; model kodlarında P2 0,25–200 kW, 4 kutup 0,25–200 kW, 2 kutup 1,5–55 kW.
3. Grundfos – TP, TPD, TPE, TPED Data Booklet – bölgesel ısıtma/soğutma ve endüstriyel soğutma için tek kademeli hat tipi pompa; Series 200 0,12–2,2 kW, Series 300 0,25–132 kW; fark basınç sensörlü devir kontrollü sürüm.
4. Wilo – Stratos GIGA 65/6-74/22 ürün sayfası – kuru rotorlu, motoru ve frekans dönüştürücüsü bütünleşik hat tipi pompa; örnek modelde P2 22 kW.