Kayışlı tahrikte makine devri şu bağıntıyla bulunur: nmakine = nmotor × Dmotor kasnağı / Dmakine kasnağı. Motor devrini seçerken önce makinenin istediği hız belirlenir, ardından seçilen motor devriyle bu hızı veren kasnak çapları hesaplanır; motor ve kasnak birlikte karar verilir.

Sayısal bir örnek
Bir karıştırıcının mili yaklaşık 480 d/d dönmeli ve makine kasnağı 300 mm olsun. Nominal devri yaklaşık 960 d/d olan 6 kutuplu bir motorla gereken motor kasnağı 300 × 480 / 960 = 150 mm'dir. Aynı iş 4 kutuplu, yaklaşık 1440 d/d nominal devirli motorla yapılmak istenirse kasnak 100 mm'ye iner. İki çözüm de aynı makine hızını verir; fark, kasnak boyutunda ve kayışın sarılma açısındadır.
Hangisini seçmeli?
- Küçük kasnak, kayış profilinin izin verdiği en küçük çapın altına inmemelidir; aksi hâlde kayış hızla yorulur.
- Oran büyüdükçe küçük kasnaktaki sarılma açısı azalır ve kayma riski artar.
- Yüksek devirli motor aynı güçte daha küçük ve hafif olabilir; düşük devirli motor ise daha küçük oranla çalışır.
- Kayış hızı motor devriyle birlikte artar; kayış ve kasnak üreticisinin sınırları kontrol edilmelidir.
Motoru değiştirirken oranı korumak
Mevcut makineyi farklı kutup sayısında bir motorla çalıştıracaksanız eski kasnağı olduğu gibi bırakmak makine hızını değiştirir. 1500 sınıfından 3000 sınıfına geçen bir motor aynı kasnakla makineyi yaklaşık iki kat hızlı döndürür; bu, fan ve pompalarda güç ihtiyacını çok daha fazla artırır. Bu tür değişiklikte kasnak yeniden hesaplanmadan çalıştırma yapılmamalıdır.
Çap ve hız hesabını kasnak ve kayış hesaplama aracıyla doğrulayabilir, kayışlı tahrikte motor seçimi yazısında ayrıntılara bakabilir ve uygun devirdeki modelleri mağaza listesinden inceleyebilirsiniz.
