Yıldız üçgen güç devresi, motoru şebekeye bağlayan ana akım yoludur: Q1 koruma elemanı, K1 ana kontaktör, K2 yıldız kontaktörü, K3 üçgen kontaktörü ve F2 termik röleden oluşur. Kalkışta K1 ile K2 birlikte çeker ve sargılar yıldız bağlanır; motor hızlandıktan sonra K2 bırakır, K3 çeker ve motor üçgen bağlantıda çalışmaya devam eder. Bu yazı şemayı soldan sağa, akımın izlediği yol üzerinden okuyor.
Kumanda tarafı (start-stop butonları, zaman rölesi, kilitleme) ayrı bir konudur ve yıldız üçgen kumanda devresi yazısında anlatılıyor. Burada yalnız ana kontakların, yani motor akımının geçtiği hattın mantığına odaklanıyoruz.
Güç devresinde hangi elemanlar var?
Şemanın üst kısmında L1, L2, L3 fazları bulunur. Fazlar önce Q1'den geçer; bu eleman sigorta ya da motor koruma şalteri olabilir ve kısa devreye karşı hattı korur. Ardından K1 ana kontaktörü gelir. K1'in çıkışında devre ikiye ayrılır: bir kol F2 termik röle üzerinden motorun üst sıra uçlarına (U1, V1, W1), diğer kol K3 üçgen kontaktörüne gider. Motorun alt sıra uçları (W2, U2, V2) hem K3'e hem de K2 yıldız kontaktörüne bağlıdır. K2'nin çıkışı kendi içinde kısa devre edilmiştir; bu nokta yıldız noktasıdır.
| Eleman | Görevi | Çalıştığı aşama |
|---|---|---|
| Q1 (sigorta / şalter) | Kısa devre koruması, hattı ayırma | Her zaman devrede |
| K1 ana kontaktör | U1-V1-W1 uçlarını şebekeye bağlar | Yıldız ve üçgen |
| K2 yıldız kontaktörü | W2-U2-V2 uçlarını birleştirip yıldız noktası kurar | Yalnız kalkış |
| K3 üçgen kontaktörü | W2-U2-V2 uçlarını fazlara bağlar | Yalnız çalışma |
| F2 termik röle | Aşırı yükte kumandayı keser | Yıldız ve üçgen |
Dikkat edilirse güç devresinde motor klemens kutusunda köprü yoktur. Altı uç da ayrı ayrı panoya taşınır; yıldız ve üçgen köprüsünü klemens yerine kontaktörler kurar. Köprülü bağlantının kendisi 3 fazlı motor bağlantı şeması ve klemens köprüleri yazısında ele alınıyor.
Aşağıdaki şema aynı devreyi daha sade bir çizimle gösterir. Çizimdeki Almanca adlar: Netz = şebeke (K1), Stern = yıldız (K2), Dreieck = üçgen (K3).


Yıldız aşamasında akım nereden geçer?
Start verildiğinde K1 ve K2 kapanır, K3 açık kalır. Akım yolu şöyledir: L1 → Q1 → K1 → F2 → U1 → birinci sargı → U2 → K2. Aynı şey L2 için V1–V2, L3 için W1–W2 sargısında olur. Üç sargının alt uçları K2 içinde birleştiği için sargılar yıldız bağlanmıştır.

Bu aşamada her sargıya hat gerilimi değil, onun √3'te biri gelir: 400 V şebekede yaklaşık 230 V. Sargı gerilimi √3 kat düştüğü için aynı motor aynı şebekede, doğrudan üçgen kalkışa göre şebekeden yaklaşık üçte bir akım çeker; kalkış momenti de yaklaşık üçte bire iner. Yıldız aşaması bu yüzden yükün hafif olduğu, motorun boşa yakın hızlandığı kısa bir geçiş evresidir. Gerilim ve akım ilişkisinin kavramsal açıklaması için yıldız üçgen bağlantı nedir yazısına bakabilirsiniz.
Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Üçgen aşamasında akım nereden geçer?
Motor hızlandıktan sonra kumanda devresi K2'yi bırakır; kısa bir boşluğun ardından K3 çeker. K1 kapalı kalmaya devam eder. Artık her faz iki uca birden bağlıdır: L1 hem U1'e (K1 ve F2 üzerinden) hem W2'ye (K3 üzerinden), L2 hem V1'e hem U2'ye, L3 hem W1'e hem V2'ye. Bu eşleşme, klemens kutusundaki U1–W2, V1–U2, W1–V2 üçgen köprülerinin kontaktörle kurulmuş hâlidir.

Üçgende her sargı hat gerilimini, yani 400 V'u görür. Bu nedenle yıldız üçgen yol verilecek motorun etiketinde 400 V'un üçgen değeri olarak yazılması gerekir; DRG yelpazesinde bu, 4 kW ve üzeri 400/690 V Δ/Y motorlardır. 3 kW'a kadar olan 230/400 V Δ/Y motorlar 400 V şebekede yıldız çalışır; üçgene geçirilirse sargılar aşırı gerilim görür, dolayısıyla bu motorlar yıldız üçgen yol vermeye uygun değildir. Ayrıntılı ayrım için kaç kW motor yıldız üçgen bağlanır yazısına göz atın.
Kontaktörlerin durum tablosu
Güç devresini okurken en pratik araç, hangi aşamada hangi kontaktörün kapalı olduğunu gösteren tablodur:
| Aşama | K1 | K2 | K3 |
|---|---|---|---|
| Duruş | Açık | Açık | Açık |
| Yıldız (kalkış) | Kapalı | Kapalı | Açık |
| Geçiş boşluğu | Kapalı | Açık | Açık |
| Üçgen (çalışma) | Kapalı | Açık | Kapalı |
Tabloda hiçbir satırda K2 ve K3 birlikte kapalı değildir. İkisi aynı anda çekerse K3 fazları W2-U2-V2 uçlarına verirken K2 aynı uçları birbirine kısa devre eder; sonuç fazlar arası kısa devredir. Bu yüzden kumanda devresinde K2 ile K3 arasında karşılıklı kilitleme bulunur ve geçişte kısa bir boşluk bırakılır.

Her kontaktör ne kadar akım taşır?
Yıldız üçgen güç devresinin pek bilinmeyen bir özelliği, üç kontaktörün de motor anma akımından (In) küçük akım taşımasıdır. Üçgen çalışmada hat akımı, sargı akımının √3 katıdır. K1 yalnız U1-V1-W1 kolunu, K3 yalnız W2-U2-V2 kolunu besler; her biri bir sargının akımını taşır: yaklaşık In/√3, yani 0,58 In. K2 ise yalnız yıldız aşamasında akım taşır; yıldızdaki akım üçgen değerin üçte biri olduğundan K2 için ölçüt yaklaşık In/3'tür.

Bu oranlar devrenin mantığını anlatır; kontaktör ve termik seçiminin kendisi değildir. Gerçek seçim kalkış süresine, yük tipine ve cihaz üreticisinin kullanım kategorisine göre yapılır. Somut bir örnek için 22 kW motor yıldız üçgen yol verme yazısını ve termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracını kullanabilirsiniz.
Termik röle neden K1'den sonra durur?
Şemada F2, K1'in çıkışı ile U1-V1-W1 uçları arasındadır. Bu konumda termik, motorun iki aşamasında da aynı yerden akım ölçer: yıldızda hat akımı zaten sargı akımına eşittir, üçgende ise K1 kolundan geçen akım tek sargının akımıdır. Böylece termik, her iki bağlantıda da doğrudan sargıyı korur ve ölçtüğü değer motor anma akımının yaklaşık 0,58 katı mertebesindedir.
Termik besleme hattına, yani dallanmadan önceye konulursa hat akımını ölçer; bu da farklı bir ayar mantığı gerektirir. Hangi düzenin seçileceği ve termik ile zaman rölesinin nasıl ayarlanacağı motor etiketine, üretici dokümanına ve yetkili elektrik personelinin değerlendirmesine bağlıdır. Buradaki şemalar kavramı açıklar; panonun kurulumu ve devreye alınması yetkili elektrikçinin işidir.
Faz sırası ve dönüş yönü
Üçgen aşamasında L1'in W2'ye, L2'nin U2'ye, L3'ün V2'ye gitmesi rastgele değildir. Bu eşleşme, yıldızdan üçgene geçerken döner alanın yönünü korur. Alt sıra uçları farklı fazlara karıştırılırsa motor geçiş anında ters yönde tork üretmeye zorlanır; bu da sert bir akım darbesi ve mekanik zorlanma demektir. Güç devresi şemasını kontrol ederken ilk bakılacak şey, K3 çıkışlarının bu sırayla motor uçlarına gitmesidir.
Kalkış akımının zamana göre nasıl değiştiğini, geçiş anındaki kısa sıçramayla birlikte elektrik motoru yıldız üçgen bağlantı şeması rehberinde görebilirsiniz. Yöntemin alternatiflerle karşılaştırması ise yıldız üçgen mi soft starter mı yazısında.
Şemayı sahada okumak için kısa kontrol listesi
- Motor etiketinde 400 V üçgen değeri olarak yazılı mı (400/690 V Δ/Y)?
- Klemens kutusunda köprü kaldırılmış, altı uç ayrı ayrı panoya gidiyor mu?
- K1 çıkışı F2 üzerinden U1-V1-W1'e, K3 çıkışı W2-U2-V2'ye gidiyor mu?
- K2 çıkışları kendi içinde birleştirilmiş mi?
- K2 ile K3 arasında hem elektriksel hem gerekiyorsa mekanik kilitleme var mı?
Tüm şemaları tek dosyada görmek isterseniz yıldız üçgen bağlantı şeması PDF rehberine ve doğrudan PDF dosyasına bakabilirsiniz. Klemens tarafındaki uygulama için motor klemens yıldız üçgen bağlantı yazısı tamamlayıcıdır.
Sahada bu devre genellikle hazır bir yıldız-üçgen panosunda kurulur. Fotoğrafta üç kontaktörün ve zaman rölesinin pano içindeki dizilişi görülüyor.

Yıldız üçgen yol vermeye uygun DRG motorları
DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Aşağıdaki modeller 400/690 V Δ/Y sargılıdır; 400 V şebekede üçgen çalıştıkları için yıldız üçgen yol vermeye uygundur. Kontaktör, termik ve zaman rölesi DRG'de satılmaz; bunlar için pano malzemesi tedarikçinize başvurun. Tüm seçenekler 3 fazlı asenkron elektrik motorları sayfasında ve online mağazada listelenir.
- DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1500 devir sınıfı – alüminyum gövde
- DRG-160M-4 – 11 kW – 1500 devir sınıfı – alüminyum gövde
- DRG-160L-4 – 15 kW – 1500 devir sınıfı – pik döküm gövde
- DRG-180M-4 – 18,5 kW – 1500 devir sınıfı – pik döküm gövde
- DRG-180L-4 – 22 kW – 1500 devir sınıfı – pik döküm gövde
Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Sık sorulan sorular
Yıldız üçgen güç devresinde kaç kontaktör kullanılır?
Üç kontaktör kullanılır: K1 ana, K2 yıldız ve K3 üçgen kontaktörü. K1 iki aşamada da kapalıdır; K2 yalnız kalkışta, K3 yalnız çalışmada çeker.
K2 ve K3 aynı anda çekerse ne olur?
K3 fazları motorun alt uçlarına verirken K2 bu uçları birbirine bağlar; fazlar arası kısa devre oluşur ve Q1 açar. Bu yüzden iki kontaktör arasında kilitleme zorunludur.
Kontaktörler neden motor anma akımından küçük seçilebilir?
Çünkü K1 ve K3 birer sargı akımı, yani yaklaşık 0,58 In taşır; K2 yalnız yıldız aşamasında yaklaşık In/3 taşır. Kesin seçim cihaz üreticisinin verisine göre yapılır.
Termik neden hat akımını değil sargı akımını ölçer?
F2, K1'den sonra ve dallanmadan sonra bağlandığı için yalnız U1-V1-W1 kolunu görür. Bu kol, hem yıldızda hem üçgende tek bir sargının akımını taşır.










