Bir motorun yıldız mı üçgen mi bağlanacağını gücü değil, etiketindeki gerilim belirler. Etikette 230/400 V yazan motor 380–400 V şebekede yıldız, 400/690 V yazan motor aynı şebekede üçgen bağlanır. Elektrik Motoru Online Satın Al mağazamızdaki 120 modelde bu ayrım güce denk gelir: 0,25–3 kW arasındaki 43 model 230/400 V olduğu için yıldız, 4–355 kW arasındaki 77 model 400/690 V olduğu için üçgen bağlanır.

Sahada dolaşan "3 kW'a kadar yıldız, üstü üçgen" kuralı bu yüzden yalnızca bir alışkanlıktır; sınırı motorun sargısı çizer. Yıldızda her sargıya hat geriliminin √3'te biri düşer (400 V şebekede yaklaşık 231 V, 380 V'ta yaklaşık 219 V), üçgende ise sargı hat geriliminin tamamını görür. 230/400 V motorun sargısı yaklaşık 230 V için, 400/690 V motorunki yaklaşık 400 V için sarılmıştır. Bağlantı, sargıya kendi gerilimini verecek şekilde seçilir.

Eski bir motoru değiştirirken ya da başka kaynaktan gelmiş bir motoru devreye alırken bu yüzden önce etiketi okuyun. Aynı güçte iki farklı motorun biri 230/400 V, diğeri 400/690 V olabilir; "eskisi yıldızdı" diye yenisini yıldız bağlamak, sargıyı yanlış gerilimde çalıştırmak demektir.

DRG MOTOR logolu gri trifaze elektrik motoru – yıldız ve üçgen bağlantı, 230/400 V ve 400/690 V etiket gerilimi

Etiketteki "230/400 V Δ/Y" ifadesi nasıl okunur?

Etiketteki gerilim çifti ile bağlantı sembolleri aynı sırayla eşleşir: küçük gerilim üçgene (Δ), büyük gerilim yıldıza (Y) aittir. "230/400 V Δ/Y" şöyle okunur: 230 V üç faz şebekede üçgen, 400 V şebekede yıldız. "400/690 V Δ/Y" ise 400 V şebekede üçgen, 690 V şebekede yıldız demektir. Türkiye'deki sanayi şebekesi 380–400 V olduğundan pratik kural basittir: şebeke gerilimi etiketteki büyük sayıyla eşleşiyorsa yıldız, küçük sayıyla eşleşiyorsa üçgen.

Etiket gerilimiSargının tasarlandığı gerilim220–230 V üç faz şebeke380–400 V şebeke660–690 V şebeke380–400 V'ta yıldız-üçgen yol verme
230/400 V (Δ/Y)yaklaşık 230 VÜçgen (Δ)Yıldız (Y)BağlanmazUygun değil
400/690 V (Δ/Y)yaklaşık 400 VBağlanmaz (gerilim yetersiz)Üçgen (Δ)Yıldız (Y)Uygun

Tabloya bir uyarı ekleyelim: 400/690 V motor 220–230 V üç faz şebekeye hangi bağlantıyla bağlanırsa bağlansın sargısı tasarım geriliminin çok altında kalır; motor yükü kaldıramaz. Bu durumda doğru çözüm şebekeye uygun etiketli motordur.

DRG mağazasında hangi güç hangi bağlantıyla gelir?

Aşağıdaki tablo 1500 d/d serisinden seçilmiş modellerin etiket gerilimini ve 380–400 V şebekedeki bağlantısını gösteriyor. Aynı kural 1000 ve 3000 d/d modellerde de geçerlidir: 3 kW ve altı 230/400 V (Y), 4 kW ve üstü 400/690 V (Δ). Akım değerleri her modelin ürün sayfasındaki 380 V nominal akımıdır.

Güç (kW)Model (1500 d/d)IEC gövdeEtiket gerilimi380–400 V şebekedeAkım 380 V (A)Kablo girişi
0,75DRG-802-480230/400 V (Δ/Y)Yıldız (Y)1,841 × M20×1,5
1,5DRG-90L-490L230/400 V (Δ/Y)Yıldız (Y)3,471 × M25×1,5
2,2DRG-100L1-4100L230/400 V (Δ/Y)Yıldız (Y)4,761 × M25×1,5
3DRG-100L2-4100L230/400 V (Δ/Y)Yıldız (Y)6,341 × M25×1,5
4DRG-112M-4112M400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)8,372 × M32×1,5
5,5DRG-132S-4132S400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)11,22 × M32×1,5
7,5DRG-132M-4132M400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)152 × M32×1,5
11DRG-160M-4160M400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)21,52 × M40×1,5
22DRG-180L-4180L400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)41,82 × M40×1,5
45DRG-225M-4225M400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)84,42 × M50×1,5
90DRG-280M-4280M400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)1632 × M63×1,5
200DRG-315L2-4315L400/690 V (Δ/Y)Üçgen (Δ)3522 × M63×1,5

İlginç bir örnek: 132S gövdede iki farklı bağlantı görülür. 3 kW, 1000 d/d DRG-132S-6 230/400 V olduğu için yıldız; aynı 132S gövdedeki 5,5 kW, 1500 d/d DRG-132S-4 400/690 V olduğu için üçgen bağlanır. Yani gövde büyüklüğü de belirleyici değildir; karar yine etikettedir. 3 kW kompakt DRG-90L-2K de 230/400 V'tur ve 380 V şebekede yıldız bağlanır.

Yıldız-üçgen yol verme neden yalnız 400/690 V motorla yapılır?

Yıldız-üçgen yol vermede motor yıldızda kalkar, devir yükselince üçgene geçer ve üçgende çalışmaya devam eder. Yani motorun 380–400 V şebekede üçgende çalışacak şekilde sarılmış olması gerekir. Bu koşulu yalnız 400/690 V motor sağlar: kalkışta sargısına yaklaşık 231 V, çalışırken 400 V düşer.

230/400 V bir motoru yıldız-üçgen panoya bağlarsanız kalkış normal görünür, ama üçgene geçtiği anda sargı tasarımının yaklaşık √3 katı gerilim görür. Akım hızla yükselir, termik atmazsa sargı kısa sürede ısınıp zarar görür. Bu nedenle mağazamızdaki 3 kW ve altı modellere 380–400 V şebekede doğrudan yol verilir; kalkış akımı sorun olacaksa yumuşak yolverici ya da sürücü kullanılır. Yıldız-üçgen için klemense altı uç çıkmalı ve köprüler sökülerek uçlar panodaki kontaktörlere ayrı ayrı götürülmelidir.

11 kW örneğiyle kalkış akımı ve moment

11 kW, 1500 d/d DRG-160M-4 modelinin 380 V nominal akımı 21,5 A, kalkış akımı oranı (Is/In) 7,7'dir. Doğrudan yol vermede kalkış akımı yaklaşık 21,5 × 7,7 ≈ 166 A olur. Yıldızda kalkışta hat akımı üçte birine iner: yaklaşık 55 A. Bedeli momenttir: nominal moment 71,7 Nm, kalkış momenti oranı (Ts/Tn) 2,2 olduğundan doğrudan kalkışta yaklaşık 158 Nm olan kalkış momenti yıldızda yaklaşık 53 Nm'ye düşer; bu da nominal momentin altındadır. Bu nedenle yıldız-üçgen, boşta ya da hafif yükte kalkan makinelerde iyi sonuç verir; dolu kalkan makinede yöntem ayrıca değerlendirilmelidir. Kendi motorunuz için yıldız-üçgen yol verme hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Klemens köprüleri: iki düzenin kısa tarifi

Standart klemens kutusunda üst sırada U1, V1, W1; alt sırada kaydırılmış olarak W2, U2, V2 uçları bulunur. Şebeke fazları L1, L2, L3 her iki bağlantıda da üst sıradaki U1, V1, W1'e gelir; değişen yalnız köprülerdir:

  • Yıldız (Y): Alt sıradaki W2, U2 ve V2 iki yatay köprüyle birbirine bağlanır. Bu nokta yıldız noktasıdır.
  • Üçgen (Δ): Üç dikey köprü takılır: U1–W2, V1–U2, W1–V2. Her sargının başı bir sonrakinin sonuna bağlanmış olur.

Köprü takmanın adım adım anlatımı için Motorda Klemens Bağlantısı: Yıldız ve Üçgen Bağlama yazımıza bakabilirsiniz; burada amaç hangi düzenin seçileceğine karar vermektir.

Yanlış bağlantının belirtileri

230/400 V motor 380–400 V'ta üçgen bağlanırsa

Sargıya fazla gerilim gelir. Motor boşta bile yüksek akım çeker, sert uğuldar ve hızla ısınır; termik doğru ayarlıysa kısa sürede atar. Termik ayarı büyük tutulmuşsa sargı yanabilir. Bu hata çoğunlukla eski motordaki üçgen köprüleri yeni motora aynen taşındığında olur.

400/690 V motor 380–400 V'ta yıldız bağlanırsa

Sargı yaklaşık 231 V görür, yani tasarım geriliminin yaklaşık 1/√3'ü. Moment kabaca üçte birine düşer. Boşta motor dönüyor gibi görünür, ölçülen akım da düşük olabilir; bu yüzden hata fark edilmez. Yük binince devir düşer, akım nominali aşar ve motor ısınır. Yıldız-üçgen panoda zaman rölesi geçiş yapmazsa ya da üçgen kontaktörü arızalanırsa aynı tablo ortaya çıkar.

Sık yapılan hatalar

  • Bağlantıyı gücüne göre seçmek, etiketi okumamak.
  • Eski motorun köprülerini fotoğraflayıp yeni motorda aynısını yapmak; eski motorun etiket gerilimi farklı olabilir.
  • 230/400 V motoru yıldız-üçgen panoya bağlamak.
  • Yıldız-üçgen yol verilecek motorda klemens köprülerini sökmeyi unutmak; köprülü motora altı uç bağlanırsa kontaktör kapanınca kısa devre oluşur.
  • Yıldız-üçgen devresinde termiği motor nominal akımına ayarlamak. Termik sargı hattındaysa faz akımına, yani In/√3'e ayarlanır: DRG-160M-4 için 21,5 / √3 ≈ 12,4 A. Ayar değerini termik, sigorta ve kontaktör seçim aracıyla kontrol edin.

Devreye almadan önce kontrol listesi

  • Şebekenin hat gerilimini ölçün (faz-faz).
  • Etiketteki gerilim çiftini ve Δ/Y sırasını okuyun; şebekeyle büyük sayı eşleşiyorsa yıldız, küçük sayı eşleşiyorsa üçgen.
  • Köprü düzenini etikete göre kurun; doğrudan yol vermede köprüler kalır, yıldız-üçgende sökülür.
  • Kablo girişini ve rakoru etiketteki akıma göre kontrol edin; kesit için hesaplama araçlarımızı kullanın.
  • İlk çalıştırmada üç fazdaki akımı pens ampermetreyle ölçün; değerler birbirine yakın ve etiket akımının altında olmalı.
  • Tüm bağlantılar enerji kesik ve kilitliyken, yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır; gerilim yokluğu ölçülmeden klemens kutusu açılmaz.

Yıldız ve üçgen bağlanan mağaza motorları

Aşağıdaki modeller iki bağlantı grubunu temsil ediyor. Tüm güç ve devirler için online mağazamızdaki 120 modele göz atabilirsiniz.

  • DRG-100L2-4 – 3 kW – 1500 d/d – 100L gövde, pik döküm – 230/400 V (Δ/Y), 380 V'ta yıldız
  • DRG-90L-2K – 3 kW – 3000 d/d – 90L gövde, pik döküm – 230/400 V (Δ/Y), 380 V'ta yıldız
  • DRG-112M-4 – 4 kW – 1500 d/d – 112M gövde, pik döküm – 400/690 V (Δ/Y), 380 V'ta üçgen
  • DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1500 d/d – 132M gövde, pik döküm – 400/690 V (Δ/Y), 380 V'ta üçgen
  • DRG-160M-4 – 11 kW – 1500 d/d – 160M gövde, pik döküm – 400/690 V (Δ/Y), 380 V'ta üçgen
  • DRG-180L-4 – 22 kW – 1500 d/d – 180L gövde, pik döküm – 400/690 V (Δ/Y), 380 V'ta üçgen

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

380 voltta 3 kW motor yıldız mı üçgen mi bağlanır?

Etiketi 230/400 V ise yıldız bağlanır. Mağazamızdaki tüm 3 kW modeller (DRG-100L2-4 dahil) 230/400 V'tur; 380–400 V şebekede yıldız bağlanır ve doğrudan yol verilir.

5,5 kW motor yıldız mı üçgen mi?

DRG mağazasındaki 5,5 kW modeller 400/690 V'tur; 380–400 V şebekede üçgen bağlanır. Bu modeller yıldız-üçgen yol vermeye de uygundur.

Yıldız bağlı motor üçgene çevrilirse ne olur?

Motor 230/400 V ise 380–400 V şebekede üçgene çevrildiğinde sargı fazla gerilim görür, aşırı akım çeker ve ısınır. Motor 400/690 V ise tersine, üçgen zaten doğru bağlantıdır; yıldızda bırakıldıysa üçgene çevrilmesi gerekir.

Yıldız-üçgen için motor kaç kW olmalı?

Belirleyici kW değil, etikettir: 380–400 V şebekede yıldız-üçgen yol vermek için motor 400/690 V olmalıdır. Mağazamızda bu, 4 kW ve üstü modellerdir.

Etiketinizi okuyamadıysanız ya da eski motorunuzun yerine uygun modeli seçmek istiyorsanız etiket fotoğrafını bize gönderin: +90 (542) 666 11 11, [email protected] veya iletişim sayfamız. Modelleri doğrudan Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasından inceleyebilirsiniz.