22 kW Motora Yıldız-Üçgen Yol Verme: Kontaktör ve Termik Seçimi

22 kW, 1500 d/d (4 kutuplu) bir trifaze motora yıldız-üçgen yol verirken hesap etiket akımından başlar: DRG-180L-4 380 V'ta tam yükte 41,8 A çeker. Hat ve üçgen kontaktörü bu akımın 1/√3'ünü, yani yaklaşık 24,1 A taşır; yıldız kontaktörü yalnız kalkışta devrededir ve In/3 ≈ 13,9 A esas alınır. Termik röle hat kontaktörünün çıkışına, sargı koluna bağlanıyorsa 41,8 A'ya değil yaklaşık 24,1 A'ya ayarlanır. Yıldız kademesinde şebekeden çekilen kalkış akımı direkt yol vermedeki yaklaşık 326 A'dan 108,7 A civarına iner.

Bu oranlar yalnız 380–400 V şebekede üçgen çalışan, yani etiketinde 400/690 V (Δ/Y) yazan motor için geçerlidir. Termik ayarı, kontaktör akımları ve zaman rölesinin mantığı aşağıda 2, 4 ve 6 kutuplu üç 22 kW modelin katalog değerleriyle hesaplandı. Etiket değerlerini kendi motorunuzla karşılaştırmak ya da doğrudan 22 kW model seçmek için Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki ürünlere bakabilirsiniz. Pano işini yetkili elektrikçi yapmalıdır; aşağıdaki değerler örnek hesaptır.

22 kW Motor Yıldız-Üçgende Kaç Amper Çeker?

Üç kutup sayısında da 22 kW motorlar 400/690 V sargılı ve pik döküm gövdelidir. Tablodaki In etiket akımı (380 V), Is ise direkt yol vermedeki kalkış akımıdır (Is = In × Is/In). Yıldız kademesinde hattan çekilen akım Is/3'tür.

400 V şebekede aynı motorun etiket akımı düşer: DRG-180L-4 için 39,7 A, buna göre hat/üçgen kontaktörü akımı yaklaşık 22,9 A, yıldız kontaktörü akımı yaklaşık 13,2 A olur. Panoyu tesisin gerçek gerilimine göre hesaplayın; 380 V değeri her zaman biraz daha büyük, yani güvenli taraftadır.

Motor Etiketi Yıldız-Üçgene Uygun mu? 400/690 V Şartı

Yıldız-üçgen yol verme, motorun normal çalışmada üçgen bağlı olmasını gerektirir. Etikette 400/690 V Δ/Y yazıyorsa sargı 400 V'u üçgende kaldırır; kalkışta yıldıza alınınca her sargıya 1/√3 oranında daha düşük gerilim gelir. DRG mağazasındaki modellerde 4 kW ve üstü güçler 400/690 V sargılıdır; 22 kW'ın üç sürümü de bu gruptadır ve 380 V'ta üçgen bağlanır.

Etiketi 230/400 V olan bir motor 380 V şebekede zaten yıldız çalışır; bu motora yıldız-üçgen uygulanıp üçgene geçilirse sargılar yaklaşık √3 kat fazla gerilim görür ve kısa sürede yanar. Hangi etiketin hangi bağlantıyla çalıştığının ayrıntısı Kaç kW Motor Yıldız Üçgen Bağlanır yazısında. Kontrol için üç şeye bakın:

• Etiket gerilimi: 400/690 V (Δ/Y).
• Klemens kutusunda altı uç (U1 V1 W1 / W2 U2 V2) ve sökülebilir köprüler. 22 kW gövdelerde kablo girişi 2 × M40×1,5 (180 gövde) veya 2 × M50×1,5 (200L gövde); iki kablo seti bu girişlerden ayrı ayrı girer.
• Köprüler sökülmüş olmalı: yıldız ve üçgeni kontaktörler kurar, klemenste köprü bırakılırsa kontaktör kapandığında kısa devre oluşur.

Kontaktör Seçimi: Hat, Üçgen ve Yıldız Kontaktörü Hangi Akımı Taşır?

Yıldız-üçgen devresinde üç güç kontaktörü vardır. Hat (ana) kontaktörü K1, şebekeyi U1-V1-W1 uçlarına bağlar; üçgen kontaktörü K2, şebekeyi W2-U2-V2 uçlarına bağlayarak üçgeni kapatır; yıldız kontaktörü K3 ise W2-U2-V2 uçlarını kendi arasında kısa devre edip yıldız noktasını oluşturur. Üçgen çalışmada hat akımı K1 ve K2 arasında paylaşılır; her biri sargı (faz) akımını, yani In/√3'ü taşır. K3 yalnız kalkışta kapalıdır ve yıldızdaki akım üçgendekinin üçte biri olduğu için In/3 esas alınır.

Bu akımlar kontaktörün AC-3 değeriyle karşılaştırılır. AC-3, sincap kafesli motoru çalıştırma ve çalışırken kesme kategorisidir: kontaktörün katalogdaki AC-3 anma akımı (Ie), çalışma geriliminde (400 V) hesaplanan akımdan küçük olmamalıdır. AC-1 (omik yük) değeri daha büyük yazılır ve motor için kullanılmaz. Hesaplanan değerin hemen üstündeki kademe yerine, sık kalkış, sıcak pano ve geçiş anındaki akım darbesi için pay bırakılır; K1 ve K2 aynı boyda seçilir. Kesin seçimi kontaktör üreticisinin yıldız-üçgen koordinasyon tablosundan yapın. Kontaktörün genel seçim kriterleri (bobin gerilimi, yardımcı kontak, ömür) Elektrik Motoru Panosunda Kontaktör Nasıl Seçilir? yazısında anlatıldı; burada yalnız 22 kW yıldız-üçgen devresinin akım paylaşımına odaklanıyoruz.

Termik Röle Kaç Ampere Ayarlanır?

Termik rölenin ayarı, devrede nereye bağlandığına göre değişir:

• K1'in çıkışında (U1-V1-W1 koluna giden sargı akımı üzerinde): ayar In/√3. DRG-180L-4 için 380 V'ta yaklaşık 24,1 A, 400 V'ta yaklaşık 22,9 A. En yaygın düzen budur; termik hem yıldız hem üçgen kademesinde sargıyı korur.
• K1'in önünde, şebeke hattı üzerinde: ayar In, yani 41,8 A (400 V'ta 39,7 A). Bu durumda termik rölenin akım aralığı daha büyük olmalıdır.

Sahada en sık görülen hata, termiği sargı koluna bağlayıp etiketteki 41,8 A'ya ayarlamaktır. Bu ayarda motor yaklaşık √3 kat aşırı yüklense bile termik geç açar ve sargı korumasız kalır. Tersi, hatta bağlı termiği 24,1 A'ya ayarlamak ise motor tam yüke çıktığında gereksiz açmaya yol açar. Termiğin prensibi ve ayar yöntemi için Termik Röle Ne İşe Yarar? yazısına bakabilirsiniz.

Kısa devre koruması (sigorta veya şalter) K1 ile K2'nin ortak beslemesinde, hat akımına göre seçilir ve kalkıştaki Is/3 akımını taşıyabilmelidir. Örnek bir boyutlandırma için Motor Termik, Sigorta ve Kontaktör Seçimi aracını kullanın; araç direkt yol verme içindir, yıldız-üçgende kontaktör ve termik değerlerini yukarıdaki 0,58 ve 0,33 çarpanlarıyla düzeltin.

Güç ve Kumanda Şeması: Bağlantı Sırası

Güç devresinde motora iki ayrı üç damarlı kablo seti gider ve her set sargı akımını (In/√3) taşır; PE iletkeni ayrıca bağlanır. Kesit seçimi için Motor Kablo Kesiti Hesaplama aracına In/√3 değerini girin, sonucu mesafe ve döşeme koşullarına göre elektrik mühendisine doğrulatın.

Bu dizilimde K2 kapanınca U1-W2, V1-U2 ve W1-V2 birleşir; üçgen tamamlanır. Kumanda devresinin çalışma sırası:

• Başlat butonuna basılınca K3 (yıldız) ve zaman rölesi enerjilenir, hemen ardından K1 (hat) kapanır; motor yıldızda dönmeye başlar.
• Zaman rölesi süresini doldurunca K3'ü bırakır; K3'ün normalde kapalı yardımcı kontağı kapandıktan sonra K2 (üçgen) çeker.
• K2 ve K3 arasında hem elektriksel (karşılıklı normalde kapalı kontak) hem mümkünse mekanik kilitleme olmalı; ikisi aynı anda kapanırsa şebeke kısa devre olur.
• Durdur butonu ve termiğin normalde kapalı kontağı tüm kumanda devresini keser.
• Dönüş yönü yanlışsa K1 girişinde (veya ana beslemede) iki faz yer değiştirilir; tek kontaktörde değişiklik yapılırsa üçgene geçişte faz sırası bozulur.

Zaman Rölesi Ne Zaman Üçgene Geçirmeli?

Yıldız-üçgen zaman rölesi için doğru ayar sabit bir saniye değeri değil, motorun yüküyle belirlenen bir andır: geçiş, motor yıldızda nominal devrine yaklaşıp akım kalkış tepe değerinden düşerek sakinleştiğinde yapılmalıdır. Erken geçişte motor henüz düşük devirdeyken üçgene alınır ve direkt yol vermeye yakın bir akım darbesi oluşur; bu da yıldız-üçgen kurmanın amacını ortadan kaldırır.

Yıldızda moment de üçte birine iner. DRG-180L-4'ün kalkış momenti 2,0 × 142,9 Nm ≈ 285,8 Nm'dir; yıldızda bu değer yaklaşık 95,3 Nm'ye, yani nominal momentin 0,67 katına düşer. 2 kutuplu DRG-180M-2'de yıldız kalkış momenti yaklaşık 47,4 Nm (nominal 71,1 Nm), 6 kutuplu DRG-200L2-6'da yaklaşık 142,9 Nm'dir (nominal 214,4 Nm). Yükün kalkış direnci bu değere yakınsa motor yıldızda nominal devre ulaşamaz ve süre ne kadar uzatılırsa uzatılsın geçiş darbeli olur. Ayarı sahada şöyle bulun:

• Pens ampermetreyi K1 çıkışındaki bir faza takın ve yıldız kademesinde akımın düşüp sabitlendiği anı gözleyin.
• Zaman rölesini bu andan biraz sonrasına ayarlayın; aynı ölçümü makine yüklü ve soğukken tekrarlayın.
• Geçişte ampermetrede kısa ve küçük bir sıçrama normaldir; büyük ve uzun bir sıçrama, motorun yıldızda yeterli devre ulaşamadığını gösterir.
• Yıldız kademesinde motor hiç hızlanmıyorsa yük yıldız-üçgene uygun değildir; soft starter veya frekans sürücüsü değerlendirilmelidir.

Direkt yol verme ile yıldız-üçgen arasındaki fark DRG-180L-4 için 380 V'ta şöyle özetlenir: direkt kalkışta yaklaşık 326 A ve √3 × 0,38 kV × 326,0 A ≈ 214,6 kVA, yıldızda yaklaşık 108,7 A ve 71,5 kVA çekilir; normal çalışmadaki görünür güç ise yaklaşık 27,5 kVA'dır. Farklı yöntemleri karşılaştırmak için Motor Yol Verme Yöntemleri: Yıldız-Üçgen aracını kullanabilirsiniz.

22 kW Yıldız-Üçgen Panosu Devreye Alma Kontrol Listesi

• Etiket 400/690 V Δ/Y ve şebeke 380–400 V mu?
• Klemens kutusundaki köprüler sökülmüş, altı uç doğru kablo setine bağlı mı (U1 V1 W1 bir sette, W2 U2 V2 diğerinde)?
• K1 ve K2 AC-3 değeri ≥ In/√3 (DRG-180L-4: 24,1 A), K3 ≥ In/3 (13,9 A) mı; paylar bırakıldı mı?
• Termik konumu belirlendi mi? Sargı kolunda In/√3, hatta In ayarlı mı?
• K2–K3 elektriksel ve mekanik kilitleme var mı; kumanda devresi ölçü aleti ile boşta denendi mi?
• İki kablo setinin faz sırası aynı mı? Önce kısa bir denemeyle dönüş yönü kontrol edildi mi?
• Zaman rölesi, yıldızda akımın sakinleştiği ana göre yüklü makinede ayarlandı mı?
• Çalışma akımı üç fazda ölçüldü, etiket akımının altında ve dengeli mi?
• PE iletkeni motorun topraklama vidasına ve panoya bağlı mı?

Bu Güçteki Motorlar

• DRG-180M-2 – 22 kW – 3000 d/d – 180M pik döküm gövde
• DRG-180L-4 – 22 kW – 1500 d/d – 180L pik döküm gövde
• DRG-200L2-6 – 22 kW – 1000 d/d – 200L pik döküm gövde
• DRG-180M-4 – 18,5 kW – 1500 d/d – 180M pik döküm gövde
• DRG-200L-4 – 30 kW – 1500 d/d – 200L pik döküm gövde

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

22 kW motor yıldız-üçgende kaç amper çeker?

4 kutuplu DRG-180L-4 380 V'ta tam yükte hattan 41,8 A çeker; bu akım üçgen çalışmada hat ve üçgen kontaktörü arasında bölünür ve her biri yaklaşık 24,1 A taşır. Kalkışta yıldız kademesinde çekilen akım yaklaşık 108,7 A'dır.

22 kW motorun termiği kaç ampere ayarlanır?

Termik hat kontaktörünün çıkışında, sargı koluna bağlıysa In/√3'e ayarlanır: DRG-180L-4 için 380 V'ta yaklaşık 24,1 A. Termik ana hatta, kontaktörlerden önceyse etiket akımı olan 41,8 A'ya ayarlanır.

22 kW yıldız-üçgen için kaç amperlik kontaktör gerekir?

Hesap olarak hat ve üçgen kontaktörü AC-3 değeri en az 24,1 A, yıldız kontaktörü en az 13,9 A olmalıdır (DRG-180L-4, 380 V). Sık kalkış ve pano sıcaklığı için pay bırakılır; kesin boy kontaktör üreticisinin yıldız-üçgen tablosundan seçilir.

22 kW motor direkt mi yıldız-üçgen mi çalıştırılmalı?

Motor her iki yönteme de uygundur. Direkt kalkışta yaklaşık 326 A çekilir; şebeke zayıfsa ya da tesis kuralları kalkış akımını sınırlıyorsa yıldız-üçgen akımı yaklaşık 108,7 A'ya indirir. Yük, yıldızdaki yaklaşık 95,3 Nm'lik kalkış momentinden ağırsa soft starter veya frekans sürücüsü değerlendirilmelidir.

22 kW motorunuzun etiketini ya da pano projenizi bize gönderebilirsiniz: +90 (542) 666 11 11, [email protected], iletişim sayfası. Tüm modeller ve güncel bilgiler için online mağazamızdaki 120 model listesine göz atın.