Manuel–0–otomatik devre, tek bir motoru iki farklı yerden kumanda etmeyi sağlar: seçici anahtar EL konumundayken motor start-stop butonlarıyla, OTO konumundayken şamandıra, basınç şalteri veya zaman saati gibi bir dış kontakla çalışır; 0 konumunda motor hiçbir komutla kalkmaz. Sigorta ve termik röle her iki modda da devrede kalır, yani koruma mod seçiminden bağımsızdır.
Güvenlik: Bu içerik teknik bilgilendirme amaçlıdır. Bağlantı, ölçüm ve devreye alma işlemleri; enerji kesme ve enerjisizliği doğrulama prosedürleri uygulanarak, motor ve cihaz üreticisinin dokümanlarına göre yetkili elektrik personelince yapılmalıdır.
Manuel–0–otomatik devre ne işe yarar?
Pompa, fan, kompresör ve konveyör gibi makinelerin çoğu normalde kendi başına çalışır: depo boşalınca pompa dolar, basınç düşünce kompresör devreye girer. Ama bakımda, ilk devreye almada veya sensör arızalandığında operatörün motoru elle çalıştırıp durdurabilmesi gerekir. Panonun kapağındaki üç konumlu seçici anahtar bu ikisi arasında seçim yaptırır. Pratikte en çok iki fayda sağlar: sensör bozulduğunda tesis durmaz, ve bakım sırasında otomatik komutun motoru beklenmedik anda çalıştırması engellenir.
Devre aslında bilinen start-stop mühürleme devresinin üzerine kurulur. Farkı, K1 bobinine giden yolun ikiye ayrılması ve hangi yolun kullanılacağına seçicinin karar vermesidir. Mühürleme mantığını yıldız üçgen kumanda devresi yazısında da ayrıntılı bulabilirsiniz.
Seçici anahtar: konumlar ve kontak tablosu
Seçici anahtar (şemada S3) kalıcı tipte, yani bırakıldığı konumda kalan bir döner şalterdir. Üzerinde iki adet normalde açık kontak bloğu bulunur. Ön yüzdeki etiket genellikle EL–0–OTO, İngilizce panolarda HAND–OFF–AUTO, Fransızca panolarda MAN–0–AUTO olarak yazılır. Şema sembolünde döndürmeli kumanda işareti ve iki kontağı birleştiren kesikli mekanik bağlantı görülür; hangi kontağın hangi konumda kapandığını ise yanındaki küçük kontak tablosu söyler.

| Konum | S3 13-14 (EL kolu) | S3 23-24 (OTO kolu) | Sonuç |
|---|---|---|---|
| EL | kapalı | açık | Motor S2/S0 butonlarını dinler |
| 0 | açık | açık | Motor hiçbir komutla çalışmaz |
| OTO | açık | kapalı | Motor B1 kontağını izler |
Burada önemli iki ayrıntı var. Birincisi, iki kontak hiçbir konumda aynı anda kapanmaz; bu yüzden iki kol birbirine karışmaz. İkincisi, yaylı geri dönüşlü bir seçici bu iş için uygun değildir, çünkü bırakıldığında OTO konumunda kalmaz. Uç numaraları ve kontak bloklarının dizilişi cihaza göre değişir; cihazın kendi bağlantı şeması esastır.
Güç devresi: iki mod için tek kontaktör
Güç tarafında değişen bir şey yoktur. L1, L2, L3 fazları Q1 motor koruma şalterinden, K1 kontaktörünün 1-2, 3-4, 5-6 ana kontaklarından ve F2 termik rölenin ısıl elemanlarından geçerek M1 motoruna ulaşır; PE iletkeni doğrudan motor gövdesine gider. Kumanda devresi bir fazdan F3 sigortası üzerinden ve N iletkeninden beslenir. Mod seçimi yalnız K1 bobinini hangi yolun süreceğini değiştirir; motoru besleyen hat her iki modda da aynıdır.

📄 Bağlantı Şeması PDF İndir Şemaların ve tabloların A4 baskıya uygun PDF sürümü (üyelik gerekmez)
Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Kumanda devresi: ortak zincir, manuel kol, otomatik kol
Kumanda devresini üç parça hâlinde okumak kolaylık sağlar. Üst ray L, alt ray N'dir; dolu noktalar elektriksel birleşimi gösterir, nokta olmayan kesişimler bağlı değildir.

Ortak koruma zinciri
L rayından çıkan iletken önce F3 kumanda sigortasından, sonra F2 termik rölenin 95-96 normalde kapalı kontağından geçer. Seçici bu zincirin altındadır. Bu sıralamanın sonucu şudur: termik açtığında motor hangi modda olursa olsun durur. Termiği otomatik kolun içine, örneğin yalnızca B1'in arkasına bağlamak, manuel modda motoru korumasız bırakır; sahada en sık rastlanan hatalardan biri budur.
Manuel kol
S3 13-14 kontağından sonra S0 stop butonu (NC, 11-12) ve S2 start butonu (NO, 13-14) gelir. S2'ye paralel bağlanan K1 13-14 yardımcı kontağı mühürlemeyi yapar: S2 bırakılınca bobin bu kontak üzerinden enerjili kalır. S0'a basılınca mühür çözülür.
Otomatik kol
S3 23-24 kontağının arkasında yalnız B1 otomatik komut kontağı vardır. Burada mühürleme yoktur, çünkü şamandıra veya basınç şalteri gibi cihazlar komut süresince kontağını kapalı tutar; motor B1 kapalıyken çalışır, açılınca durur. Komut bir PLC'den kısa darbe olarak geliyorsa bu yapı yetmez; darbeyi tutacak ayrı bir yardımcı röle mantığı gerekir.
Sinyal lambaları
H1 çalışma lambası K1 23-24 kontağından, H2 arıza lambası F2'nin 97-98 normalde açık kontağından beslenir. Bazı panolarda S3'ün üçüncü bir kontağıyla "OTO seçili" lambası da eklenir.
| Eleman | Görevi | Uçlar |
|---|---|---|
| Q1 motor koruma şalteri | Güç devresinde kısa devre ve aşırı akım koruması | 1-2, 3-4, 5-6 |
| F3 kumanda sigortası | Kumanda devresini korur | — |
| F2 termik röle | Aşırı yükte ortak zinciri açar, H2 lambasını yakar | 95-96 NC, 97-98 NO |
| S3 seçici anahtar | EL / 0 / OTO kolunu seçer | 13-14, 23-24 |
| S0 / S2 butonları | Manuel durdurma / çalıştırma | 11-12 NC / 13-14 NO |
| B1 otomatik komut kontağı | Şamandıra, basınç şalteri veya zaman saati | potansiyelsiz kontak |
| K1 kontaktör | Motoru şebekeye bağlar, mühürleme yapar | A1-A2, 13-14, 23-24 |
Adım adım çalışma sırası ve durum tablosu
Zaman diyagramı aynı devrenin bir vardiya içinde nasıl davrandığını gösterir. Aşağıdaki sıra, diyagramdaki olaylarla birebir eşleşir:
- S3 EL konumunda, S2'ye basılır: K1 çeker, motor kalkar, K1 13-14 kapanır. S2 bırakılınca motor çalışmaya devam eder.
- Bu sırada B1 kapanır: hiçbir şey olmaz, çünkü S3 23-24 açıktır.
- S0'a basılır: bobin enerjisi kesilir, mühür çözülür, motor durur.
- S3 OTO konumuna alınır, B1 kapanır: K1 çeker; B1 açılınca K1 bırakır. S2'ye basmak bu modda etkisizdir.
- Termik açar: 95-96 açılır, motor B1 kapalı olsa bile durur ve H2 yanar.


Tabloda özellikle iki satıra dikkat edin. Birincisi enerji kesintisi ve termik sıfırlaması: OTO'da B1 hâlâ kapalıysa motor kendiliğinden yeniden kalkar; EL'de ise mühür düştüğü için yeniden S2'ye basmak gerekir. Bu nedenle termiğin el ile sıfırlanan modda kullanılması ve makine başında "otomatik yol alabilir" uyarısı bulunması önerilir. İkincisi, motor EL'de çalışırken seçici 0'a çevrilirse 13-14 açılır ve mühür kalıcı olarak düşer; seçici yeniden EL'e alınsa bile motor kendi kendine kalkmaz. Seçicinin 0 konumu bakım için ayırma sağlamaz; motor üzerinde çalışmadan önce Q1 açılıp kilitlenmelidir.
Pompa örneği: şamandıralı depo dolumu
Bir su deposunu dolduran 2,2 kW'lık bir pompa düşünelim. Şamandıra B1, su alt seviyeye indiğinde kapanır, üst seviyeye çıkınca açılır. Seçici OTO'dayken pompa bu iki seviye arasında kendi başına çalışır; teknisyen pompayı denemek veya şamandıra arızalandığında depoyu doldurmak istediğinde seçiciyi EL'e alır ve S2/S0 ile kumanda eder.

B1 için klemens bloğunda iki uç (şemada X1:1-2) ayrılması yeterlidir. Aynı iki uca bir basınç şalterinin, bir zaman saatinin veya bir seviye rölesinin potansiyelsiz çıkış kontağı bağlanabilir; kumanda devresi değişmez. Kontağın kumanda gerilimine ve bobin akımına uygun olması gerekir. Uzak sahadaki sensör kablolarında kumandayı 24 V'a düşürmek ve arayüz rölesi kullanmak da yaygın bir tercihtir. Pompa sık devreye giriyorsa sorun çoğu zaman kumandada değil, seviye farkında veya hidrofor tankındadır; bunun için hidrofor motoru sık devreye giriyorsa sayfasına bakabilirsiniz. Yanan bir pompa motorunun ardındaki tipik nedenler ise hidrofor motoru neden yanar yazısında ele alınıyor.
Sık bağlantı hataları
| Belirti | Olası neden |
|---|---|
| OTO'da motor B1 kapanınca kalkıyor ama termik açınca durmuyor | F2 95-96 ortak zincire değil yalnız manuel kola bağlanmış |
| EL'de S2 bırakılınca motor duruyor | K1 13-14 mühürleme kontağı S2'ye paralel değil veya NC kontağa bağlanmış |
| 0 konumunda B1 kapanınca motor çalışıyor | Seçicinin yanlış kontak bloğu kullanılmış ya da B1 seçiciyi atlayarak bağlanmış |
| Seçici EL'den OTO'ya alınınca motor durmuyor | Mühürleme kontağı seçicinin üstüne bağlanmış, bu yüzden 13-14 açılsa da bobin beslenmeye devam ediyor |
| OTO'da motor kısa aralıklarla çalışıp duruyor | B1 histerezisi dar, şamandıra/basınç şalteri ayarı veya kablosunda temassızlık |
| S0'a basılınca kumanda sigortası atıyor | S0 ile K1 13-14 arasında yanlış köprü, faz ile nötr arasında kısa devre |
Malzeme ve motor seçimi örnekleri
Kontaktör, termik ve motor koruma şalteri motorun etiketindeki anma akımına göre seçilir; aynı kontaktör boyunu her uygulamaya taşımak doğru değildir. Akımı motor akım tablosundan görebilir, koruma ve kontaktör için termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracını kullanabilirsiniz. Kontaktörün kullanım kategorisi ve kaç kez açıp kapanacağı da önemlidir; ayrıntıları motor panosunda kontaktör seçimi yazısında bulabilirsiniz. Termiğin hangi değere ayarlanacağı motor etiketindeki akıma göre belirlenir; kesin ayar için termik röle ayarı yazısına bakabilirsiniz. Besleme kablosu için motor kablo kesiti hesaplama aracı uzunluk ve döşeme şeklini de hesaba katar.
| Uygulama | Otomatik komut | Motor örneği |
|---|---|---|
| Depo dolum pompası | Şamandıra (B1) | 1,5–2,2 kW, 3000 d/d |
| Hidrofor / basınçlandırma | Basınç şalteri | 2,2–4 kW, 3000 d/d |
| Sulama pompası | Zaman saati | 4–7,5 kW, 3000 d/d |
| Havalandırma fanı | Termostat veya zaman saati | 0,75–3 kW, 1500 d/d |
Bu değerler örnektir; pompa üreticisinin istediği güç ve devir esas alınır. 3 kW'a kadar DRG motorları 230/400 V, 4 kW ve üzeri 400/690 V sargılıdır; 400 V şebekede küçük motorlar yıldız, büyük motorlar üçgen bağlanır.
Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder
Pompa ve fan uygulamaları için DRG motorları
DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Aşağıdaki 2 kutuplu trifaze modeller, manuel–0–otomatik panolarla sürülen santrifüj pompalarda sık kullanılan güç aralığındadır; tümü IP55 korumalı ve F sınıfı yalıtımlıdır. Seçici anahtar, kontaktör, termik, şamandıra ve basınç şalteri DRG'de satılmaz; bunlar için pano malzemesi tedarikçinize başvurun. Diğer güç ve devir seçenekleri 3 fazlı asenkron elektrik motorları sayfasında ve online mağazada listelenir.
1,5 kW Trifaze Motor 3000 d/d – DRG-90S-2 Alüminyum
- 1,5 kW · 3000 d/d (2 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 90S
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
2,2 kW Trifaze Motor 3000 d/d – DRG-90L-2 Alüminyum
- 2,2 kW · 3000 d/d (2 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 90L
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
3 kW Trifaze Motor 3000 d/d – DRG-100L-2 Alüminyum
- 3 kW · 3000 d/d (2 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 100L
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
4 kW Trifaze Motor 3000 d/d – DRG-112M-2 Alüminyum
- 4 kW · 3000 d/d (2 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 112M
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
5,5 kW Trifaze Motor 3000 d/d – DRG-132S1-2 Pik Döküm
- 5,5 kW · 3000 d/d (2 kutup)
- Pik döküm gövde · IEC 132S
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
7,5 kW Trifaze Motor 3000 d/d – DRG-132S2-2 Pik Döküm
- 7,5 kW · 3000 d/d (2 kutup)
- Pik döküm gövde · IEC 132S
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Sık sorulan sorular
Manuel–0–otomatik devrede termik neden ortak hatta olmalı?
Çünkü motor her iki modda da aynı K1 kontaktörüyle beslenir ve aynı aşırı yük riskini taşır. F2 95-96 seçicinin önünde olduğunda termik açınca hem EL hem OTO kolu kesilir.
Otomatik kolda neden mühürleme yok?
Şamandıra, basınç şalteri ve zaman saati komut süresince kontağını kapalı tutar. Mühürleme eklenirse motor B1 açıldığında durmaz ve depo taşar ya da basınç yükselmeye devam eder.
Seçiciyi 0 konumuna almak bakım için yeterli mi?
Hayır. 0 konumu yalnız kumanda devresini keser; güç devresi enerjilidir. Bakımdan önce Q1 açılmalı, kilitlenmeli ve enerjisizlik ölçülerek doğrulanmalıdır.
Elektrik kesilip geri gelince motor kendiliğinden çalışır mı?
EL konumunda çalışmaz, çünkü mühür düşer ve yeniden S2 gerekir. OTO konumunda B1 kapalıysa motor kendiliğinden kalkar; makinenin bu duruma uygun olup olmadığı risk değerlendirmesinde ele alınmalıdır.
Aynı devre 24 V DC kumanda ile kurulabilir mi?
Evet. Mantık aynıdır; yalnız K1 bobini, lambalar ve B1 kontağı 24 V DC'ye uygun seçilir ve kumanda bir güç kaynağından beslenir.
📄 Bağlantı Şeması PDF İndir Şemaların ve tabloların A4 baskıya uygun PDF sürümü (üyelik gerekmez)
















