Bir trifaze asenkron motor enerji aldığında uğulduyor fakat mili dönmüyorsa, bu durum motorun mıknatıslandığını ancak milini döndürecek yeterli kalkış momentini üretemediğini gösterir. En sık karşılaşılan nedenler faz kaybı, düşük besleme gerilimi, aşırı yük veya mekanik sıkışma, yanlış yıldız/üçgen bağlantı ve kalkış akımının karşılanamamasıdır. Doğru teşhis, belirtiyi olası nedenle eşleştirip motorun etiket değerleriyle karşılaştırmaktan geçer.

Kalkış yapamayan, uğuldayan trifaze asenkron motoru temsil eden gri gövdeli DRG elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Kalkış sorununun ardından bir motor yenilenecekse, uygun güç ve devirdeki trifaze modelleri online motor mağazasında ve 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde inceleyebilirsiniz. Aşağıdaki bölümlerde bilgi amaçlı olarak olası nedenleri açıklıyoruz; her türlü elektriksel kontrolün yetkili personel tarafından yapılması gerektiğini hatırlatırız.

Uğultu ne anlama gelir?

Asenkron motor, duran rotorda bile sargılarından akım çeker ve bu akım bir manyetik alan oluşturur; işte duyulan uğultu bu enerjilenmenin sesidir. Normal bir kalkışta döner alan rotoru hızla sürükler ve ses dönme sesine dönüşür. Mil dönmüyorsa, döner alan ya hiç oluşmamıştır ya da oluşan moment yükü yenmeye yetmemiştir. Bu yüzden uğultu tek başına bir arıza değil, "motor enerjili ama kalkamıyor" durumunun belirtisidir.

Bu belirtiyle çalışan bir motor, dönmeye çalışırken normalin çok üzerinde akım çeker ve kısa sürede ısınır. Enerjiyi hızlıca kesmek, hem motoru hem besleme devresini korur. Kalkamayan bir motoru ısrarla enerji altında tutmak sargıların zarar görmesine yol açabilir.

Faz kaybı: tek fazda kalan motor kalkamaz

Üç fazdan birinin motora ulaşmaması, uğultu-dönmeme belirtisinin en tipik nedenidir. Sigorta, kontaktör kontağı, klemens bağlantısı veya kablolardan birinde kopukluk olduğunda motora yalnızca iki faz gelir. İki fazlı beslemeyle düzgün bir döner alan oluşmaz; motor titreyerek uğuldar ama kalkamaz. Eğer mil elle çevrildiğinde zayıfça o yönde dönmeye çalışıyorsa, bu güçlü bir faz kaybı işaretidir.

Faz kaybının doğrulanması, üç fazın da motor klemensine gelip gelmediğinin ölçülmesini gerektirir. Bu ölçüm enerji altında yapılan bir işlem olduğundan yalnızca yetkili elektrik personeli tarafından, uygun koruma ekipmanıyla yürütülmelidir. Faz koruma rölesi kullanmak, tek fazda kalma durumunu önceden algılayarak motoru devreden çıkarır.

Düşük gerilim ve yetersiz kalkış momenti

Asenkron motorun ürettiği moment, besleme geriliminin karesiyle orantılıdır. Dolayısıyla gerilim normal değerin belirgin biçimde altına düştüğünde kalkış momenti hızla zayıflar. Uzun ve ince besleme kabloları, aynı hatta bağlı başka büyük yüklerin aynı anda kalkması veya şebeke tarafındaki gerilim düşüşü, motorun yükü koparacak momenti bulamamasına ve kalkamamasına yol açabilir.

Benzer bir durum, motor etiketindeki gerilime uygun olmayan bir bağlantıda da ortaya çıkar. Kablo kesitinin uzunluğa göre yetersiz kalması gerilim düşüşünü artırır; uygun kesiti belirlemek için motor akım tablosu gibi araçlardan yararlanılabilir. Kesin gerilim ve akım eşiklerini motor etiketine ve tesis dokümanına göre değerlendirin.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Aşırı yük ve mekanik sıkışma

Motor elektriksel olarak sağlam olsa bile, milindeki yük kalkış momentinden büyükse mil dönmez. Tahrik ettiği makinenin sıkışması, rulmanın kurumuş veya hasarlı olması, kaplin/kayış ayarsızlığı ya da redüktör tarafındaki bir kilitlenme motoru bloke edebilir. Böyle bir durumda motor zorlanır, uğuldar ve yine kalkamaz.

Mekanik bir neden olup olmadığı, enerji kesildikten ve enerjisizlik doğrulandıktan sonra milin elle kontrol edilmesiyle değerlendirilir: mil serbestçe dönebiliyorsa sorun büyük olasılıkla elektrikseldir, zorlanıyorsa mekaniktir. Bu kontrol de dönen parçalar söz konusu olduğundan dikkatle ve yetkili kişi tarafından yapılmalıdır.

Yanlış yıldız/üçgen bağlantı ve kalkış akımı

Trifaze asenkron motorlar, besleme gerilimine göre yıldız (Y) ya da üçgen (Δ) bağlanır; etikette hangi bağlantının hangi gerilime karşılık geldiği yazar. Üçgen bağlanması gereken bir motorun yanlışlıkla yıldız bırakılması, faz başına düşen gerilimi ve dolayısıyla kalkış momentini düşürür; motor yüklü durumda kalkamaz. Ters durumda ise motor aşırı akım çeker.

Büyük güçlerde kalkış akımı, nominal akımın birkaç katına ulaşabilir. Bu yüzden belirli güçten sonra motorlara yıldız-üçgen gibi yumuşatılmış yol verme yöntemleri uygulanır. Yol verme düzeni yanlış kurulduğunda da motor kalkış aşamasında takılı kalabilir. Bağlantı ve yol verme mantığını ayrıntılı ele alan kaç kW motor yıldız-üçgen bağlanır yazısı bu konuda yol gösterir. Her bağlantı işleminden önce enerjiyi kesin, enerjisizliği doğrulayın ve işlemi yetkili elektrik personeline bırakın.

Olası nedenleri sırayla değerlendirme

Kalkamama belirtisinde teşhis, dıştan içe doğru daraltılarak yapılır. Aşağıdaki sıralama, bilgi amaçlı bir değerlendirme çerçevesidir; uygulamanın tamamı enerji kesilerek ve yetkili personelce yürütülmelidir.

  • Besleme: üç fazın da motora ulaştığı doğrulanır; faz kaybı en sık nedendir.
  • Gerilim: besleme geriliminin normal aralıkta olup olmadığı değerlendirilir.
  • Bağlantı: yıldız/üçgen seçiminin etikete ve gerilime uygunluğu kontrol edilir.
  • Yük: mil serbest mi, yoksa mekanik bir sıkışma mı var, incelenir.
  • Motor içi: sargı ve izolasyon sağlığı, yalnızca uygun ölçümlerle değerlendirilir.

Değerler karşılaştırılırken daima motorun kendi etiketi ve cihaz dokümanı esas alınır; kafadan belirlenen eşik değerler yanıltıcı olabilir.

Motor yenilenecekse: 4 kutuplu DRG modelleri

Yapılan değerlendirme motorun değişmesi gerektiğini gösterirse, yeni motorun gücünü, devrini ve bağlantı tipini eski motorun etiketine göre seçmek en güvenli yoldur. Aşağıdaki tabloda 1500 d/d sınıfındaki (4 kutup) alüminyum gövdeli DRG modelleri, anma momenti ve 400 V'taki nominal akımıyla birlikte verilmiştir; model kodları doğrudan ürün sayfasına gider. Bu modellerin gerilimi 400/690 V (Δ/Y)'dur.

ModelGüç ve devirMomentNominal akım (400 V)
DRG-112M-4-AL4 kW / 1450 d/d26,3 Nm7,95 A
DRG-132S-4-AL5,5 kW / 1460 d/d36,0 Nm10,7 A
DRG-112M-4K-AL (kompakt)5,5 kW / 1460 d/d36,0 Nm10,7 A
DRG-132M-4-AL7,5 kW / 1460 d/d49,1 Nm14,3 A
DRG-160M-4-AL11 kW / 1465 d/d71,7 Nm20,4 A
DRG-132M-4K-AL (kompakt)11 kW / 1465 d/d71,7 Nm20,4 A

Moment değerleri yaklaşık olarak T = 9550 · P / n bağıntısıyla da izlenebilir: aynı devir sınıfında güç arttıkça moment büyür. Kalkış akımını sınırlamak gereken güçlerde, yukarıda değinilen yıldız-üçgen yol verme gibi yöntemler devreye girer.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Eski motorunuzun etiketini paylaşırsanız, güç, devir ve bağlantı tipine uygun DRG modelini birlikte belirleyebiliriz.

Yeni bir trifaze asenkron motor gerekiyorsa, güç ve devir seçeneklerini ve güncel fiyatları mağazada inceleyinFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Motor uğulduyor ama dönmüyor, ilk olarak neye bakılır?

En sık neden faz kaybıdır; yani motora üç faz yerine iki fazın gelmesi. Önce enerji kesilir, enerjisizlik doğrulanır ve üç fazın motor klemensine ulaşıp ulaşmadığı yetkili personelce değerlendirilir.

Motoru elle çevirince dönüyor ama kendi kalkamıyorsa ne anlama gelir?

Bu genellikle elektriksel bir eksikliğe işaret eder: faz kaybı, düşük gerilim veya yanlış bağlantı nedeniyle motor yeterli kalkış momenti üretemiyordur. Mil elle zor dönüyorsa neden mekaniktir.

Yanlış yıldız/üçgen bağlantısı motorun kalkamamasına yol açar mı?

Evet. Üçgen bağlanması gereken bir motor yıldızda bırakılırsa faz gerilimi ve kalkış momenti düşer, yüklü motor kalkamaz. Bağlantı daima motor etiketine göre yapılmalıdır.

Kalkamayan motoru enerji altında bırakmak zararlı mı?

Evet. Kalkamayan motor sürekli yüksek akım çeker ve hızla ısınır; bu durum sargılara zarar verebilir. Belirti görülür görülmez enerji kesilmelidir.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →