Motor kontaktörü çekmiyorsa sorun çoğu zaman kontaktörün kendisinde değil, A1-A2 bobinine gerilim taşıyan kumanda zincirindedir: kumanda sigortası, termiğin 95-96 kontağı, stop butonu veya gevşek bir kablo. Kontaktör çekiyor ama titriyorsa (vınlıyor, tırlıyorsa) önce bobin geriliminin etiketle uyumuna ve çekme anındaki düşüşe, sonra kirli kutup yüzeyine ve kısa devre halkasına bakılır. Aşağıdaki numaralı ölçüm noktaları ve belirti tablosuyla arızayı birkaç dakikada daraltabilirsiniz.
⚠ Bu içerik teknik bilgilendirme amaçlıdır. Bağlantı, ölçüm ve devreye alma işlemleri; enerji kesme ve enerjisizliği doğrulama prosedürleri uygulanarak, motor ve cihaz üreticisinin dokümanlarına göre yetkili elektrik personelince yapılmalıdır.
Kontaktör nasıl çeker? Önce zinciri tanıyın
Kontaktör, bobini enerjilendiğinde demir armatürünü çekerek ana kontaklarını (1-2, 3-4, 5-6) kapatan bir elektromıknatıstır. Bobin gerilimi kendiliğinden gelmez; üst raydan (L) başlayıp alt raya (N) inen seri bir zincirden geçer. Tipik bir start-stop devresinde bu zincir şöyledir: F3 kumanda sigortası → Q1 motor koruma şalterinin 13-14 yardımcı kontağı → F2 termik rölenin 95-96 NC kontağı → S0 stop butonu (NC) → S2 start butonu (NO) ve ona paralel K1 13-14 mühürleme kontağı → K1 bobini A1-A2.
Zincirdeki elemanlardan biri açık kaldığında bobin enerjisiz kalır ve kontaktör hiç ses çıkarmaz. Zincir tamam olduğu hâlde bobin gerilimi düşükse veya mıknatıs tam kapanamıyorsa, kontaktör çeker ama titrer. Bu ayrım, arıza aramanın ilk adımıdır. Mühürleme ve kilitleme mantığını ayrıntılı görmek için yıldız üçgen kumanda devresi yazısına da bakabilirsiniz.
| Eleman | Uçlar | Görevi | Arızada belirti |
|---|---|---|---|
| F3 kumanda sigortası | giriş / çıkış | Kumanda devresini kısa devreye karşı korur | Atıksa hiçbir kontaktör çekmez |
| Q1 motor koruma şalteri | 13-14 (NO) | Şalter kapalıyken kumandaya izin verir | Q1 açıkken veya kontak bozuksa çekmez |
| F2 termik röle | 95-96 (NC) | Aşırı yükte bobin zincirini açar | Termik atıksa çekmez; reset sonrası tekrar atabilir |
| S0 stop / S2 start | 11-12 / 13-14 | Durdurma ve başlatma komutu | Kirli kontakta seğirme, kopuk kabloda çekmeme |
| K1 yardımcı kontak | 13-14 (NO) | Mühürleme: start bırakılınca bobini tutar | Basılıyken çeker, bırakınca düşer |
| K1 bobin | A1-A2 | Armatürü çeker | Kopuk bobin: gerilim var, çekme yok |
Kumanda devresinde numaralı ölçüm noktaları
Şekil 1'deki halkalar (○) ölçüm noktalarıdır; dolu noktalar (●) ise elektriksel birleşimi gösterir. Ölçü aletinin bir probu N rayında (0 V) sabit kalır, diğer prob 1'den 6'ya doğru sırayla gezdirilir. Gerilimin ilk kaybolduğu nokta, arızalı elemanın hemen çıkışıdır. Örneğin 3. noktada 230 V var, 4. noktada yoksa F2'nin 95-96 kontağı açıktır: termik atmış, reset edilmemiş veya kontak/kablo kopmuştur. Termiğin neden attığını araştırmak için elektrik motoru neden termik attırır yazısındaki kontrolleri uygulayın.

Enerjili ölçüm uyarısı: 1–7 numaralı ölçümler devre enerjiliyken yapılır. Yalıtımlı prob, devreye uygun ölçü kategorisinde bir ölçü aleti ve kişisel koruyucu donanım kullanılmalı; bu ölçümü yalnızca yetkili elektrik personeli yapmalıdır. Bobin direnci, kontak sürekliliği ve mekanik kontroller ise enerji kesilip enerjisizlik doğrulandıktan sonra yapılır.
Ölçüm sırası şöyledir:
- 1 (L–N): Kumanda beslemesi yoksa sorun panonun girişinde veya kumanda trafosundadır.
- 2 (F3 çıkışı): 1 var, 2 yoksa kumanda sigortası atmıştır. Sigortayı değiştirmeden önce bobin veya kabloda kısa devre olup olmadığını araştırın.
- 3 (Q1 13-14): Q1 kapalı olduğu hâlde gerilim yoksa yardımcı kontak veya bağlantısı arızalıdır.
- 4 (F2 95-96): Termik atmışsa reset edin, ama nedenini bulmadan motoru tekrar tekrar devreye almayın.
- 5 (S0 çıkışı): Stop butonu NC olmalıdır; yanlışlıkla NO kontağa bağlanmışsa zincir hep açık kalır.
- 6 (A1): S2 basılıyken gerilim gelmelidir. Gelmiyorsa start butonu veya kablosu arızalıdır.
- 7 (A1–A2): Bobin uçlarında doğrudan ölçülür. Gerilim var ama kontaktör çekmiyorsa bobin kopuk ya da armatür mekanik olarak sıkışmıştır.
A1'de N'ye göre gerilim var ama A1–A2 arasında yoksa A2 ucunun N rayına dönüşü kopuktur. Bu, sık atlanan bir hatadır.
📄 Bağlantı Şeması PDF İndir Şemaların ve tabloların A4 baskıya uygun PDF sürümü (üyelik gerekmez)
Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Bobin gerilimi uyumsuzluğu: etiketi okuyun
Kontaktör bobininin üzerinde gerilim, akım türü ve frekans yazar (örneğin “Uc 230 V AC 50/60 Hz” veya “24 V DC”). Kumanda kaynağı bu üç bilgiyle aynı olmalıdır. Arıza sonrası kontaktör değiştirilirken farklı bobinli bir parça takılması, sahada sık görülen bir hatadır.

- Kaynak etiketten yüksekse (230 V AC kaynağa 24 V AC bobin): bobin kısa sürede ısınır ve yanar.
- Kaynak etiketten düşükse (24 V AC kaynağa 230 V AC bobin): kontaktör hiç çekmez veya yalnızca vınlar.
- Faz-faz besleme: 230 V bobinli kontaktörün L1–L2 arasına (400 V) bağlanması bobini aşırı zorlar.
- AC bobine DC: AC bobinde akımı büyük ölçüde endüktans sınırlar; DC'de bu etki olmadığından akımı yalnız sargı direnci belirler ve bobin aşırı ısınır.
- DC bobine AC: çekme kuvveti zayıflar, kontaktör titrer ve uğuldar. DC bobinlerde A1 (+) ve A2 (−) kutbuna, özellikle dahili diyot veya elektronik bobin varsa dikkat edilir.
Etikette 50/60 Hz yazmıyorsa frekans da kontrol edilir. Kontaktör boyu ve bobin seçimi için motor panosunda kontaktör nasıl seçilir yazısı ayrıntılı bir rehberdir.
Kontaktör neden titrer?
AC bobinde manyetik akı her yarım periyotta sıfırdan geçer. Bu anlarda armatürü tutan kuvvet de sıfıra iner; yay armatürü geri iter ve tırlama başlar. Bunu önleyen parça, sabit çekirdeğin kutup yüzeyine gömülü bakır kısa devre halkasıdır: halkada indüklenen akım, ana akıdan faz kaydırılmış ikinci bir akı üretir ve tutma kuvvetinin sıfıra düşmesini engeller.

Titreşimin başlıca nedenleri:
- Düşük veya dalgalı bobin gerilimi: AC bobin çekme anında tutma akımının birkaç katı akım çeker. Zayıf kumanda trafosu veya uzun ince kumanda kablosu bu anda gerilimi düşürür.
- Gevşek veya oksitli bağlantı: A1-A2, buton veya 95-96 klemensindeki temas direnci gerilimi düşürür ve ısınır.
- Kirli, paslı veya yağlı kutup yüzeyi: armatür tam kapanmaz, hava aralığı kalır; bobin akımı yüksek kalır ve bobin ısınır.
- Kırık kısa devre halkası: belirgin, sert bir tırlama sesi verir. Halka onarılmaz; kontaktör veya mıknatıs takımı değiştirilir.
- Yanlış bobin: gerilim, AC/DC türü veya frekans etiketle uyuşmuyordur.
- Mekanik sıkışma: yabancı cisim, eğik montaj, yorulmuş yay veya hasarlı kızak.
- Seken kumanda kontağı: basınç şalteri, şamandıra veya gevşek bir buton kontağı, bobini saniyede birkaç kez açıp kapatabilir.
Sağlam bir AC kontaktör çekili hâlde hafif bir uğultu yapabilir; belirgin vınlama ve tırlama ise arıza işaretidir. Yüzey temizliği ve parça değişimi her zaman enerjisiz yapılır.
Belirti → kontrol → olası neden tablosu
Aşağıdaki çizim ve tablo, sahadaki en yaygın sekiz durumu özetler. ⚡ işaretli kontroller enerjili devrede yapılır.

| Belirti | Kontrol | Olası neden |
|---|---|---|
| Start'a basınca hiç ses yok | ⚡ 1→6 noktalarını sırayla ölçün | F3 atık, F2 95-96 açık, S0 veya kablo kopuk |
| A1-A2'de gerilim var, çekmiyor | Enerjiyi kesin; bobin direncini ölçün | Bobin kopuk/yanık, armatür sıkışmış |
| Basılıyken çekiyor, bırakınca düşüyor | K1 13-14 ve paralel kol kablosu | Mühürleme eksik, yanlış uç veya NC kontak |
| Çekerken vınlıyor, zor kapanıyor | ⚡ Çekme anında A1-A2 gerilimi | Düşük gerilim, zayıf trafo, uzun kablo |
| Gerilim normal ama titriyor | Enerjisiz: kutup yüzeyi ve halka | Kir, pas, kırık kısa devre halkası |
| Çekip bırakıyor | ⚡ Zincirdeki kontakları tek tek izleyin | Seken basınç şalteri/şamandıra, gevşek klemens |
| Bobin ısınıyor, kısa sürede yanıyor | Bobin etiketi ↔ kumanda kaynağı | Yanlış gerilim, AC/DC karışık |
| K1 çekiyor, motor dönmüyor veya uğulduyor | ⚡ 2T1-4T2-6T3 çıkışında üç faz | Yanık ana kontak, faz kaybı, motor arızası |
Son satırdaki durumda sorun artık kumanda değil güç devresidir: aşınmış bir ana kontak bir fazı iletmiyorsa motor iki fazda kalır. Bu durumun riskleri elektrik motorunda faz kaybı yazısında anlatılıyor.
Adım adım kontrol akış şeması
Akış şeması önce “K1 çekiyor mu?” diye sorar ve üç ana dala ayrılır: hiç çekmiyor, bırakınca düşüyor, çekiyor ama titriyor. Her dalda önce en olası ve en kolay kontrol gelir; parça değiştirmek en son adımdır.

Kontaktör sessiz ve kararlı biçimde çekili kaldığı hâlde motor dönmüyorsa, ana kontak çıkışlarında üç fazın varlığını kontrol edin. Üç faz geliyorsa motor tarafına geçilir; sargı ve izolasyon kontrolleri ayrı bir konudur.
Sık yapılan bağlantı hataları
- Stop butonunun NO kontağına bağlanması: kontaktör hiç çekmez veya stop'a basınca çeker.
- Mühürleme için K1'in NC (21-22) kontağının kullanılması: bırakınca düşer veya hiç tutmaz.
- Termiğin 95-96 yerine 97-98 (NO) kontağının zincire alınması: termik atmadıkça devre açık kalır.
- A2 ucunun N yerine başka bir faza bağlanması: bobin aşırı gerilim görür.
- Kumanda trafosunun bobinlerin toplam çekme gücüne göre küçük seçilmesi: birden çok kontaktör aynı anda çekince hepsi titrer.
Termik ve sigorta değerlerinin motora uygunluğunu motor termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracı ile ön kontrol edebilirsiniz; kesin ayar motor etiketindeki anma akımına ve cihaz üreticisinin verisine göre yapılır.
Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder
Kontaktör arızasından sonra motor değişecekse: uygun DRG motorları
Uzun süre titreyen bir kontaktör veya yanık bir ana kontak, motoru iki fazda bırakıp sargıya zarar verebilir. Motorun yenilenmesi gerekiyorsa: DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; aşağıdaki trifaze modeller pano uygulamalarında sık kullanılan güç aralığındandır. Kontaktör, termik, buton ve kumanda trafosu DRG'de satılmaz; bunlar için pano malzemesi tedarikçinize başvurun. Tüm seçenekler 3 fazlı asenkron elektrik motorları sayfasında ve online mağazada listelenir.
1,5 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-90L-4 Alüminyum
- 1,5 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 90L
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
3 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-100L2-4 Alüminyum
- 3 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 100L
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
4 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-112M-4 Alüminyum
- 4 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 112M
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
5,5 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-132S-4 Alüminyum
- 5,5 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 132S
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
7,5 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-132M-4 Alüminyum
- 7,5 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 132M
- Montaj: B3 · B5 · B14 · B35
Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Sık sorulan sorular
Kontaktör çekiyor ama hemen bırakıyorsa neden olur?
En sık neden mühürleme kolunun eksik veya yanlış bağlanmasıdır: K1'in 13-14 NO kontağı start butonuna paralel olmalıdır. Kontak doğruysa, çekme anında gerilim düşüşü veya zincirdeki gevşek bir klemens de aynı belirtiyi verir.
Kontaktör titremesi motora zarar verir mi?
Evet. Titreyen kontaktörün ana kontakları sürekli açılıp kapanarak ark yapar, aşınır ve bir fazı kesebilir. Motor bu durumda iki fazda kalarak aşırı ısınabilir. Bobin de kısa sürede yanar.
24 V bobinli kontaktörü 230 V'a bağlarsam ne olur?
Bobin etiket geriliminin çok üstünde gerilim görür, aşırı akım çeker ve kısa sürede yanar. Kontaktör değiştirilirken bobin etiketi mutlaka kumanda kaynağıyla karşılaştırılmalıdır.
Kısa devre halkası kırık mı, nasıl anlaşılır?
Gerilim normal ve yüzeyler temiz olduğu hâlde sert bir tırlama varsa halka şüphelidir. Enerji kesilip doğrulandıktan sonra kontaktör açılarak çekirdek yüzeyindeki bakır halkada çatlak veya kopukluk aranır. Halka onarılmaz; parça değiştirilir.
📄 Bağlantı Şeması PDF İndir Şemaların ve tabloların A4 baskıya uygun PDF sürümü (üyelik gerekmez)















