İthal Makinenin Elektrik Motoru Türkiye’den Nasıl Temin Edilir?

İthal makinenin elektrik motoru Türkiye’den, plakadaki güç (HP yazıyorsa kW’a çevrilerek), makinenin istediği devir ve mil/montaj ölçüleri esas alınarak 400 V 50 Hz IEC gövdeli bir trifaze motorla temin edilir. 60 Hz için yapılmış bir makinede 50 Hz motorun devri yaklaşık %17 düşüktür; bu fark ya kasnak oranıyla telafi edilir ya da makinenin işine etkisi değerlendirilip kabul edilir. Ölçü farkı (inç mil, farklı ayak delikleri) ise kaplin göbeği, kasnak burcu veya adaptör plakasıyla çözülür.

Sorunun kaynağı, ithal makinelerin çoğunun 60 Hz şebeke ve 460 V, 230 V gibi farklı gerilimler için yapılmış olmasıdır. Motoru sökmeden önce enerjiyi panodan kesin; mevcut motorun sökülmesi, yeni motorun klemens bağlantısı ve panodaki koruma ayarlarının değiştirilmesi işini yetkili elektrikçi yapmalıdır, çünkü yanlış gerilime bağlanan motor ilk çalıştırmada zarar görebilir.

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Pik döküm, alüminyum ve kompakt gövdelerdeki 120 modelin teknik verileri ve güncel fiyatları Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında; aşağıdaki adımlarla ithal motorunuzun karşılığını bu listeden kendiniz bulabilirsiniz.

İthal makinede motor değiştirirken en sık yapılan 3 hata

1. Plakadaki HP’yi kW sanmak

“10” yazan bir plaka 10 kW değil, çoğu zaman 10 HP’dir. Amerikan beygiri 0,746 kW’tır; 10 HP yaklaşık 7,46 kW eder ve IEC serisinde karşılığı 7,5 kW’tır. HP değerini kW sanıp 11 kW motor almak gövdeyi büyütür, mil çapını değiştirir ve motor makineye sığmaz.

2. Plakadaki devri aynen aramak

60 Hz’lik 4 kutuplu motorun plakasında 1750–1760 d/d gibi değerler yazar. 50 Hz’de 4 kutuplu motorlar 1500 d/d senkron hızla döner; DRG kataloğunda 4 kutup nominal devirler 1340–1490 d/d arasındadır. “1750 devirli motor” aramak sonuçsuz kalır: doğru soru “4 kutuplu motor ve kasnakla devir telafisi gerekiyor mu?” olmalıdır.

3. 60 Hz motoru 400 V 50 Hz şebekeye olduğu gibi bağlamak

Plakası 380 V 60 Hz olan bir motor 50 Hz’de aynı manyetik akı için yaklaşık 317 V ister; ona 400 V vermek sargıyı aşırı akıyla ısıtır. Eski motoru “nasılsa çalışıyor” diye Türkiye şebekesinde kullanmak, ilk yaz sıcağında yanmayla sonuçlanabilir.

İthal motor plakası nasıl 50 Hz diline çevrilir?

Plakadaki bilgiler aynıdır, yalnız birimleri farklıdır. Aşağıdaki tablo, ithal motor plakasında sık görülen ifadelerin Türkiye’de sipariş verirken neye karşılık geldiğini özetler.

Güç basamaklarını eşlerken aşağıdaki tablo işinizi hızlandırır. kW karşılığı 0,746 ile çarpılarak hesaplanmıştır; model sütunu 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) pik döküm DRG motorudur.

Dikkat: 7,5 HP (5,59 kW) ve tabloda olmayan 3 HP (2,24 kW) karşılığı, IEC basamağının (5,5 ve 2,2 kW) çok az üstündedir. Bu iki durumda eski motorun yük altındaki akımını pens ampermetreyle ölçün; plaka akımına yakın çalışıyorsa bir üst basamağı (7,5 ve 3 kW) değerlendirin.

CE işareti ve plaka bilgisi neden önemli?

Makineye takılan yeni motorun plakası, gücü, gerilimi, frekansı ve bağlantı şekliyle makinenin teknik dosyasına girer. Değişimden sonra yeni motorun plaka fotoğrafını, teknik verisini ve garanti belgesini makinenin dosyasına ekleyin; ileride arıza ya da denetimde ilk bakılan belge budur. Eski ithal motorun plakasını atmayın, yanına saklayın.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

60 Hz motor 50 Hz şebekede çalışır mı?

Asenkron motorda manyetik akı gerilimin frekansa oranıyla (V/f) belirlenir. 60 Hz için yapılmış motoru 50 Hz’de aynı akıyla çalıştırmak için gerilim de 50/60 oranında, yani %17 kadar düşürülmelidir. Tablodaki “akı katsayısı”, motoru 400 V 50 Hz şebekeye bağladığınızda tasarım akısının kaç katına çıkacağını gösterir.

Yalnız 460 V 60 Hz motor 400 V 50 Hz’e yakın düşer (×1,04); bu durumda bile motor akımı ölçülmeden ve yük kontrol edilmeden kalıcı çözüm sayılmaz. Gerilim toleransları hakkında ayrıntı motorda çalışma gerilimi ve frekans toleransları yazımızda.

Devir %17 düşerse makine ne olur? Kasnakla telafi hesabı

50 Hz’de motor daha yavaş döndüğü için makinenin hızı da düşer. Fan ve santrifüj pompada debi devirle, basınç devrin karesiyle azalır; konveyörde bant hızı, kırıcıda kapasite düşer. Hız önemliyse kasnak oranıyla telafi edilir.

Örnek: plakası 10 HP, 1760 d/d (60 Hz) olan bir motorun yerine DRG-132M-4 (7,5 kW, 1460 d/d) takılıyor. Makine eskisi gibi dönmeli.

• Gereken oran: 1760 / 1460 ≈ 1,205
• Motor kasnağı 125 mm ise yeni motor kasnağı ≈ 125 × 1,205 ≈ 151 mm; ya da makine kasnağı 250 mm’den ≈ 207 mm’ye küçültülür.
• Eski motorun momenti: 7,46 kW × 9550 / 1760 ≈ 40,5 Nm. Aynı makine hızında yeni motorun vermesi gereken moment ≈ 40,5 × 1,205 ≈ 48,8 Nm; DRG-132M-4’ün nominal momenti 49,1 Nm. Motor sınırda ama yeterli.

Kasnağı büyütmek kayış hızını ve motor miline gelen yükü de değiştirir; çap ve kayış boyunu kasnak ve kayış hesaplama aracıyla kontrol edin. Doğrudan kaplinli makinelerde (pompa, fan) kasnak yoktur: ya düşük hız kabul edilir ya da invertörle frekans yükseltilir; bu ikinci yol motor ve makine üreticisinin sınırları içinde kalmalıdır.

NEMA çerçeve ve inç mil: IEC karşılığı nasıl bulunur?

Amerikan kökenli makinelerde motor gövdesi NEMA çerçeve koduyla (ör. “215T”) tanımlanır; ölçüler inçtir ve mil yüksekliği, ayak delik aralığı, mil çapı IEC gövdelerine birebir denk gelmez. Bu yüzden “215T’nin IEC karşılığı hangisi?” sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur; karşılık, ölçülerle bulunur:

• Mil yüksekliği H: ayak tabanından mil merkezine; en yakın IEC gövdesini (90, 100, 112, 132, 160 mm…) gösterir.
• Mil çapı ve kama: inç mil, metrik kaplin göbeği veya kasnak burcuyla değişir; parçayı yeni mil çapına göre tornalatmak ya da yenisini almak gerekir.
• Ayak delikleri: farklıysa şaseye yeni delik ya da adaptör plakası.
• Flanş: C-face (dişli delikli) flanşlar IEC B14’e, büyük flanşlar B5’e benzer ama ölçü tutmaz; merkezleme çapı ölçülmeden flanşlı motor sipariş edilmez.

Örnek olarak 7,5 kW 4 kutuplu DRG motorun ölçüleri aşağıdadır; diğer gövdelerin çizimleri teknik çizim sayfamızda.

• Model: DRG-132M-4
• Güç: 7,5 kW
• Nominal devir: 1460 d/d
• Gövde: 132M pik döküm
• Plaka gerilimi: 400/690 V (Δ/Y)
• Akım 400 V: 14,3 A
• Mil D×E: 38×80 mm
• Mil yüksekliği H: 132 mm
• Ayak A×B: 216×178 mm

IEC karşılığını bulma adımları: kontrol listesi

• Plakanın net fotoğrafını çekin: HP/kW, RPM, V, Hz, FLA, FRAME, bağlantı şeması.
• Gücü kW’a çevirin (HP × 0,746) ve IEC basamağını seçin.
• Kutup sayısını devirden bulun: 3500→2, 1750→4, 1150→6 kutup.
• Makinenin devir ihtiyacını belirleyin: kasnakla telafi mi, düşük hız kabul mü?
• Mil yüksekliği, mil çapı/boyu, kama, ayak delikleri ve varsa flanşı ölçün.
• Panoyu kontrol edin: kontaktör, termik ve kablo yeni motorun 400 V akımına uygun mu?
• Yol verme şeklini not edin (direkt, yıldız-üçgen, invertör); 400/690 V motor gerekip gerekmediği buna bağlıdır.
• Dönüş yönünü işaretleyin; ilk çalıştırmada boşta kontrol edin.

Ölçü eşleştirmesinin genel mantığı için muadil elektrik motoru nasıl seçilir yazımıza bakabilirsiniz; bu yazı yalnız ithal makineye özgü frekans, gerilim ve inç ölçü farklarına odaklanır.

Panoda neler değişir? Akım karşılaştırması

İthal makinenin panosu genelde 460 V veya 230 V için ayarlıdır; Türkiye’de 400 V’ta aynı güçteki motor farklı akım çeker. Termik röle yeni motorun plaka akımına göre ayarlanmalıdır. Aşağıda örnek DRG modellerinin 400 V akımları var; diğer güçler için motor akım tablosu aracını kullanın.

3 kW’a kadar DRG modelleri 230/400 V’tur ve 400 V’ta yıldız bağlanır; 4 kW’tan itibaren 400/690 V’tur ve 400 V’ta üçgen bağlanır. Eski panoda yıldız-üçgen yol verme varsa yeni motorun 400/690 V olması gerekir.

İthal makineye uygun DRG motorlar

Aşağıdaki modeller 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) pik döküm motorlardır; 60 Hz 4 kutuplu makinelerde en sık karşılık bunlardır. 2 ve 6 kutuplu karşılıklar için mağazada devir filtresini kullanın.

• DRG-802-4 – 0,75 kW – 1420 d/d – 80 pik döküm
• DRG-90L-4 – 1,5 kW – 1445 d/d – 90L pik döküm
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M pik döküm
• DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

60 Hz motor Türkiye’de kullanılır mı?

Motorun plaka gerilimi 50 Hz eşdeğerine yakınsa (ör. 460 V 60 Hz motor 400 V’ta) kısa süreli kullanılabilir, ama devri %17 düşer ve akım ölçülmelidir. 380 V veya 220 V 60 Hz plakalı motor 400 V 50 Hz şebekeye bağlanmamalıdır.

10 HP motor kaç kW?

Amerikan beygiriyle 10 HP yaklaşık 7,46 kW’tır; IEC serisindeki karşılığı 7,5 kW’tır. 4 kutuplu DRG karşılığı 132M gövdeli DRG-132M-4’tür.

1750 devir motorun Türkiye’deki karşılığı nedir?

1750 d/d, 60 Hz’de 4 kutuplu motorun devridir. Türkiye’de karşılığı 4 kutuplu, 1500 d/d sınıfı motordur; nominal devri kataloğa göre 1340–1490 d/d arasındadır. Aynı makine hızı gerekiyorsa kasnak oranı değiştirilir.

İnç milli motorun yerine metrik milli motor takılır mı?

Takılır, ama mile oturan parça (kaplin göbeği, kasnak) yeni mil çapına ve kama genişliğine uydurulmalıdır. Mil yüksekliği farklıysa şaseye takoz veya adaptör plakası gerekir; ölçülerle doğrulamadan sipariş vermeyin.

Plaka fotoğrafını ve ölçülerinizi +90 (542) 666 11 11 numarasına veya [email protected] adresine gönderebilirsiniz; tüm kanallar iletişim sayfamızda. Güncel fiyatlar ve tüm modeller için online mağazamızdaki 120 model listesine bakın.