Eski Tip Elektrik Motorunun Yerine Yeni Nesil Trifaze Motor Seçimi

Eski bir trifaze motorun yerine yeni motor seçerken önce gücü ve devri plakadan alın, sonra üç şeyi ölçün: mil yüksekliği H, ayak delik aralığı A×B ve mil çapı D. Bu üç ölçü bugünkü IEC gövde tablosundaki bir gövdeyle birebir tutuyorsa yeni motor aynı yere cıvatalanır; tutmuyorsa çözüm adaptör plakası, kaide ya da mile göre kaplin/kasnak göbeği değişikliğidir. Elektrik tarafında eski “220/380 V Δ/Y” etiketi bugünkü 230/400 V motora, “380/660 V Δ/Y” etiketi bugünkü 400/690 V motora karşılık gelir; bağlantı şekli aynı kalır.

Eski motorlar çoğu zaman bugünkü motorlardan daha uzun, daha ağır ve farklı kapak/kablo girişi yapısındadır; bazılarında mil yüksekliği bile IEC dizisine uymaz. Bu yüzden “aynı kW’ı al, tak” yaklaşımı eski makinelerde sık sık montaj gününe sürpriz bırakır. Motoru ölçmeden önce enerjiyi panodan kesip kilitleyin; eski kabloların sökülmesi ve yeni motorun klemens bağlantısı yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; pik döküm ve alüminyum gövdeli güncel modelleri Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında gövde, güç ve devre göre süzebilirsiniz. Plakası okunabilen motorlarda genel muadil seçimi için muadil elektrik motoru nasıl seçilir yazımız yeterlidir; bu yazı eski tip motorlara özgü ölçü ve etiket farklarına odaklanır.

Eski motorla yeni motor arasında en sık çıkan 3 uyumsuzluk

1. Mil yüksekliği IEC dizisinde değil

Bugünkü motorlarda mil yüksekliği H belirli değerlerdir: 80, 90, 100, 112, 132, 160 mm ve devamı. Eski ya da farklı standarda göre yapılmış bazı motorlarda bu değer ara bir ölçü çıkabilir. Bu durumda yeni motor ya bir alt gövdeden seçilip altına dolgu konur ya da üst gövdeden seçilip şase işlenir. Hangisinin uygun olduğuna karşı makinenin mil ekseni yüksekliği karar verir.

2. Ayak delikleri tutmuyor

H aynı olsa bile ayak delik aralığı farklı olabilir. IEC tablosunda aynı H’ye sahip iki gövde de vardır: 132S ve 132M gövdelerin ikisinde de H 132 mm ve A 216 mm’dir, ama B ölçüsü 132S’te 140 mm, 132M’de 178 mm’dir. Eski motorun ayak deliklerini mil yönünde ölçüp bu iki değerden hangisine yakın olduğuna bakmak, gövde harfini (S/M/L) bulmanın en kısa yoludur.

3. Gerilim etiketi yanlış okunuyor

Eski plakalardaki “220/380 V” ifadesi, bugünkü 400 V şebekede çalışmayacağı anlamına gelmez. Bu etiket, motorun 380–400 V şebekede yıldız bağlanacağını söyler; yeni nesil karşılığı 230/400 V etiketli motordur. Yanlış okuma genellikle yeni motorun üçgen bağlanmasına ve ilk çalıştırmada termiğin atmasına yol açar.

Eski etiketteki gerilim bugün neye karşılık gelir?

Türkiye’de şebeke gerilimi eskiden 220/380 V olarak anılıyordu; bugün 230/400 V olarak anılıyor. Motor tarafında da etiketler buna göre güncellendi. Aşağıdaki tablo eski etiketi, 400 V şebekedeki bağlantı şeklini ve bugünkü karşılığını gösterir.

Pratik sonuç: eski motor yıldız-üçgen yol vericiyle çalışıyorsa, yeni motorun 400/690 V etiketli olması şarttır. DRG kataloğunda 3 kW’a kadar olan modeller 230/400 V, 4 kW ve üstü modeller 400/690 V etiketlidir; örneğin DRG-112M-4 (4 kW) 400 V şebekede üçgen bağlanır. Eski motor 3 kW veya altındaysa ve panoda yıldız-üçgen varsa, bu durumu siparişten önce mutlaka belirtin. Yol verme seçenekleri için yıldız-üçgen yol verme sayfamıza bakabilirsiniz.

Akım değeri neden biraz farklı çıkar?

Eski plakada akım 380 V için yazılmıştır, yeni katalogda hem 380 V hem 400 V değeri verilir. DRG-112M-4 için 380 V’ta 8,37 A, 400 V’ta 7,95 A yazar. Termik röleyi eski plakadaki değere göre değil, yeni motorun plakasına ve şebekenizin gerçek gerilimine göre ayarlayın; ayar aralığı için termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracını kullanabilirsiniz.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Ölçüyle eski motorun IEC gövdesini bulmak

Eski motorun yerine geçecek gövdeyi bulmak için ayak tabanından mil merkezine H’yi, ayak delikleri arasını A (mile dik) ve B (mile paralel) olarak, ayak deliği çapını K olarak ölçün. Sonra montaj alanı için iki ölçüye daha bakın: gövde çapı AC ve toplam boy L. Eski motorlar genellikle daha uzundur; yeni motor makine gövdesine gömülü bir yere girecekse boy ve çap belirleyicidir.

Tablodaki ilginç bir ayrıntı: 112M gövdenin toplam boyu (394 mm), 100L gövdeden (406 mm) kısadır. Yani bir üst gövdeye geçmek her zaman daha uzun motor demek değildir; dar bir yerde iki gövdenin hem boyunu hem çapını birlikte karşılaştırın. Tüm gövdelerin çizimleri teknik çizim sayfamızda bulunur.

Ayak delikleri tutmuyorsa: adaptör plakası nasıl yapılır?

Eski motorun şasedeki delikleri yeni motorun A×B ölçüsüne uymuyorsa en temiz çözüm, şasenin üstüne cıvatalanan bir adaptör plakasıdır. Plaka eski deliklere eski ölçüyle, yeni motora ise IEC ölçüsüyle delinir.

• Plaka kalınlığını, eski motorun H değeri ile yeni motorun H değeri arasındaki farkı da kapatacak şekilde seçin: plaka kalınlığı = H(eski) − H(yeni). Fark sıfır ya da negatifse plaka yalnız delik dönüştürücüdür, yükseklik şasede çözülür.
• Yeni motorun deliklerini mil yönünde oval açın; kaplin ya da kayış ayarı için pay kalsın.
• Plakayı esnemeyecek kalınlıkta seçin; ince sac titreşimi büyütür ve hizayı bozar.
• Kaplinli tahrikte hizayı plaka montajından sonra şimle tamamlayın ve komparatörle kontrol edin.

Örnek: eski motorun H değeri ölçümle 112 mm çıktı ama ayak delikleri 112M’ye uymuyor. Yeni motor 112M seçilir, plaka yalnız delik dönüştürücü olarak yapılır (kalınlık farkı 0). Eski motorun H’si 132 mm çıkıp yeni motor gücü 112M’de karşılanıyorsa, plakanın 20 mm kalınlıkta olması ya da altına aynı kalınlıkta bir yükseltme konması gerekir.

Mil, kablo girişi ve klemens kutusunda neler değişir?

Mil çapı ve boyu

IEC gövdelerinde mil ölçüsü gövdeye bağlıdır: 100L ve 112M gövdelerde 28×60 mm, 132S ve 132M gövdelerde 38×80 mm, 160M ve 160L gövdelerde 42×110 mm. Eski motorun mili bu ölçülerden farklıysa mevcut kaplin göbeği ya da kasnak yeni mile oturmaz; göbeğin yeni mil çapına göre işlenmesi ya da yenisinin alınması gerekir. Bu nedenle mil çapını kumpasla, kama kanalı genişliğini de ayrıca ölçün.

Klemens kutusu ve kablo girişi

Bazı eski motorlarda klemens kutusunda yalnız üç uç bulunur ve bağlantı içeride sabittir; yeni motorlarda altı uçlu klemens ve köprü lamaları vardır, yıldız ya da üçgen bağlantı köprülerle yapılır. Kablo girişi de değişebilir: DRG kataloğunda 100L gövdede 1 × M25×1,5, 112M ve 132 gövdelerde 2 × M32×1,5 metrik giriş kullanılır. Eski rakor yeni kutuya uymayabilir; uygun metrik rakoru önceden hazırlayın. Eski kablonun kesitinin yeni motorun akımına uygunluğunu da kontrol edin.

Klemens kutusunun yönü

Eski motorda kutu üstte, yeni motorda yine üstte olsa bile kablo giriş yönü farklı olabilir. Kablonun boyu kısa kalıyorsa ek yerine yeni kablo çekmek daha güvenlidir.

Değişim günü kontrol listesi

• Eski plakadan kW, devir, gerilim ve bağlantı şekli fotoğraflandı mı?
• H, A×B, K, D×E ölçüldü ve gövde tablosuyla eşleştirildi mi?
• Panoda direkt yol verme mi, yıldız-üçgen mi var? Yıldız-üçgen ise yeni motor 400/690 V mu?
• Adaptör plakası ya da kaide gerekiyorsa kalınlık H(eski) − H(yeni) ile hesaplandı mı?
• Kaplin göbeği veya kasnak yeni mil çapına uygun mu?
• Kablo rakoru yeni klemens kutusunun metrik girişine uyuyor mu?
• Termik röle yeni plaka akımına göre ayarlandı mı?
• İlk çalıştırmada dönüş yönü boşta kontrol edildi mi?

Eski motorların yerine en sık seçilen modeller

Atölye ve fabrikalardaki eski motorların büyük kısmı 1500 d/d (4 kutup) ve 1,5–7,5 kW aralığındadır. Aşağıdaki pik döküm modeller bu aralıkta eski motorların yerine en sık değerlendirilen seçeneklerdir:

• DRG-90L-4 – 1,5 kW – 1445 d/d – 90L pik döküm
• DRG-100L2-4 – 3 kW – 1450 d/d – 100L pik döküm
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M pik döküm
• DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

220/380 volt motor 400 volt şebekede çalışır mı?

Evet. 220/380 V Δ/Y etiketli motor 380–400 V şebekede yıldız bağlanarak çalışır; bugünkü karşılığı 230/400 V etiketli motordur. Üçgen bağlanırsa sargı aşırı gerilim görür.

Eski motorun yerine aynı kW’lık yeni motor yeterli mi?

Güç ve devir aynıysa elektriksel olarak yeterlidir; ancak mil yüksekliği, ayak delikleri ve mil çapı da tutmalıdır. Bu üç ölçü uymuyorsa adaptör plakası ya da kaplin göbeği değişikliği gerekir.

Eski motorun gövde numarasını nasıl bulurum?

Ayak tabanından mil merkezine olan yüksekliği (H) ölçün; bu değer gövde numarasıdır (ör. 112 mm → 112 gövde). Ayak delikleri arasındaki mil yönündeki mesafe (B) S, M veya L harfini ayırt etmeye yardım eder.

Eski motor yıldız-üçgenle çalışıyordu, yeni motorda neye dikkat edilmeli?

Yeni motor 400/690 V etiketli olmalı ve 400 V şebekede üçgen çalışabilmelidir. 230/400 V etiketli motor yıldız-üçgen yol vericiyle kullanılamaz.

Eski motorunuzun plaka fotoğrafını ve ölçülerini +90 (542) 666 11 11 numarasına ya da [email protected] adresine gönderebilirsiniz; tüm iletişim kanalları iletişim sayfamızda. Güncel modeller ve fiyatlar için online mağazamızdaki 120 model sayfasına bakabilirsiniz.