230/400 V etiketli bir elektrik motoru, 400 V üç fazlı şebekede yıldız (Y), 230 V şebekede ise üçgen (Δ) bağlanır. Etiketinde 400/690 V yazan bir motor ise 400 V şebekede üçgen (Δ) çalışır. Doğru bağlantıyı belirleyen tek kural, motor etiketindeki iki gerilim değeri ile şebeke geriliminin karşılaştırılmasıdır.

230/400 V etiketli, 400 V şebekede yıldız bağlanan gri gövdeli DRG trifaze asenkron elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Etiket gerilimine uygun üç fazlı asenkron modelleri online motor mağazasından inceleyebilir, aynı motorları 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde toplu olarak görebilirsiniz. Bu yazı, bağlantı türünü nasıl seçeceğinizi bilgilendirme amacıyla anlatır; fiziksel bağlantıyı mutlaka yetkili elektrik personeli yapmalıdır.

Kısa karar: Hangi durumda yıldız, hangi durumda üçgen?

Karar, motorun ne iş yaptığına değil, etiketindeki gerilime ve besleneceği şebekenin gerilimine bağlıdır. Türkiye şebekesinde fazlar arası gerilim 400 V (eski ifadeyle 380 V) olduğundan, pratikte en sık karşılaşılan durum 400 V beslemedir. Özetle:

  • 230/400 V etiketli motor + 400 V şebeke → Yıldız (Y).
  • 230/400 V etiketli motor + 230 V şebeke → Üçgen (Δ).
  • 400/690 V etiketli motor + 400 V şebeke → Üçgen (Δ).
  • 400/690 V etiketli motor + 690 V şebeke → Yıldız (Y).

Bu kuralın nereden geldiğini ve klemens kutusundaki köprülerin anlamını yıldız-üçgen bağlantı nedir yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.

Motor etiketindeki 230/400 V ne anlatır?

Etikette genellikle iki gerilim değeri ve yanlarında Δ/Y sembolleri yazar. Buradaki mantık basittir: her iki değer de aynı sargının iki farklı bağlanma biçiminde gördüğü faz gerilimidir. Küçük değer üçgen (Δ) bağlantıya, büyük değer yıldız (Y) bağlantıya aittir.

Bunun nedeni, yıldız bağlantıda her sargının şebeke geriliminin 1/√3 katını (yaklaşık %58'ini) görmesidir. Yani 400 V'luk bir şebekede yıldız bağlanan motorda her sargıya düşen gerilim 400 ÷ √3 ≈ 230 V olur. Üçgen bağlantıda ise her sargı tam faz-faz gerilimini görür. Dolayısıyla sargı 230 V için tasarlandıysa, bu sargıyı 400 V şebekede korumak için yıldız, 230 V şebekede ise üçgen bağlamak gerekir. İki durumda da sargının gördüğü gerilim yaklaşık 230 V'ta kalır.

Şebeke gerilimine göre doğru bağlantı

Aşağıdaki tablo, etiket gerilimi ile şebeke geriliminin kesişiminde hangi bağlantının seçileceğini ve sargı başına düşen yaklaşık gerilimi özetler.

Etiket gerilimiŞebekeBağlantıSargı gerilimi
230/400 V400 VYıldız (Y)≈ 230 V
230/400 V230 VÜçgen (Δ)≈ 230 V
400/690 V400 VÜçgen (Δ)≈ 400 V
400/690 V690 VYıldız (Y)≈ 400 V

Yanlış seçim riskli sonuç doğurur: 230/400 V motoru 400 V şebekede üçgen bağlarsanız sargılara 400 V bindirirsiniz; bu da aşırı akım ve sargı yanması demektir. Tersi durumda (400 V motorun 230 V'luk sargı için yıldız yerine düşük gerilimde zorlanması) motor momenti düşer ve beklenen gücü veremez. Şebeke gerilimi ve tolerans konusunu 380 V trifaze motor alım rehberinde daha geniş ele aldık.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

400/690 V etiketli motor neden 400 V'ta üçgen bağlanır?

DRG yelpazesinde yaklaşık 4 kW ve üzeri motorların etiketi çoğunlukla 400/690 V'tur. Burada sargılar 400 V için tasarlanmıştır. 400 V'luk bir şebekede her sargının tam 400 V görmesi gerektiğinden doğru bağlantı üçgendir (Δ). Aynı motoru yıldız bağlamak için 690 V'luk bir besleme gerekir ki bu da sanayide özel bir durumdur.

Bu yüzden 400/690 V motorlar sahada neredeyse her zaman üçgen çalıştırılır. 230/400 V motorlar ise aynı 400 V şebekede yıldız çalışır. İki grup arasındaki tek fark, sargının hangi gerilim için sarıldığıdır; karar her zaman etiketten okunur.

Bu karar "yıldız-üçgen yol verme" ile aynı şey değildir

Burada anlatılan, motorun sürekli bağlantı biçimidir: motor çalışma boyunca tek bir bağlantıda (yıldız ya da üçgen) kalır. Oysa "yıldız-üçgen yol verme" (star-delta starter) bir kalkış yöntemidir. Orada motor önce birkaç saniye yıldızda başlatılıp kalkış akımı düşürülür, sonra otomatik olarak üçgene geçirilip üçgende çalışmaya devam eder.

Önemli ayrım: yıldız-üçgen yol verme ancak motorun o şebekedeki normal çalışma bağlantısı üçgen olduğunda uygulanabilir. Yani 400 V şebekede yol verme tekniği, etiketi 400/690 V olan (üçgen çalışan) motorlara uygundur. 400 V'ta zaten yıldız çalışan 230/400 V bir motora bu yöntem uygulanmaz. Yol verme yöntemlerinin karşılaştırmasını yıldız-üçgen mi soft starter mı yazısında bulabilirsiniz. Kalıcı bağlantı seçimiyle yol verme yöntemini karıştırmamak, en sık yapılan hatalardan birini önler.

DRG modellerinde etiket gerilimleri

Aşağıda 400 V'luk 1500 d/d sınıfından örnek DRG modelleri ve etiket gerilimleri yer alır. Küçük güçler 230/400 V (400 V'ta yıldız), daha büyük güçler 400/690 V (400 V'ta üçgen) olur. Akım değerleri 400 V içindir.

ModelGüçEtiket gerilimi400 V'ta bağlantı
DRG-100L1-42,2 kW230/400 VYıldız (Y)
DRG-100L2-43 kW230/400 VYıldız (Y)
DRG-132S-45,5 kW400/690 VÜçgen (Δ)
DRG-112M-4K5,5 kW400/690 VÜçgen (Δ)

Gördüğünüz gibi aynı 400 V şebekede, 2,2–3 kW sınıfı motorlar yıldız, 5,5 kW sınıfı motorlar üçgen bağlanır. Model ve devir seçerken etiket gerilimini de kontrol etmek, bağlantı hatasını baştan önler. Klemens kutusundaki köprülerin nasıl yerleştirildiğini motor klemens yıldız-üçgen bağlantı yazısında görebilirsiniz.

Güvenli bağlantı için uyarılar

Bağlantı türünü seçmek bir karar, uygulamak ise yetkili iştir. İşe başlamadan enerjiyi kesin, enerjisizliği uygun ölçü aletiyle doğrulayın ve bağlantıyı yetkili elektrik personeline yaptırın. Köprü yerleşimini motor etiketine ve klemens kutusu şemasına göre uygulayın. Bağlantı şemasının görsel karşılığını yıldız-üçgen bağlantı şeması yazısında inceleyebilirsiniz. Emin olamadığınız noktada motorun etiket fotoğrafını paylaşarak teyit almak en güvenli yoldur.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Etiket gerilimine uygun 3 fazlı asenkron elektrik motoru modellerini ve güncel seçenekleri görmek için tıklayınFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

230/400 V motoru evdeki 220 V prize bağlayabilir miyim?

Hayır. Buradaki 230 V, üç fazlı bir şebekede fazlar arası gerilimi ifade eder; evdeki tek fazlı 220 V prizle aynı şey değildir. Üç fazlı asenkron motor, üç fazlı beslemeye ihtiyaç duyar.

Etikette tek bir gerilim (örneğin sadece 400 V) yazıyorsa ne yaparım?

Bazı motorlarda yalnızca çalışma gerilimi yazar. Bu durumda bağlantı türü üretici tarafından sabitlenmiş olabilir; motorun etiket ve dokümanına göre hareket edin, belirsizse teyit alın.

Yanlış bağlantıyı motor "anlar" mı?

Motor bunu akım ve ısı olarak gösterir. 230/400 V motoru 400 V'ta üçgen bağlarsanız aşırı akım çeker ve kısa sürede ısınır; yıldız yerine düşük gerilimde kalırsa momenti düşer. Her iki durumda da doğru bağlantı etiketten okunmalıdır.

400/690 V motoru 400 V'ta yıldız bağlarsam ne olur?

Sargı tasarım geriliminin altında kalır, motor zayıf çalışır ve yükü kaldıramaz. 400 V şebekede bu motorun doğru bağlantısı üçgendir.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →