Motor Gücünü Artırmadan Önce: Aynı Makineye Daha Büyük Motor Takılır mı?

Aynı makineye daha büyük motor takılabilir, ama çoğu durumda sorunu çözmez: motor plakasındaki gücü değil, makinenin istediği gücü çeker. Termik sürekli atıyorsa önce sebep bulunur; ölçülen akım plaka akımının gerçekten üstündeyse ve bunun nedeni makinenin kalıcı olarak daha fazla iş yapması ise, bir üst güç doğru karardır. Bu durumda da yalnız motor değil; kablo, termik, kontaktör ve makinenin mekanik parçaları birlikte kontrol edilmelidir.

Akım ölçümü, termik ayarı ve klemens kontrolü gerilim altında yapılan işlerdir; bunları yetkili elektrikçi yapmalıdır. Karar netleşince uygun gücü Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında bulabilirsiniz.

Gereğinden büyük motorun kısmi yükte çalışma kayıplarını aşırı boyutlandırılmış motor tuzağı yazımızda ele aldık. Burada konu, “motor yetmiyor” şikâyetiyle bir üst güce geçmeden önce yapılması gerekenler ve geçilecekse nelerin değişeceği.

Termik neden sürekli atıyor? Önce sebebi bulun

Termik röle motorun akımını izler; ayar değerinin üstünde bir akım belli bir süre devam ederse açar. Yani termiğin atması “motor küçük” demek değil, “akım ayardan yüksek” demektir. Bu yüksekliğin en az altı ayrı nedeni vardır ve yalnız biri gerçek güç yetersizliğidir.

Ölçümü pens ampermetreyle, makine normal yükte çalışırken üç fazda ayrı ayrı yapın ve plaka akımıyla karşılaştırın. 7,5 kW, 1500 d/d bir motorun plaka akımı 400 V’ta 14,3 A’dır (DRG-132M-4). Ölçülen akım 12–13 A civarındaysa motor yetiyor, sorun başka yerdedir. Akımı güce kabaca çevirmek için motor akım tablosu sayfası da kullanılabilir.

En sık yapılan 3 hata

• Termik ayarını plaka akımının üstüne çekmek. Termik atmayı keser ama motoru korumasız bırakır; sargı ısınmaya devam eder.
• Sorunu ölçmeden bir üst güce geçmek. Sıkışan rulman, gergin kayış ya da tek fazı zayıf besleme büyük motoru da zorlar; yeni motor daha geç ama aynı nedenle durur.
• Yalnız motoru büyütmek. Kablo, kontaktör, termik ve sigorta eski akıma göre seçilmiştir; makinenin kaplini, redüktörü ve mili de eski motorun momentine göre tasarlanmıştır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Büyük motor takarsanız ne değişir?

Örnek: 7,5 kW, 4 kutuplu motorla çalışan bir makinede ölçüm, akımın kalıcı olarak plaka akımının üstünde olduğunu ve prosesin büyüdüğünü gösterdi; bir üst güç olan 11 kW düşünülüyor. Üç seçeneğin kataloğa göre değerleri:

Devrilme momenti nominal moment × Tmax/Tn, kalkış akımı nominal akım × Is/In ile hesaplandı. Kablo kesiti, motor kablo kesiti hesaplama aracındaki örnek tabloyla (bakır, PVC, yaklaşık 30 °C, 1,25 boyutlandırma katsayısı) bulundu: 14,3 × 1,25 ≈ 17,9 A ile 1,5 mm² (18,5 A) yeterliyken, 20,4 × 1,25 = 25,5 A ile 2,5 mm² (25 A) sınırı aşılır ve 4 mm² gerekir. Gerçek kesit döşeme şekline ve hat uzunluğuna göre değişir.

Mekanik aşırı yük riski

11 kW motorun nominal momenti 71,7 Nm, 7,5 kW motorunki 49,1 Nm’dir; oran yaklaşık 1,46’dır. Makine sıkıştığında motorun basabileceği en yüksek moment de aynı oranda, yaklaşık 112,9 Nm’den 164,9 Nm’ye çıkar. Kaplin, kama, redüktör ve makine mili eski motora göre boyutlandırıldıysa sıkışma anında kırılan parça artık motor değil, makinenin kendisi olur. Bu yüzden büyütme kararı makine imalatçısıyla ya da redüktör plakasındaki izin verilen giriş gücüyle karşılaştırılarak verilmelidir.

Elektrik tarafı: kablo, şalter, termik

Nominal akım 14,3 A’dan 20,4 A’ya, direkt kalkış akımı yaklaşık 107 A’dan 157 A’ya çıkar. Termik yeni plaka akımına ayarlanır; kontaktör ve sigorta da yeni akıma göre seçilir (termik, sigorta ve kontaktör seçimi). Yıldız-üçgen panoda yeni motorun 400/690 V plakalı olduğu kontrol edilir; örnekteki her iki 11 kW model de 400/690 V’tur.

Düşük yükte cos φ

Katalogdaki cos φ değeri tam yükteki değerdir: 7,5 kW model için 0,84, 11 kW model için 0,85. Motor tam yükün altında çalıştıkça cos φ düşer, boşa yakın yükte çok daha düşük olur. Makine ihtiyacı aslında 7,5 kW civarındaysa 11 kW motor kısmi yükte çalışır ve reaktif güç ihtiyacı artar. Bu, kompanzasyon panosu olan işletmede ayarın yeniden kontrolü demektir.

Gövde değişirse ölçüler tutar mı?

Standart seride 7,5 kW 4 kutuplu motor 132M, 11 kW ise 160M gövdededir. Mil yüksekliği 132 mm’den 160 mm’ye, mil 38 × 80 mm’den 42 × 110 mm’ye çıkar; ayak delikleri de değişir. Bu, kaide, kaplin ya da kasnak ve kayış hizasının yeniden yapılması demektir.

Aynı ayak ve mil ölçüsünde kalmak gerekiyorsa DRG-132M-4K kompakt model, 11 kW gücü 132M alüminyum gövdede verir: mil 38 × 80 mm ve mil yüksekliği 132 mm, 7,5 kW modelle aynıdır. Yine de akım, kablo ve mekanik moment hesabı yukarıdaki 11 kW değerleriyle yapılır; kompakt gövde yalnız montaj ölçüsü sorununu çözer. Gövde ölçülerinin tamamı DRG teknik çizimler sayfasındadır.

Karar akışı: büyütmeli miyim?

1. Akımı normal yükte üç fazda ölçün. Plaka akımının altındaysa termik ayarına ve termiğin kendisine bakın; motor değişmez.
2. Fazlar dengesizse besleme ve klemens bağlantısını düzeltin; sonra tekrar ölçün.
3. Akım yüksek ama makine elle zor dönüyorsa rulman, kayış gerginliği, hizalama ve makinenin kendi sürtünmesini giderin.
4. Yalnız kalkışta atıyorsa kalkış süresini ve saatlik start sayısını kontrol edin; yol verme yöntemi değişebilir.
5. Akım normal çalışmada kalıcı olarak plakanın üstündeyse ve proses büyüdüyse bir üst güce geçin.
6. Geçerken kablo, termik, kontaktör, sigorta, kaplin/redüktör izin verilen momentini ve gövde ölçüsünü birlikte kontrol edin.

Değişim kontrol listesi

• Üç faz akımı normal yükte ölçüldü ve plaka akımıyla karşılaştırıldı.
• Termik ayar değeri plaka akımıyla aynı.
• Rulman, kayış, kaplin hizası ve makine sürtünmesi kontrol edildi.
• Yeni motorun nominal akımı için kablo kesiti, kontaktör ve sigorta doğrulandı.
• Kaplin, kama, redüktör ve makine milinin yeni momente dayanımı imalatçı verisiyle karşılaştırıldı.
• Gövde değişiyorsa kaide, mil ve kasnak/kaplin ölçüleri karşılaştırıldı.
• Kompanzasyonlu tesiste kademeler yeni yük için kontrol edildi.

Satın alma tarafında bilinmesi gerekenler kısadır: DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; ürün kodları DRG-gövde-kutup biçimindedir (ör. DRG-160M-4). DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi). Nakliye anlaşmalı ambar ya da kargo ile yapılır ve bedelini alıcı öder; ayrıntılar satış, teslimat ve iade koşulları sayfasındadır. Halköde ile dönemsel taksit kampanyaları uygulanabilir; güncel seçenek için WhatsApp’tan yazın (ödeme seçenekleri).

Bir üst güç için düşünülebilecek DRG motorları

• DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-132M-4K – 11 kW – 1465 d/d – 132M alüminyum
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160L-4 – 15 kW – 1465 d/d – 160L pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha büyük motor daha fazla elektrik harcar mı?

Motor yükün istediği gücü çeker; aynı iş için tüketim büyük ölçüde değişmez. Ama büyük motor kısmi yükte çalıştığı için kayıplar ve reaktif güç ihtiyacı oransal olarak artar.

Termik sürekli atıyorsa motor küçük mü?

Her zaman değil. Önce akımı ölçün: plaka akımının altındaysa sorun termik ayarında, faz dengesizliğinde ya da termiğin kendisindedir.

7,5 kW yerine 11 kW motor takılır mı?

Takılabilir, ama standart seride gövde 132M’den 160M’ye büyür ve akım 14,3 A’dan 20,4 A’ya çıkar. Aynı ayak ve mil ölçüsünde kalmak için 132M gövdeli 11 kW kompakt model seçilebilir.

Büyük motor makineye zarar verir mi?

Sıkışma anında verebilir: 11 kW motor 7,5 kW motordan yaklaşık 1,46 kat fazla moment basabilir. Kaplin, redüktör ve mil bu momente göre kontrol edilmelidir.

Modeli birlikte netleştirmek için eski motorun plaka fotoğrafını ve ölçülerini +90 (542) 666 11 11 numarasına WhatsApp’tan ya da [email protected] adresine gönderin; diğer kanallar iletişim sayfamızda. Tüm modellerin güncel fiyatları için Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasına bakın.