Zeytinyağı Makineleri İçin Elektrik Motoru: Zeytin Kırıcı, Malaksör ve Aktarma Sistemleri

Bir zeytinyağı hattında motorlar üç gruba ayrılır: zeytini hamura çeviren kırıcı (en büyük motor, genellikle 2 kutuplu 3000 d/d), hamuru ılık ortamda yavaşça yoğuran malaksör (4 kutuplu motor + redüktör) ve zeytini, hamuru ya da pirinayı taşıyan helezon ve pompa motorları (küçük güçlü, çoğunlukla redüktörlü). Orta ölçekli hatlarda kırıcı motoru genellikle 11–22 kW, malaksör motoru birkaç kW, aktarma motorları 1–2 kW'ın altında görülür; kesin değer makinenin plakası ya da imalatçısının verisidir. Örnek olarak 15 kW, 3000 d/d DRG-160M2-2 2945 d/d döner, 400 V'ta 26,5 A, 380 V'ta 27,9 A çeker ve milinde 48,6 N·m anma momenti verir.

Motor seçimini en çok iki şey değiştirir: hattın saatlik kapasitesi ve sezonun yükü. Hasat döneminde hat haftalarca gece-gündüz, kısa duruşlarla çalışır; yaz boyunca ise motorlar nemli bir depoda bekler. Bu yüzden zeytinyağı makinesinde motor yalnız güce göre değil, sezon içinde arıza yapmayacak şekilde seçilir ve sezon başında kontrol edilir. Elektrik bağlantıları, yol verme panosu ve izolasyon ölçümü yetkili elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Hat motorlarına uygun modelleri Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında ölçü ve akım değerleriyle bulabilirsiniz.

Zeytin kırıcı motoru: çekiçli ve diskli kırıcı

Çekiçli kırıcıda dönen rotor üzerindeki çekiçler zeytini delikli bir eleğe çarparak kırar; diskli kırıcıda ise dişli iki disk arasında ezme olur. İkisi de yüksek devirli makinedir ve motor çoğu zaman rotora doğrudan kaplinle bağlanır. Bu yüzden kırıcıda 2 kutuplu (3000 d/d) motor yaygındır; bazı makinelerde 4 kutuplu motor ve kayışla devir ayarlanır.

Devrin hamura etkisi çekiç uç hızıyla görülür: v = π · D · n / 60. Varsayım olarak rotor çapı 0,45 m alınırsa, 2945 d/d'da uç hızı ≈ 69,4 m/s, 4 kutuplu bir motorun 1465 d/d devrinde ≈ 34,5 m/s olur. Uç hızı yükseldikçe hamur incelir, hamurun ısınması artar. Kırıcı devri bu nedenle makine tasarımının parçasıdır: motor değişiminde kutup sayısını ve kasnak çapını değiştirmeyin.

Kapasiteden güç tahmini

Kırıcı gücü kabaca kapasite × özgül kırma enerjisi ile tahmin edilir. Aşağıdaki değerler varsayımdır; özgül enerji zeytinin çeşidine, olgunluğuna ve elek delik çapına göre değişir.

• Varsayım: kapasite 3 t/h, özgül kırma enerjisi 5 kWh/t.
• Güç: 3 × 5 = 15 kW → DRG-160M2-2 (15 kW, 2945 d/d).
• Aynı makinede kapasite 1,5 t/h ise 1,5 × 5 = 7,5 kW çıkar; bu durumda 2 kutuplu 7,5 kW sınıfı bir motor yeterli olur.
• Çekirdeklerin ve küçük taşların yarattığı darbe yükü için motoru hesabın tam sınırında değil, bir üst standart güçte seçmek yaygındır.

Kırıcıda kalkış: yıldız-üçgen ve boş yol verme

Kırıcının rotoru ağırdır ve devri yüksektir; kalkışta motor bu kütleyi kısa sürede hızlandırmalıdır. 15 kW motorun kalkış akımı oranı Is/In = 8,1'dir: direkt yol vermede şebekeden kısa süre ≈ 26,5 × 8,1 ≈ 215 A çekilir. 4 kW ve üzerindeki DRG modelleri 400/690 V sargılıdır ve 400 V'ta üçgen çalışır; bu, yıldız-üçgen yol vermeye uygundur. Yıldız konumda kalkış akımı yaklaşık üçte bire, ≈ 72 A'e iner; moment de aynı oranda düşer.

• Kırıcıyı daima boş başlatın; besleme helezonunu kırıcı tam devre çıktıktan sonra açın. Kumandada bu sıralama kilidi olmalıdır.
• Kırıcı dolu durmuşsa (elektrik kesintisi) hamuru boşaltmadan yıldız konumda kalkış denemeyin; yıldızda moment düşük olduğu için motor ayağa kalkamaz ve ısınır.
• Yıldızdan üçgene geçiş, motor devri anma devrine yaklaştığında yapılmalıdır; zaman rölesi çok kısa ayarlanırsa geçişte ikinci bir akım darbesi oluşur.

Yol verme yöntemlerini motor yol verme ve yıldız-üçgen sayfamızda karşılaştırabilirsiniz. 15 kW motor için kablo kesiti örneği: 26,5 × 1,25 ≈ 33,1 A; tablodaki 4 mm² (34 A) sınırda kaldığı için 6 mm² (43 A) daha rahattır. 40 m hatta 6 mm² ile gerilim düşümü ΔU = √3 × 26,5 × 0,04 × 3,08 × 0,89 ≈ 5,0 V, yani 400 V'un yüzde 1,3'ü civarındadır. Kendi hattınız için kablo kesiti hesaplama aracını kullanın.

Malaksör motoru: yavaş, redüktörlü ve ılık ortamda

Malaksör, kırılmış hamuru sıcak su ceketli bir teknede yavaş dönen kanatlarla yoğurur; yağ damlacıklarının birleşmesi için hamur uzun süre karıştırılır. Kanat devri dakikada birkaç düzine devir civarındadır; bu yüzden malaksörde 4 kutuplu motor + redüktör kullanılır. Hatlarda çoğu zaman birden fazla malaksör teknesi vardır ve her biri kendi motoruyla çalışır.

• Varsayım: kanat devri 18 d/d, dolu teknede kanat milinde 1200 N·m, redüktör için η = 0,85.
• Güç: 1200 × 18 / 9550 = 2,26 kW, motor tarafında 2,26 / 0,85 = 2,66 kW → 3 kW DRG-100L2-4.
• Redüktör oranı: 1450 / 18 ≈ 80,6. Kanat milindeki anma momenti ≈ 19,8 × 80,6 × 0,85 ≈ 1356 N·m.
• Hamur soğuyup koyulaşmışsa ya da tekne tam doluyken kalkış yapılıyorsa 4 kW DRG-112M-4 pay bırakır: aynı oranla ≈ 1801 N·m.

Malaksör çevresi ılık ve nemlidir; sıcak su ceketi ve tekne kapağından çıkan buhar motor gövdesinde yoğuşma yapabilir. Katalog modellerimiz IP55 korumalı ve F yalıtım sınıflıdır; motoru hortumla yıkamayın, klemens kutusu kapağını ve rakorunu sıkı tutun. Redüktör seçimini redüktör çıkış devri ve moment hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

Helezon, elevatör ve pompa: aktarma motorları

Zeytin kabul bunkerinden yıkama makinesine, yıkamadan kırıcıya ve kırıcıdan malaksöre taşımada helezonlar ve hamur pompaları kullanılır. Bu motorlar küçüktür ama sayıca çoktur; hattın durmasına çoğu zaman bunlardan biri neden olur.

• Helezon (varsayımla): P ≈ Q · (L · λ + H) / 367 / η bağıntısıyla; Q = 3 t/h, L = 6 m, λ = 4 (ıslak zeytin ve hamur için varsayılan direnç katsayısı), H = 2 m, η = 0,8 → 3 × 26 / 367 / 0,8 ≈ 0,27 kW. Dolu kalkış ve yapışan hamur için pratikte 0,55–0,75 kW redüktörlü motor görülür.
• Hamur pompası (varsayımla): P = Q · p / (600 · η) (Q L/dk, p bar); Q = 50 L/dk, p = 6 bar, pompa verimi η = 0,5 → 50 × 6 / 300 = 1,0 kW → 1,1 kW DRG-90S-4. Pompa gücünü pompa-fan motor gücü hesaplama aracıyla da bulabilirsiniz.
• Yaprak ayırma fanı ve yıkama pompası: küçük güçlüdür; ıslak ortam nedeniyle klemens kutusu ve rakor contası en sık kontrol edilecek parçadır.

Dekantör hakkında kısa not

Hamurdan yağı ayıran dekantör santrifüjü hattın ayrı bir makinesidir: büyük ataletli tamburu döndüren ana motor ve tambur ile helezon arasındaki hız farkını sağlayan ikinci bir tahrik bulunur. Kalkış uzundur ve çoğunlukla invertörle yapılır. Dekantör motorunun gücü, devri ve yol verme şekli doğrudan imalatçının verisine göre belirlenmelidir; bu yazının hesapları dekantör için kullanılmamalıdır.

Sezon öncesi motor bakım kontrol listesi

Yaz boyunca duran motorlar hasatta ilk gün bozulmamalıdır. Hasattan iki-üç hafta önce şu kontrolleri yapın:

• İzolasyon ölçümü: nemli depoda bekleyen motorun sargı izolasyonunu yetkili elektrikçi megerle ölçsün; düşük çıkarsa motor kurutulmadan enerji verilmesin.
• Rulman: mili elle çevirin; takılma, hışırtı ya da boşluk varsa rulmanı değiştirin. Kırıcı motorunda (160M) rulman 6309-C3'tür.
• Fan ve ızgara: fan kapağındaki zeytin hamuru ve toz kalıntısını temizleyin; tıkalı ızgara sezon içinde ısınma demektir.
• Klemens: klemens somunlarını sıkın, oksitlenmiş bağlantıları temizleyin, kapak contasını değiştirin.
• Kaplin ve kayış: kırıcı kaplin lastiklerini, kayış gerginliğini ve kasnak hizasını kontrol edin.
• Termik ayarı: termiklerin plakadaki akıma ayarlı olduğunu doğrulayın; sezonda termiğin sık atması bir mekanik sorunun işaretidir.
• İlk gün ölçümü: hat çalışırken her motorun akımını ölçün ve plaka akımıyla bir defter ya da tabloya yazın; sezon içinde artış izlenir.
• Yedek motor: kırıcı ve malaksör motorunun aynı gövde ve mil ölçüsünde yedeğini belirleyin; sezonda bir motorun beklenmesi hattı durdurur.

Gıda tesislerinde motor seçiminin genel çerçevesi için gıda ve içecek tesislerinde elektrik motoru seçimi yazımıza bakabilirsiniz; burada yalnız zeytinyağı hattına özgü noktaları verdik.

Hangi DRG motoru hattın hangi makinesine?

Tablo; kırıcı için 2 kutuplu, malaksör ve aktarma için 4 kutuplu pik döküm modelleri verir. Güç seçimini kendi makinenizin plakasıyla teyit edin.

Hesap örneğindeki 15 kW kırıcı motorunun katalog özellikleri:

• Güç: 15 kW
• Anma devri: 2945 d/d
• IEC gövde: 160M
• Gerilim: 400/690 V (Δ/Y)
• Akım 380 V / 400 V: 27,9 A / 26,5 A
• cos φ: 0,89
• Anma momenti: 48,6 N·m
• Kalkış momenti Ts/Tn: 2
• Devrilme momenti Tmax/Tn: 2,3
• Kalkış akımı Is/In: 8,1
• Mil D × E: 42 × 110 mm
• Rulman: 6309-C3
• Kablo girişi: 2 × M40×1,5

Bu güçteki motorlar

• DRG-160M1-2 – 11 kW – 2945 d/d – Pik döküm IEC 160M
• DRG-160M2-2 – 15 kW – 2945 d/d – Pik döküm IEC 160M
• DRG-160L-2 – 18,5 kW – 2940 d/d – Pik döküm IEC 160L
• DRG-100L2-4 – 3 kW – 1450 d/d – Pik döküm IEC 100L
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – Alüminyum IEC 112M
• DRG-90S-4 – 1,1 kW – 1445 d/d – Alüminyum IEC 90S

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Zeytin kırma makinesi motoru kaç kW olmalı?

Kesin değer makinenin plakasıdır. Plaka yoksa kapasite × özgül kırma enerjisiyle tahmin edilir: 3 t/h ve 5 kWh/t varsayımıyla 15 kW bulunur. Kırıcılarda çoğunlukla 2 kutuplu 3000 d/d motor kullanılır.

15 kW motor kaç amper çeker?

2 kutuplu 15 kW DRG-160M2-2 380 V'ta 27,9 A, 400 V'ta 26,5 A anma akımı çeker. Direkt yol vermede kalkış akımı kısa süre bunun 8,1 katına çıkar; yıldız-üçgende yaklaşık üçte birine iner.

Malaksör motoru kaç devir?

Motor genellikle 4 kutuplu 1500 d/d'dır; kanat devri redüktörle dakikada birkaç düzine devire düşürülür. Örnekte 1450 / 18 ≈ 80,6 oranlı redüktör kullanılmıştır.

Sezon başında motor neden çalışmıyor ya da termik atıyor?

En sık neden yaz boyunca nem alan sargının izolasyonunun düşmesi ve kuruyan rulman gresidir. Enerji vermeden önce izolasyonu yetkili elektrikçiye ölçtürün, mili elle çevirerek rulmanı kontrol edin.

Hattınızdaki motorların plaka fotoğraflarını gönderin, sezondan önce yedek ve değişim listesini birlikte çıkaralım: +90 (542) 666 11 11 · [email protected] · İletişim. Tüm modellerin ölçü ve akım değerleri online mağazamızdaki 120 model içinde yer alır.