Taş ve Mermer Kesme Makinesi Motoru: Köprü Kesme ve Blok Kesmede Güç Seçimi

Taş ve mermer kesme makinesinde disk motoru, disk çapından ve diskin istediği çevresel hızdan seçilir: 600 mm'lik bir disk 40 m/s için yaklaşık 1273 d/d dönmelidir; bu devir 2 kutuplu bir motordan kayışla alınır ve köprü kesmede disk motoru genellikle 11–22 kW, büyük çaplı blok kesmede 30 kW ve üstü aralığında görülür. Örnek: DRG-160M2-2 (15 kW, 2945 d/d, 400 V'ta 26,5 A) 130/300 mm kasnakla 600 mm diski 40,1 m/s'de döndürür. Kesin güç makinenin plakasında ve imalatçısının verisinde yazar; buradaki aralıklar ihtiyatlı tahmindir.

Motor bu makinede iki şeyden yorulur: diskin kesme direnci taşın sertliğiyle ve ilerleme hızıyla değişir, ortam ise sürekli su ve taş çamuru içindedir. Motoru değiştirirken devir, mil, ayak ölçüsü ve koruma sınıfını eski motorla birebir karşılaştırın; bağlantıyı yetkili elektrikçi yapmalıdır, çünkü ıslak zeminde topraklama hatası doğrudan hayati risktir.

Disk ve ilerleme motoru için uygun modelleri Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında güç, devir ve gövde malzemesine göre filtreleyebilirsiniz.

Köprü kesme, blok kesme ve yan kesme: hangi motor nerede çalışır?

Köprü kesme makinesi plakayı tezgâha yatırır; disk bir köprü üzerinde ileri geri ve aşağı yukarı hareket eder. Disk motoru köprünün başlığındadır, diskin milini genellikle kayışla döndürür. Ayrıca köprünün ray üzerinde yürümesi, başlığın enine hareketi ve diskin dalma (aşağı inme) hareketi için küçük güçlü motorlar vardır.

Blok kesme makinesi ocaktan gelen ham bloğu dilimler. Disk çapı büyüktür (1.200–1.600 mm ve üstü görülür), devir düşer, moment yükselir. Bu makinede disk motoru köprü kesmeye göre belirgin şekilde büyüktür ve kalkışta ağır bir disk kütlesini hızlandırır.

Yan kesme (yatay kesme) diski ise bloğun altından ya da yandan yatay kesim yapar; çoğu makinede ana diskten ayrı, daha küçük güçlü ikinci bir disk motoru bulunur.

Her üç makinede de iki ayrı motor ailesi vardır ve ayrı seçilir:

• Disk (kesme) motoru: 2 kutuplu, ayaklı, kayışlı; gücü disk çapı ve taşın sertliğine göre belirlenir.
• İlerleme / yürütme / dalma motorları: 4 kutuplu küçük güç, redüktörle ya da frekans invertörüyle yavaşlatılır; gücü kesme kuvvetinden değil, taşınan kütle ve sürtünmeden gelir.

Disk çapından devire: v = π·D·n/60 hesabı

Diskin kesme kenarındaki hız (çevresel hız) şu formülle bulunur: v = π · D · n / 60. Burada v m/s, D metre cinsinden disk çapı, n d/d'dir. Devri bulmak için formül ters çevrilir: n = v · 60 / (π · D). Hangi çevresel hızın kullanılacağı taşın cinsine ve diskin üreticisine bağlıdır; diskin üzerinde izin verilen en yüksek devir yazar ve bu sınır hiçbir zaman aşılmamalıdır. Aşağıdaki tabloda 30 ve 40 m/s için hesaplanmış devirler var; bunlar disk seçimi için değil, motor ve kasnak hesabına başlangıç için verilmiştir.

Tablodan görüldüğü gibi 350–625 mm'lik köprü kesme disklerinde gereken devir yaklaşık 900–2.200 d/d aralığındadır; 1.200–1.600 mm'lik blok disklerinde ise 360–640 d/d'ye iner.

Neden 2 kutuplu motor ve kayış kullanılır?

Motoru doğrudan diske bağlarsanız ne olur? 2 kutuplu bir motor (2945 d/d) 400 mm'lik diski doğrudan döndürseydi çevresel hız π × 0,4 × 2945 / 60 ≈ 61,7 m/s olurdu; bu çoğu taş diskinin izin verdiği sınırın üstündedir. Bu nedenle 2 kutuplu motor yüksek devrini kayışla düşürür. Kayışın iki faydası daha vardır: diskin taşa takıldığı anlarda darbeyi bir miktar sönümler ve motoru su sıçrayan disk bölgesinden uzağa yerleştirmeye izin verir.

Örnek hesap 1: köprü kesmede 600 mm disk

Varsayım: disk çapı 600 mm, hedef çevresel hız 40 m/s, motor DRG-160M2-2.

• Gereken disk devri: n = 40 × 60 / (π × 0,6) ≈ 1273 d/d.
• Kasnak oranı: 2945 / 1273 ≈ 2,31. Motor kasnağı 130 mm seçilirse disk kasnağı 130 × 2,31 ≈ 300 mm olur.
• Kontrol: disk devri = 2945 × 130 / 300 ≈ 1276 d/d → v = π × 0,6 × 1276 / 60 ≈ 40,1 m/s.
• Disk milindeki moment (kayış kayıpları hariç): 48,6 Nm × 300 / 130 ≈ 112 Nm.

Örnek hesap 2: blok kesmede 1.600 mm disk

Varsayım: disk çapı 1.600 mm, hedef 30 m/s. Gereken devir ≈ 358 d/d. Bu kadar düşük devirde 2 kutuplu motorla oran 8'in üstüne çıkar ve tek kademe kayışla rahat kurulmaz; bu yüzden büyük blok makinelerinde 4 kutuplu motor da sık görülür. DRG-200L-4 (1475 d/d) ile motor kasnağı 180 mm, disk kasnağı 740 mm seçilirse disk 1475 × 180 / 740 ≈ 359 d/d döner ve çevresel hız ≈ 30,1 m/s olur. Kasnak çaplarını farklı ölçülerle denemek için kasnak ve kayış hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Disk motoru kaç kW olmalı?

Disk motorunun gücü, diskin kenarındaki kesme kuvveti ile çevresel hızın çarpımıdır: P (kW) = F_t (N) × v (m/s) / 1000. Kesme kuvveti taşın sertliği, kesim derinliği, ilerleme hızı ve diskin durumu (keskin/körelmiş segment) ile değişir ve sahada ölçülmesi zordur. Bu yüzden hesap ancak bir varsayımla yapılabilir.

Örnek varsayım: 600 mm diskte kenar kuvveti 300 N, çevresel hız 40 m/s → P = 300 × 40 / 1000 = 12 kW. Kayış kayıpları ve sert damar/körelmiş disk gibi anlık zorlanmalar için %20 pay eklenirse 14,4 kW çıkar; bir üst standart güç olan 15 kW seçilir. Kenar kuvveti 200 N kabul edilseydi aynı hesap 9,6 kW verir ve 11 kW yeterli olurdu. Görüldüğü gibi sonuç tamamen varsayıma bağlıdır; eski motorun etiketi en güvenilir başlangıçtır.

Sahada görülen ihtiyatlı aralıklar şöyledir: küçük yan kesme ve atölye tipi kesme makinelerinde 4–7,5 kW, köprü kesmede 11–22 kW, büyük çaplı blok kesmede 30 kW ve üstü. Eski motorunuz sık sık termik attırıyorsa, gücü büyütmeden önce disk segmentlerinin körelip körelmediğine, kayış gerginliğine ve ilerleme hızına bakın.

Su, çamur ve montaj: IP55, ayaklı B3 ve kızak

Taş kesmede disk sürekli suyla soğutulur; su, taş tozuyla birleşip çamur olur ve her yüzeye sıçrar. Motor seçiminde ve montajda şu noktalar belirleyicidir:

• Koruma sınıfı en az IP55: toza ve her yönden gelen su püskürmesine karşı korur. Yine de motoru diskin su perdesinin dışına, mümkünse bir sac siperin arkasına koyun; IP55 basınçlı yıkamaya karşı değildir.
• Klemens kutusu ve kablo rakoru: kutu contası yerinde olmalı, kablo rakoru kablo çapına uygun sıkılmalı, kullanılmayan rakor deliği kör tapa ile kapatılmalı. Nemin motora en sık girdiği yer burasıdır.
• Ayaklı B3 montaj ve kızak: kayış gerginliği ancak motorun yer değiştirebildiği bir kızakla ayarlanır. Motor ayakları kızağa oturur, gergi cıvatasıyla kayış gerilir. Kayış gevşekse kayar ve ısınır, aşırı gerginse motor rulmanını zorlar.
• Fan kapağı: çamur kurudukça fan kapağının ızgarasını tıkar; motor soğuyamaz. Haftalık temizlik listesine fan kapağını ekleyin.

Mil çapı (D), mil boyu (E), ayak delik aralığı (A×B) ve mil yüksekliği (H) eski motorla aynı olmalıdır; aksi hâlde kasnak ve kızak delikleri tutmaz. Ölçüleri teknik çizimler sayfasından gövdeye göre karşılaştırabilirsiniz.

Büyük güçte yol verme: yıldız-üçgen

Disk motoru boşta, yani disk taşa değmeden kalkar; ama diskin ve kasnağın kütlesi kalkışı uzatır. Direkt yol vermede motor kalkışta nominal akımının katlarınca akım çeker. DRG-160M2-2 için veri: 400 V'ta 26,5 A, Is/In = 8,1 → direkt kalkışta yaklaşık 215 A. Blok kesmedeki DRG-200L-4 için: 53,8 A × 7,3 ≈ 393 A.

Yıldız-üçgen yol verme bu şebeke akımını kabaca üçte birine indirir (örnekte ≈ 72 A ve ≈ 131 A), ama kalkış momenti de üçte birine düşer. Disk boşta kalktığı için bu düşük moment çoğu zaman yeterlidir. Yıldız-üçgen için motorun 380–400 V şebekede üçgen çalışan (400/690 V etiketli) olması gerekir; 4 kW ve üstü DRG modelleri bu bağlantıdadır. Yöntemleri karşılaştırmak için yol verme yöntemleri ve yıldız-üçgen sayfasına, besleme kablosu için motor kablo kesiti hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Ocakta taş kırma tesisi de varsa, oradaki kırıcı motorları çok farklı bir yük tipi taşır (darbeli yük, ağır volan, yük altında kalkış); onlar için ayrı rehberimiz Taş Kırma Makinesi İçin Elektrik Motoru Seçimi yazısındadır.

Taş kesme makinesine uygun DRG motorları

Tablodaki değerler veri sayfasından alınmıştır (pik döküm gövde). Disk motoru için 2 kutuplu, blok kesmede düşük disk devri için 4 kutuplu, ilerleme ve yürütme için redüktörle kullanılacak küçük 4 kutuplu modeller listelenmiştir.

Motor değiştirmeden önce kontrol listesi

• Eski motorun etiketindeki kW, devir ve gerilim/bağlantı (230/400 V mı, 400/690 V mı) yazıldı mı?
• Mil çapı ve boyu (D×E), kama genişliği ve mil yüksekliği (H) ölçüldü mü?
• Ayak delik aralığı (A×B) kızağa uyuyor mu?
• Disk üzerindeki en yüksek devir sınırı, yeni kasnak oranıyla aşılmıyor mu?
• Pano yol verme yöntemi (direkt / yıldız-üçgen) yeni motorun bağlantısına uygun mu?
• Klemens kutusu yönü ve kablo girişi su perdesinden uzak tarafta mı?
• Termik röle yeni motorun etiket akımına göre ayarlandı mı?

Bu güçteki motorlar

• DRG-160M1-2 – 11 kW – 3000 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160M2-2 – 15 kW – 3000 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160L-2 – 18,5 kW – 3000 d/d – 160L pik döküm
• DRG-180M-2 – 22 kW – 3000 d/d – 180M pik döküm
• DRG-200L-4 – 30 kW – 1500 d/d – 200L pik döküm
• DRG-90L-4 – 1,5 kW – 1500 d/d – 90L pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Diğer güç ve gövdeler için online mağazamızdaki 120 model listelenmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mermer kesme makinesi motoru kaç devir olmalı?

Disk motoru genellikle 2 kutupludur ve kendi devri 2945 d/d civarındadır (15 kW modelde). Diskin devri ise kasnakla ayarlanır: 600 mm disk 40 m/s için yaklaşık 1273 d/d, 400 mm disk için yaklaşık 1910 d/d dönmelidir. Disk üzerindeki en yüksek devir sınırı her zaman esastır.

Köprü kesme makinesine kaç kW motor takılır?

Köprü kesmede disk motoru genellikle 11–22 kW aralığında görülür; kesin değer makinenin plakasında ve imalatçısının verisinde yazar. Eski motorun gücünü koruyun; sık termik atıyorsa önce disk, kayış ve ilerleme hızını kontrol edin.

Taş kesme motorunu doğrudan diske bağlayabilir miyim?

Genellikle hayır. 2 kutuplu motor 400 mm diski doğrudan döndürürse kenar hızı yaklaşık 61,7 m/s olur ve çoğu diskin sınırını aşar. Kayış hem devri düşürür hem de motoru suyun sıçradığı bölgeden uzaklaştırır.

Islak kesimde motor neden arıza yapar?

En sık neden klemens kutusundan ve kablo rakorundan giren nemdir; ikinci neden fan kapağının çamurla tıkanıp motorun ısınmasıdır. En az IP55 motor seçin, contaları ve rakorları kontrol edin, fan kapağını düzenli temizleyin.

Motor seçimi için eski motorun etiket fotoğrafını ve mil/ayak ölçülerini bize iletebilirsiniz: telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta [email protected] veya iletişim sayfası.