Motor faz koruma rölesi, trifaze beslemeyi sürekli izleyen ve bir sorun algıladığında kumanda devresini açarak motoru durduran küçük bir koruma cihazıdır. Faz kaybını, yanlış faz sırasını ve fazlar arası dengesizliği denetler; tehlike anında kontaktörün bobin devresini keserek motorun zarar görmesini önler. Kısaca motorun önündeki "nöbetçi" gibidir ve bir arıza besleme tarafından geldiğinde devreye girer.

Faz koruma rölesiyle korunan trifaze asenkron motoru temsil eden gri gövdeli DRG elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Bu yazı bir koruma/bilgilendirme rehberidir, saha bağlantı talimatı değildir. Röleyle korumayı planladığınız trifaze modelleri online motor mağazasında ve 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde inceleyebilirsiniz.

Faz koruma rölesi nedir?

Faz koruma rölesi, pano içine konulan ray montajlı bir izleme ve kumanda elemanıdır. Üç fazın gerilimini birbirine göre ölçer ve belirlenen çerçevenin dışına çıkıldığında bir çıkış kontağının konumunu değiştirir. Bu kontak, motoru kuran kontaktörün bobin devresine bağlanır; röle "sorun var" dediğinde kontaktör düşer ve motora giden enerji kesilir. Röle, akımı doğrudan taşıyan bir eleman değildir; görevi beslemeyi izlemek ve karar vermektir. Bu yüzden motorun gücünden bağımsız olarak, küçük bir cihazla büyük bir motoru bile koruyabilir.

Aynı aileden sık kullanılan iki ad vardır: faz sırası (faz ardışıklık) rölesi ve faz koruma rölesi. Çoğu modern cihaz ikisini birden yapar; hem faz sırasını hem de faz varlığını ve dengesini tek gövdede denetler.

Röle neyi izler? Üç temel görev

Aşağıdaki tablo, bir faz koruma rölesinin denetlediği başlıca durumları ve bunların motor açısından neden önemli olduğunu özetler. Değerler ve gecikmeler cihaza göre değişir; kesin davranış için cihaz dokümanına bakılır.

İzlenen durumNe demekRölenin tepkisi
Faz kaybıÜç fazdan biri gelmiyorKontağı açar, kontaktörü düşürür
Faz sırasıFazların dizilişi tersÇalışmaya izin vermez
Faz dengesizliğiFazlar arası fark büyükEşik aşılınca keser
Düşük / yüksek gerilimGerilim pencere dışına çıkarGecikmeyle keser (modele bağlı)

Faz sırası denetimi özellikle pompa, kompresör, konveyör gibi dönüş yönü önemli olan yüklerde değerlidir: ters dönüş ürüne veya mekanizmaya zarar verebilir. Faz kaybı ve dengesizlik ise motorun tek fazda kalıp aşırı akım çekmesini ve ısınmasını önlemeye yöneliktir.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Nötrlü ve nötrsüz faz koruma röleleri

Piyasadaki röleler, ölçüm biçimine göre iki ana tipte toplanır. Hangisinin uygun olduğu, panoya nötr iletkeninin gelip gelmediğine ve istenen denetim türüne bağlıdır.

Nötrsüz (faz-faz ölçen) tip

Yalnızca üç fazı kullanır ve gerilimi fazlar arasında (faz-faz) ölçer. Nötr iletkeni gerektirmez; bu yüzden nötrün çekilmediği birçok motor panosunda tercih edilir. Faz kaybını, faz sırasını ve fazlar arası dengesizliği güvenle denetler.

Nötrlü (faz-nötr ölçen) tip

Üç fazın yanında nötr iletkenini de kullanır ve her fazı nötre göre (faz-nötr) ölçer. Bu sayede tek bir fazın kendi gerilimindeki düşmeyi daha ayrıntılı görebilir ve nötr kopması gibi durumlara karşı ek bilgi sunar. Nötrün panoya geldiği tesislerde kullanılır.

Seçimde yanılmamanın yolu bellidir: panonuza nötr geliyorsa her iki tip de düşünülebilir; nötr yoksa nötrsüz tip gerekir. Bu ayrım bir kataloğa değil, tesisinizin gerçek bağlantı yapısına göre belirlenir.

Ne işe yarar, panoda nereye konur?

Faz koruma rölesinin görevi, besleme tarafındaki bir sorunu motor zarar görmeden önce yakalamaktır. Bir faz gittiğinde ya da fazlar dengesizleştiğinde motor fark etmeden çalışmaya devam edebilir; röle bu anı görür ve kumandayı keser. Kavramsal olarak röle, besleme ile motoru kuran kontaktör arasındaki kumanda hattında yer alır: fazları izler, çıkış kontağıyla kontaktör bobinini kontrol eder. Böylece ana güç yolunu röle taşımaz; yalnızca "çalışabilir / çalışamaz" kararını verir.

Bu yerleşim, termik aşırı akım rölesiyle karıştırılmamalıdır. Termik röle motorun çektiği akımı ve aşırı yükü izlerken, faz koruma rölesi besleme gerilimini ve faz yapısını izler. İkisi birbirini tamamlar: biri motorun yük tarafını, diğeri şebeke tarafını güvenceye alır. Bağlantı şemasının kurulması ve kontak uçlarının doğru noktalara götürülmesi uzmanlık gerektirir; bu nedenle bu yazı yalnızca ne iş yaptığını anlatır, bağlantı adımı vermez.

Röle seçerken nelere bakılır?

Faz koruma rölesinin kendisini seçerken üç şey öne çıkar: hangi denetimleri yaptığı (yalnız faz sırası mı, yoksa faz kaybı + dengesizlik + gerilim penceresi de mi), beslemenizin yapısı (nötrlü/nötrsüz) ve kumanda kontağının kuracağınız kontaktörün bobinine uygun olup olmadığı. Rölenin anma akımıyla değil, motorunuzun kumanda mantığıyla eşleşmesi önemlidir; çünkü röle ana akımı taşımaz. Yine de doğru motoru tanımak, hangi büyüklükte bir kontaktör ve koruma düzeni kuracağınızı belirler.

Aşağıdaki tabloda 1500 d/d (4 kutup) DRG modellerinin 400 V'taki yaklaşık nominal akımları yer alır. Bu değerler, faz koruma rölesinin denetlediği kontaktör ve termik korumanın hangi akım bandına göre seçileceğini görmeniz içindir.

ModelGüçNominal akım (400 V)Devir sınıfı
DRG-112M-4 (alüminyum)4 kW7,95 A4 kutup / 1500 d/d
DRG-132S-4 (alüminyum)5,5 kW10,7 A4 kutup / 1500 d/d
DRG-132M-4 (alüminyum)7,5 kW14,3 A4 kutup / 1500 d/d
DRG-160M-4 (alüminyum)11 kW20,4 A4 kutup / 1500 d/d

Motorunuzun nominal akımını netleştirmek için motor akım tablosu ve genel hesap için elektrik motoru hesaplama araçları yol gösterir. Motoru değiştiriyorsanız yeni motorun akımı farklıysa kontaktör ve termik ayarını da buna göre gözden geçirin; faz koruma rölesi ise denetim türü ve nötr yapısına göre seçilir.

Güvenlik: bağlantı ve ayardan önce

Faz koruma rölesinin pano içine montajı, kumanda kontaklarının kontaktör bobinine götürülmesi ve ölçüm/ayarların yapılması elektriksel bir işlemdir. Bu işe başlamadan enerjiyi kesin, enerjisizliği uygun bir cihazla doğrulayın ve bağlantı ile ayarı yalnızca yetkili elektrik personeli yapsın. Dengesizlik eşiği veya gerilim penceresi gibi ayar değerlerini tahminle değil, cihaz dokümanına ve motor etiketine göre belirleyin. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir, adım adım bağlantı talimatı değildir.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Koruma düzeninizi kuracağınız motorun gücünü ve devrini netleştirdiğinizde, ihtiyaca en uygun trifaze modeli mağaza üzerinden karşılaştırabilirsiniz.

İhtiyacınıza uygun güç ve devirdeki trifaze asenkron motor modellerini ve güncel seçenekleri mağazada görünFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Faz koruma rölesi her motora gerekli mi?

Zorunlu bir yasal şart gibi düşünmek yerine, besleme kalitesinin değişken olduğu, faz kaybı veya ters dönüş riskinin bulunduğu kurulumlarda güçlü bir koruma yöntemi olarak değerlendirmek doğrudur. Dönüş yönü kritik olan pompa, kompresör ve konveyör uygulamalarında özellikle değerlidir.

Faz koruma rölesi termik rölenin yerine geçer mi?

Hayır. İkisi farklı şeyleri izler: termik röle motorun çektiği aşırı akımı ve yükü, faz koruma rölesi ise besleme gerilimini, faz varlığını ve sırasını denetler. Birbirinin yerine değil, birlikte kullanılırlar.

Nötrlü mü nötrsüz tip mi seçmeliyim?

Bu, panonuza nötr iletkeninin gelip gelmediğine bağlıdır. Nötr yoksa faz-faz ölçen (nötrsüz) tip gerekir; nötr varsa faz-nötr ölçen tip de kullanılabilir. Karar, tesisinizin gerçek bağlantı yapısına göre verilir.

Röle motorun gücüne göre mi seçilir?

Faz koruma rölesi ana akımı taşımadığı için gücüyle değil, yaptığı denetimler ve beslemenin yapısıyla eşleştirilir. Motorun gücü ise rölenin kestiği kontaktörün ve termik korumanın büyüklüğünü belirler.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →