Pistonlu kompresör motoru çoğunlukla yüke karşı kalktığı için yanar: boşaltma (tahliye) valfi ya da çek valf arızalanınca kafa ve basma borusu basınç altında kalır, motor bir sonraki kalkışta bu basıncı yenemez. Bunu sık devreye girip çıkma, aşırı gergin ya da kayan kayış, havasız sıcak ortam, faz kaybı ve düşük gerilim izler. Örneğin 3 kW, 2 kutuplu bir motorun nominal momenti 9,9 Nm, kalkış momenti bunun 2,2 katı, yaklaşık 21,8 Nm'dir; kafada basınç kaldıysa bu moment yetmez, motor 400 V'ta yaklaşık 44,5 A kalkış akımıyla saniyelerce zorlanır ve sargı ısınır.

Önce güvenlik: tankı boşaltmadan, panoyu kapatıp kilitlemeden ve kayış muhafazası takılı değilken kompresöre dokunmayın; yanık motorun sökülmesi, ölçülmesi ve yeni motorun bağlanması yetkili bir elektrikçinin işidir. Yerine takacağınız motoru kutup, güç ve mil ölçüsüne göre Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında süzebilirsiniz.

Bu yazı kayışlı, pistonlu atölye kompresörlerini konu alır. Vidalı kompresörde motor değişimi farklı bir işlemdir; onun için vidalı kompresör motoru seçimi ve değişimi yazısına bakın.

DRG MOTOR logolu gri trifaze elektrik motoru – pistonlu kompresörde yanan motorun yerine kayışlı kompresör motoru

Pistonlu kompresör motorunu yakan altı neden

Yanan motorun yerine yenisini takmadan önce nedeni bulun; aksi halde ikinci motor da aynı yoldan gider. Tablo, her nedenin sahadaki izini ve kalıcı çözümünü verir.

NedenNasıl anlaşılırÖnlem
Yüke karşı kalkışKompresör durduğunda basınç şalterinden kısa bir hava tahliye sesi gelmiyor; motor tekrar kalkarken uğulduyor, yavaş hızlanıyor, termik atıyorBoşaltma valfini ve çek valfi kontrol edin, gerekiyorsa değiştirin
Sık start-stopTank kısa sürede doluyor ve boşalıyor; motor saatte çok kez kalkıyorHava kaçaklarını giderin, basınç şalteri farkını kontrol edin, tüketime göre tank hacmini değerlendirin
Kayış fazla gerginMotor ön (kasnak tarafı) rulmanı ısınıyor ve ses yapıyorKayışı üreticinin önerdiği esneme payına göre gerin
Kayış gevşek / kayıyorKalkışta ıslık sesi, kasnakta ısınma ve kayış tozuKayışı gerin, aşınmışsa takım halinde değiştirin, kasnak hizasını kontrol edin
Havasız, sıcak ortamMotor gövdesi elle tutulamayacak kadar sıcak, fan kapağı tozla kaplıFan kapağının arkasında boşluk bırakın, kabin varsa havalandırın, fan kapağını temizleyin
Faz kaybı / düşük gerilimMotor iki fazda uğulduyor ya da akım plaka değerinin üstünde; uzun uzatma kablosu varFaz koruma rölesi, kablo kesitini hesaplayın, gerilimi kalkış anında ölçün

Yüke karşı kalkış: boşaltma valfi ve çek valf testi

Pistonlu kompresörde motor her durduğunda kafa ile tank arasındaki basma borusundaki hava boşaltılmalıdır. Bunu basınç şalterine bağlı küçük boşaltma valfi yapar; kompresör durunca duyduğunuz kısa "pss" sesi budur. Tanktaki havanın geri dönmesini ise tank girişindeki çek valf engeller. İkisinden biri arızalanırsa piston, bir sonraki kalkışta tam basınca karşı hareket etmek zorunda kalır.

Asenkron motorun kalkış momenti sınırlıdır: DRG-100L-2'de nominal momentin 2,2 katı, DRG-100L2-4'te 2,3 katı. Bu sınır aşılırsa motor hızlanamaz ve kalkış akımında kalır; DRG-100L-2'de bu, nominal akımın 7,8 katıdır. Termik birkaç denemede atar, ama her deneme sargıyı biraz daha ısıtır. Kontrol adımları:

  • Kompresörü tank dolunca kendiliğinden durdurun ve tahliye sesini dinleyin; ses yoksa boşaltma valfi ya da ona giden ince boru tıkalıdır.
  • Tahliye sesi saniyelerce sürüyor ve tank basıncı düşüyorsa çek valf kaçırıyordur.
  • Motor durmuşken kasnağı elle çevirin (enerji kesik, kayış muhafazası açık); basınç altında çok ağır dönüyorsa kafada basınç kalmıştır.
  • Kış aylarında soğuk yağ da kalkışı ağırlaştırır; kompresör yağını kafanın etiketindeki viskoziteye göre seçin.

Sık start-stop, kayış gerginliği ve ortam sıcaklığı

Hava tüketimi tankı çok çabuk boşaltıyorsa ya da hortum ve rakorlarda kaçak varsa motor saatte onlarca kez kalkar. Her kalkışta motorun çektiği yüksek akım sargıyı ısıtır; aralar kısaysa ısı birikir. Gece kompresör kendiliğinden kalkıyorsa tesisatta kaçak vardır; köpüklü suyla rakorları kontrol edin.

Kayış tarafında iki uç da zararlıdır. Aşırı gergin kayış motorun kasnak tarafındaki rulmanı (DRG-100L2-4'te 6206-ZZ-C3) sürekli yükler; rulman ısınır, sonra sesi artar ve mil sallanmaya başlar. Gevşek kayış ise kalkışta kayar, kasnak ısınır ve motor yükü bir türlü alamadan uzun süre yüksek akım çeker. Kasnaklar aynı düzlemde değilse kayış yanaklarından aşınır.

Kompresörler çoğu zaman köşeye, duvara dayalı ya da kapalı bir kabine yerleştirilir. Motorun soğutma havası fan kapağından girer; fan kapağının arkası duvara dayalıysa ya da kapak yağlı tozla kaplıysa motor plakadaki akımda çalışsa bile aşırı ısınır.

Kasnak çapı ve kompresör devri hesabı

Motoru değiştirirken kompresör kafasının devri korunmalıdır. Hesap basittir: kafa devri = motor devri × motor kasnağı çapı / kompresör (volan) kasnağı çapı. Kayış hızı v = π × d × n / 60000 (d mm, n d/d, v m/s) bağıntısıyla bulunur.

Örnek (ölçüler varsayımdır, kendi kasnaklarınızı ölçün): 350 mm volan kasnağı ve 100 mm motor kasnağı ile DRG-100L-2 (3 kW, 2895 d/d) kafayı yaklaşık 827 d/d çevirir. Aynı kasnaklarla 4 kutuplu DRG-100L2-4 (1450 d/d) takılırsa kafa yaklaşık 414 d/d'ye düşer ve basılan hava miktarı yarıya iner. 4 kutuplu motorla aynı kafa devrine ulaşmak için motor kasnağı yaklaşık 200 mm olmalıdır; bu durumda kayış hızı her iki çözümde de yaklaşık 15,2 m/s'dir.

MotorMotor devri (d/d)Motor kasnağı (mm)Volan kasnağı (mm)Kompresör kafa devri (d/d)Kayış hızı (m/s)
DRG-100L-2289510035082715,2
DRG-100L2-414501003504147,6
DRG-100L2-4145020035082915,2
DRG-100L-2289511035091016,7

Son satır yaygın bir hatayı gösterir: "daha çok hava versin" diye motor kasnağını 110 mm'ye büyütmek kafa devrini yaklaşık 910 d/d'ye çıkarır. Pistonlu kompresörde aynı basınçta gereken güç devirle kabaca orantılı arttığından (varsayım) motor plakasının üstünde yüklenir. Kafa etiketindeki en yüksek devri aşmayın; hesabı kasnak ve kayış hesaplama aracı ile tekrarlayabilirsiniz.

1500 mü 3000 mi? Kompresöre uygun kutup sayısı

En güvenli yol, eski motorun kutup sayısını korumaktır; böylece kasnak ve kayış değişmez. Küçük atölye kompresörlerinde 2 kutuplu (3000 d/d sınıfı) motor ve küçük motor kasnağı yaygındır; daha büyük, yavaş dönen kafalarda 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) motor tercih edilir.

  • Mil ölçüsü: 3 kW'ta 2 ve 4 kutuplu DRG motorların mili aynıdır (28×60 mm); eski kasnak yeni mile oturur. Gövde değişiyorsa (ör. 132'ye geçişte 38×80) kasnak göbeği yeniden işlenir ya da yeni kasnak alınır.
  • Moment: 3 kW'ta 4 kutuplu motorun nominal momenti 19,8 Nm, 2 kutupluda 9,9 Nm'dir. Kasnak oranı farkı bunu dengeler; kafa aynı devirde döndüğünde gördüğü moment aynıdır.
  • Kasnak boyu: 4 kutupluda motor kasnağı büyür; muhafaza ve motor kızağında yer olup olmadığını ölçün.
  • Yol verme: 4 kW ve üzerindeki DRG motorlar 400/690 V sargılıdır, 400 V şebekede üçgen çalışır ve yıldız-üçgen yol vermeye uygundur; 3 kW'a kadar olanlar 230/400 V'tur ve doğrudan yol verilir. Seçeneklere motor yol verme ve yıldız-üçgen aracından bakabilirsiniz.

Kompresöre uygun DRG motorlar: moment ve akım tablosu

Kalkış momenti sütunu, katalogdaki nominal momentin Ts/Tn oranıyla çarpımıdır; yüke karşı kalkışın ne kadar sınırlı olduğunu bu sütun gösterir. Tüm değerler DRG katalog verisidir, gövdeler pik dökümdür.

ModelkWDevir (d/d)GövdeAkım 400 V (A)Nominal moment (Nm)Kalkış momenti (Nm, hesap)Mil D×E (mm)400 V bağlantı
DRG-90L-22,2289590L pik döküm4,357,261624×50Y (yıldız)
DRG-100L-232895100L pik döküm5,719,921,828×60Y (yıldız)
DRG-112M-242905112M pik döküm7,4513,128,828×60Δ (üçgen)
DRG-132S2-27,52930132S pik döküm13,724,448,838×80Δ (üçgen)
DRG-100L1-42,21450100L pik döküm4,5214,533,328×60Y (yıldız)
DRG-100L2-431450100L pik döküm6,0219,845,528×60Y (yıldız)
DRG-112M-441450112M pik döküm7,9526,357,928×60Δ (üçgen)
DRG-132S-45,51460132S pik döküm10,7367238×80Δ (üçgen)
DRG-132M-47,51460132M pik döküm14,349,198,238×80Δ (üçgen)

Kompresör sarsıntılı ve tozlu bir ortamda çalıştığından pik döküm gövde tercih edilir; aynı güçteki alüminyum gövdeli modeller de mağazadadır.

Motor değişiminden sonra ilk çalıştırma kontrol listesi

  • Termik ya da motor koruma şalterini plaka akımına ayarlayın: DRG-100L-2 için 400 V'ta 5,71 A, 380 V'ta 6,02 A; DRG-100L2-4 için 400 V'ta 6,02 A, 380 V'ta 6,34 A. Termik ve kontaktör boyunu termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracıyla kontrol edin.
  • Klemens köprülerini plakadaki gerilime göre takın; 230/400 V motor 400 V şebekede yıldız bağlanır.
  • Dönüş yönünü kafa üzerindeki ok ve soğutma fanının yönüyle karşılaştırın; ters dönen kafa yağlanamayabilir.
  • Kasnakları cetvelle aynı düzleme getirin, kayışı gerin, muhafazayı takın.
  • Tank boşken çalıştırın, tank dolunca durmasını ve tahliye sesini bekleyin; ardından basınçlı tankla yeniden kalkışı izleyin.
  • Üç fazın akımını pens ampermetreyle ölçün; plaka akımının altında ve dengeli olmalı.
  • Kompresörün kaç dakikada bir kalktığını not edin; çok sık kalkıyorsa kaçak ya da tank sorununu çözün.

Bu güçteki motorlar

Atölye kompresörlerinde en sık değiştirilen güçler:

  • DRG-100L-2 – 3 kW – 2895 d/d – 100L pik döküm
  • DRG-112M-2 – 4 kW – 2905 d/d – 112M pik döküm
  • DRG-100L2-4 – 3 kW – 1450 d/d – 100L pik döküm
  • DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M pik döküm
  • DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Kompresör motoru neden zorlanarak kalkıyor?

En sık neden kafada kalan basınçtır: boşaltma valfi tahliye yapmıyor ya da çek valf kaçırıyordur. Düşük gerilim, ince ve uzun uzatma kablosu ile soğuk yağ da kalkışı ağırlaştırır. Kalkış anında motor klemensindeki gerilimi ölçün.

Kompresör motoru kaç devir olmalı?

Eskisiyle aynı kutup sayısında olmalıdır. Küçük atölye kompresörlerinde 2 kutuplu motorlar yaygındır (DRG-100L-2: 2895 d/d); 4 kutuplu motor (DRG-100L2-4: 1450 d/d) takılacaksa kafa devrini korumak için motor kasnağı yaklaşık iki katına çıkarılmalıdır.

3 kW kompresör motoru kaç amper çeker?

DRG-100L-2 400 V'ta 5,71 A, 380 V'ta 6,02 A çeker; 4 kutuplu DRG-100L2-4 ise 400 V'ta 6,02 A. Kalkışta DRG-100L-2'nin akımı nominal değerin 7,8 katına, yaklaşık 44,5 A'ya çıkar.

Kompresör motoru termik atıyor, ne yapmalıyım?

Termik ayarını büyütmeyin. Önce boşaltma valfini, kayış gerginliğini, fan kapağının temizliğini ve üç fazın gerilimini kontrol edin; çalışırken akımı ölçün. Akım plaka değerinin üstündeyse kafa ya da kasnak oranı motoru aşırı yüklüyordur.

Eski motorun plaka fotoğrafını, kasnak çaplarını ve mil ölçüsünü gönderin, uygun modeli birlikte belirleyelim: telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta [email protected], iletişim sayfası https://drgmotor.com/iletisim. DRG Motor elektrik motoru üreticisi ve tedarikçisidir; online mağazamızdaki 120 model arasından hemen sipariş verebilirsiniz.