Birinci Sınıf Kaliteli Elektrik Motorları Nasıl Anlaşılır? Satın Almadan Önce 12 Kontrol Noktası

Birinci sınıf kaliteli bir elektrik motoru satıcının sözünden değil, motorun kendisinden anlaşılır: etiketi eksiksizdir ve katalogla birebir örtüşür, gövde dökümü temizdir, klemens kutusu ve rakor girişi kataloğa uyar, rulman kodu bellidir, mil ve kama ölçüsü çizimdekiyle aynıdır, mil elle rahat döner, boşta ses düzgündür, üç faz sargı direnci birbirine yakındır, izolasyon ölçümü temizdir ve yükteki akım etiket akımını aşmaz. Aşağıdaki 12 kontrol noktası bunu satın almadan önce ve teslimde nasıl göreceğinizi adım adım anlatır.

İlk dokuz kontrol gözle, metre ve kumpasla yapılır; son üçü elektriksel ölçümdür. Sargı direnci, izolasyon ve akım ölçümlerini yetkili bir elektrikçi yapmalıdır: motor enerjisiz olmalı, megerle ölçümden sonra sargılar deşarj edilmelidir. Örneklerdeki değerler Elektrik Motoru Online Satın Al sayfamızdaki modellerin teknik verisinden alınmıştır; DRG Motor bu motorların tedarikçisi ve satıcısıdır.

Bir motorun kaliteli olup olmadığını tek bir ölçüm söylemez. Tek tek küçük görünen işaretler, örneğin eksik bir topraklama vidası, kataloğa uymayan bir rakor dişi ya da etikette olmayan bir rulman kodu, bir araya geldiğinde motorun nasıl üretildiği ve satıldığı hakkında net bir fikir verir.

12 kontrol noktası: nasıl bakılır, neye işaret eder?

Etiket ve katalog: kâğıt üzerindeki kalite (1–2)

Kaliteli bir motorun etiketi okunaklı, gövdeye perçinle sabitlenmiş ve kataloğun özeti gibidir. Plakada en az şunlar bulunmalıdır: model kodu, anma gücü (kW), gerilim ve bağlantı (ör. 230/400 V Δ/Y), anma akımı, anma devri, frekans, cos φ, IP koruma sınıfı ve yalıtım sınıfı. Etiket yapıştırma bir folyoysa ve silinmeye başlamışsa motorun izini sürmek zorlaşır.

İkinci adım, bu değerlerin katalog ve ürün sayfasıyla aynı olup olmadığıdır. Örneğin DRG-132M-4 için katalogdaki değerler: 7,5 kW, anma devri 1460 d/d, 380 V'ta 15 A, cos φ 0,84, gerilim 400/690 V (Δ/Y). Etikette 380 V için bunlardan belirgin farklı bir akım ya da devir yazıyorsa motor ya farklı bir modeldir ya da etiketi sonradan değiştirilmiştir. Belgelerin hangi sırayla isteneceğini Elektrik Motoru Satın Alırken İstenecek Belgeler yazımızda ayrıca anlattık.

Gövde, ayak ölçüsü, klemens kutusu ve rakor (3–6)

Gövde dökümü: Mağazamızda alüminyum gövde 0,25–11 kW, pik döküm gövde 0,55–355 kW aralığında yer alır. Her iki malzemede de soğutma kanatçıkları düzgün ve kırıksız olmalı, gövde yüzeyinde çatlak, gözenek ve boyanın altına gizlenmiş macun dolgusu bulunmamalıdır. Pik dökümde ayaklar gövdeyle birlikte dökülür; ayak dibinde kılcal çatlak, motor sabitlenip sıkıldığında büyüyebilir.

Ayak ölçüleri: DRG-132M-4 için katalog değerleri A × B = 216 × 178 mm, mil yüksekliği H = 132 mm ve ayak delikleri 4–Φ12 şeklindedir. Metreyle ölçtüğünüz değer bunlarla aynıysa motor, aynı IEC gövdedeki eşdeğeriyle sorunsuz yer değiştirir.

Klemens kutusu ve rakor: Kapak contası yerinde ve esnek olmalı, kapak vidaları eksiksiz olmalıdır. Kablo girişi sayısı ve diş ölçüsü kataloğa uymalıdır: aşağıdaki tabloda 80 gövdede 1 × M20×1,5, 100 gövdede 1 × M25×1,5, 112M ve 132M'de 2 × M32×1,5, 160M ve 180L'de 2 × M40×1,5 görüyorsunuz. Diş ölçüsü kataloğa uymayan bir kutu, rakoru ya hiç oturtmaz ya da sızdırmazlığı bozacak bir adaptör gerektirir.

Klemens tablosu: U1, V1, W1, W2, U2, V2 uçlarının tamamı, yıldız/üçgen köprüleri ve topraklama vidası eksiksiz olmalıdır. Köprülerin sıkma somunları yalama olmamalı, klemens tablası çatlak olmamalıdır.

Rulman kodu: 6206-ZZ-C3 ne anlatır? (7)

Rulman kodu, motorun mekanik kalitesi hakkında en çok bilgi veren küçük ayrıntıdır. Mağazamızdaki modellerde 63–132 gövdede rulmanlar ZZ-C3 ekli (ör. 6204-ZZ-C3, 6206-ZZ-C3, 6208-ZZ-C3), 160 gövde ve üstünde ise ZZ eki olmadan C3 ekli (ör. 6309-C3, 6311-C3) verilmiştir.

• 62xx / 63xx: sabit bilyalı rulman serisi; 63 serisi aynı iç çapta daha ağır yüke göredir. Son iki hane iç çapı belirler.
• ZZ: rulmanın iki yanında metal koruma kapağı olduğunu gösterir; toz girişine karşı ve gresi içeride tutmak için kullanılır.
• C3: rulmanın iç boşluğunun normalden büyük olduğunu gösterir; motor ısındığında mil ve bilezikler genleşir, C3 boşluğu bu genleşmeyi karşılar.

Etikette ya da katalogda rulman kodu belirtilmeyen bir motorda yedek rulmanı bulmak için motoru açmak gerekir. Kodu açıkça yazılmış olması, bakım planı yapılabilmesi için önemlidir.

Mil, kama, fan ve elle çevirme (8–10)

Milin çapı ve boyu kumpasla ölçülür, kama genişliği ve kama dibi ölçüsü (G) kontrol edilir. Mil ölçüsünün imalat toleransı kataloğa ve ölçü çizimine göre değerlendirilir; burada önemli olan, kaplin ya da kasnağın ne zorlanarak ne de boşlukla oturmasıdır. Milde ezik, çapak veya darbe izi olmamalıdır: mil ucuna çekiçle vurulmuş bir motorun rulmanı daha ilk günden hasar görmüş olabilir.

Fan kanatları kırık ya da çatlak olmamalı, fan kapağı fana sürtmemeli ve hava giriş delikleri açık olmalıdır. Mili elle çevirdiğinizde dönüş akıcı ve sessiz olmalıdır; takılma, tırtıklı his ya da sürtünme sesi rulman veya rotor sorununa işaret eder. Ardından motoru boşta kısa süre çalıştırın: düzgün bir uğultu normaldir, tıkırtı, ıslık ya da periyodik vuruntu sesi değildir. Titreşimi gövdeye dokunarak da hissedebilirsiniz; ölçüm cihazı varsa değerleri motorun ilk kayıtları olarak saklayın.

Elektriksel ölçümler: sargı direnci, izolasyon ve akım (11–12)

Sargı direnci dengesi: Klemens köprüleri sökülür ve U1-U2, V1-V2, W1-W2 sargılarının direnci düşük direnç ölçebilen bir cihazla ölçülür. Ohm cinsinden sonuç motor gücüyle değişir; asıl bakılan, üç okumanın birbirine çok yakın çıkmasıdır. Bir fazın diğerlerinden belirgin farklı çıkması sarım hatası, gevşek bağlantı ya da kısa devre başlangıcı olabilir.

İzolasyon ölçümü: Sargılar ile gövde arasındaki izolasyon direnci megerle ölçülür. Test gerilimi ve kabul değeri için ölçüm cihazının talimatına ve ilgili standarda başvurun; ölçümü ve değerlendirmeyi Elektrik Motorunda İzolasyon Direnci (Megger) Testi yazımızda ayrıntılı anlattık. Depoda uzun süre nemli ortamda kalmış motorlarda bu ölçüm özellikle önemlidir.

Etiket akımı ile ölçülen akım: Motor yükteyken her fazın akımı pens ampermetreyle ölçülür. Ölçülen akım, şebeke gerilimine karşılık gelen etiket akımını tam yükte aşmamalı ve üç faz akımı birbirine yakın olmalıdır. Kalkışta ampermetrenin anlık olarak çok yüksek değer göstermesi normaldir; kalkış akımı anma akımının Is/In katıdır.

Örnek: DRG-132M-4 380 V'ta 15 A anma akımına ve 7,5 Is/In oranına sahiptir; kalkış anında akım yaklaşık 15 × 7,5 = 112,5 A'e çıkar ve motor hızlandıkça düşer. Tam yükte 380 V'ta 15 A'in belirgin üzerinde sürekli bir akım ölçüyorsanız ya motor aşırı yüklüdür ya şebeke gerilimi düşüktür ya da bağlantı yanlıştır. Diğer güçlerin akımları için Motor Akım Tablosu, termik ayarı için Termik, Sigorta ve Kontaktör Seçimi aracını kullanabilirsiniz.

Teslim alırken 5 dakikalık kalite kontrol listesi

• Ambalaj ve gövdede taşıma hasarı yok; fan kapağı ezik değil.
• Etiket okunaklı; model kodu sipariş ve faturayla aynı.
• Kanatçıklar ve ayaklar kırıksız; boya altında dolgu izi yok.
• Klemens kutusu contası, vidaları, köprüleri ve topraklama vidası tam.
• Kablo girişi sayısı ve diş ölçüsü kataloğa uygun.
• Mil ucunda darbe izi yok; kama yerinde; mil elle akıcı dönüyor.
• Bağlantı şekli şebekeye uygun: mağazamızdaki 3 kW ve altı modeller 380 V'ta yıldız, 4 kW ve üstü üçgen bağlanır.
• Montajdan sonra sargı direnci, izolasyon ve yük akımı ölçülüp kayda geçirildi.

Bu yazıdaki örnek motorlar

Tablolardaki altı modelin ürün sayfalarında anma akımları, cos φ, moment oranları, rulman, kablo girişi ve B3 bağlantı ölçüleri yer alır. Flanşlı ölçüler ve ayrıntılı çizimler için DRG Motor Teknik ve Ürün Kataloğu sayfasına bakabilirsiniz.

• DRG-802-4 – 0,75 kW – 1500 d/d – alüminyum
• DRG-100L2-4 – 3 kW – 1500 d/d – pik döküm
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1500 d/d – alüminyum
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1500 d/d – pik döküm
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1500 d/d – pik döküm
• DRG-180L-4 – 22 kW – 1500 d/d – pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Kaliteli elektrik motoru nasıl anlaşılır?

Eksiksiz ve katalogla örtüşen etiket, temiz gövde dökümü, kataloğa uyan klemens kutusu ve rakor girişi, kodu belli rulman, ölçüsü doğru mil, elle rahat dönüş, düzgün boşta ses, dengeli sargı direnci, temiz izolasyon ölçümü ve etiketi aşmayan yük akımı kalitenin somut işaretleridir.

Motor rulmanında ZZ-C3 ne demek?

ZZ, rulmanın iki tarafında metal koruma kapağı olduğunu; C3 ise iç boşluğun normalden büyük olduğunu gösterir. C3 boşluğu, motor ısındığında mil ve bileziklerin genleşmesini karşılar.

7,5 kW motor kaç amper çeker?

DRG-132M-4 4 kutuplu 7,5 kW model 380 V'ta 15 A, 400 V'ta 14,3 A, 415 V'ta 13,7 A anma akımı çeker. Kalkışta akım kısa süreliğine bunun 7,5 katına çıkar.

Motorun sargı direnci nasıl kontrol edilir?

Motor enerjisizken klemens köprüleri sökülür ve U1-U2, V1-V2, W1-W2 sargılarının direnci düşük direnç ölçerle ölçülür. Üç değerin birbirine çok yakın olması beklenir. Ölçümü yetkili elektrikçi yapmalıdır.

Teslim aldığınız bir motorun etiketi ya da ölçüleri katalogla uyuşmuyorsa etiket fotoğrafını ve ölçtüğünüz değerleri bize gönderin, birlikte kontrol edelim. Telefon: +90 (542) 666 11 11 · E-posta: [email protected] · İletişim. Tüm modellerin teknik verilerini online mağazamızdaki 120 model içinde inceleyebilirsiniz.