Flanşlı Motor Yerine Ayaklı Motor Kullanılabilir mi? Montaj ve Değişim Rehberi

Flanşlı motor yerine ayaklı motor ancak flanş yalnız taşıyıcı olarak kullanılıyorsa kullanılabilir: motor milinin karşı makineye esnek kaplinle bağlandığı, motorun altına sağlam ve ayarlanabilir bir kaide kurulabildiği durumlarda B3 ayaklı motor iş görür. Flanş aynı zamanda merkezleme yapıyorsa, yani motor milinin eksenini çan flanşlı bir pompaya, redüktör girişine ya da bir dişli kutusuna flanşın merkezleme çıkıntısı belirliyorsa, ayaklı motor doğru çözüm değildir; o durumda ya aynı flanşlı motor (B5) ya da hem ayaklı hem flanşlı B35 motor alınmalıdır.

Karar verirken asıl ölçüt güç ya da devir değil, motorun makineye nereden tutunduğudur. Aynı kW ve devirdeki B3, B5 ve B35 motorların elektriksel değerleri aynıdır; değişen yalnız gövdenin bağlantı biçimidir. Motoru sökmeden önce enerjiyi panodan kesip sigortayı kilitleyin; kablo sökme ve yeni motorun klemens bağlantısını yetkili bir elektrikçiye bırakın.

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Ayaklı ve flanşlı modellerin tümünü, güç ve devre göre süzerek Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında görebilirsiniz; bu yazıda ise bir montaj tipinden diğerine geçerken nelere bakılacağını adım adım ele alıyoruz.

Flanşlı motor makineye nasıl bağlanır, ayaklı motor nasıl?

B5 kodlu büyük flanşlı motor, ön kapaktaki flanşla makineye cıvatalanır. Flanşın ortasındaki merkezleme çıkıntısı (N çapı) karşı parçadaki yuvaya girer ve motor milinin eksenini milimetrik olarak belirler. Bu yapıda motorun ağırlığını da flanş taşır; motorun altında genellikle hiçbir dayanak yoktur.

B3 kodlu ayaklı motorda ise eksen yüksekliğini ayak tabanından mil merkezine kadar olan H ölçüsü belirler. Motor bir şaseye ya da kaideye dört ayak cıvatasıyla bağlanır; milin karşı makineyle aynı eksende durması, kaide yüksekliği ve ince ayar sacları (şim) ile sağlanır. Yani flanşlı motorda hizayı parça kendisi verir, ayaklı motorda hizayı montajı yapan kişi kurar.

B35 bu ikisinin birleşimidir: ayaklar ağırlığı taşır, flanş merkezler. Flanşlı motorun yerine ayaklı motor düşünen birçok kullanıcı için en az değişiklikle sonuç veren seçenek de budur; ayrıntısı aşağıdaki karar tablosunda.

Karar tablosu: ayaklı motor hangi durumda olur, hangisinde olmaz?

Tabloyu mevcut makinenize bakarak okuyun. Sol sütundaki durumlardan hangisi sizin tesisatınıza uyuyorsa sağdaki seçenek önerilir.

Tablodaki “olmaz” satırlarının ortak noktası, karşı tarafın milini motorun kendi rulmanlarının ve flanşının hizalamasına emanet etmesidir. Çan flanşlı bir pompada pompa mili ile motor mili çanın içindeki kaplinle birleşir ve iki milin aynı eksende kalmasını yalnız çanın iki ucundaki merkezleme yuvaları sağlar. Ayaklı bir motoru bu çana ayak cıvatalarıyla “yaklaştırmak”, iki mili birbirine zorla hizalamak demektir.

Flanşın merkezleme çapı neden bu kadar kritik?

Flanşta iki ölçü sık karıştırılır: delik çemberi M, cıvataların hangi çap üzerinde dizildiğini; merkezleme çapı N ise flanştan dışarı çıkan pilot halkanın çapını gösterir. Cıvatalar flanşı sıkar ama ekseni N belirler. DRG kataloğunda B5 flanşın merkezleme boyu T, 112M gövdede 4 mm, 160M gövdede 5 mm’dir; bu kısa halka, motorun karşı yuvaya tam oturmasını sağlar.

Ayaklı motora geçtiğinizde bu merkezleme ortadan kalkar. Eksen kaçıklığı rulmanlarda ek yük, kaplin lastiğinde erken aşınma, mil keçesinde kaçak ve titreşim olarak geri döner. Kaplinin kabul ettiği kaçıklık değeri kaplin imalatçısının verisidir; hizayı bu değere göre komparatör ya da lazer hizalama cihazıyla kontrol etmeden makineyi devreye almayın.

Örnek: aynı flanş, farklı mil yüksekliği

DRG kataloğunda 100L ve 112M gövdeler aynı B5 flanşı kullanır: flanş dış çapı P 250 mm, delik çemberi M 215 mm, merkezleme çapı N 180 mm, mil 28×60 mm. Flanşlı bağlantıda bu iki motor makineye aynı şekilde oturur. Ayaklı sürümlerde ise mil yükseklikleri farklıdır: 100L gövdede H 100 mm, 112M gövdede H 112 mm. Flanşlıdan ayaklıya geçerken “flanş aynıydı, ayak da tutar” varsayımı bu yüzden yanlıştır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Ayaklı motorla kaplin hizası ve kaide yüksekliği nasıl hesaplanır?

Flanşlı motorun yerine ayaklı motor koyarken ilk iş, karşı makinenin mil ekseninin, motorun oturacağı yüzeye göre yüksekliğini ölçmektir. Bu değere X diyelim. Gerekli kaide (ya da dolgu levhası) kalınlığı basitçe:

Kaide kalınlığı = X − H

Varsayım: karşı makinenin mil ekseni, motorun konacağı şase yüzeyinden 150 mm yukarıda olsun. 112M gövdeli bir ayaklı motorda H 112 mm olduğu için 38 mm’lik kaide gerekir; 132S gövdede H 132 mm olduğu için 18 mm yeterlidir. X değeri H’den küçük çıkıyorsa ayaklı motor o şaseye sığmaz; şasenin işlenmesi ya da daha küçük gövde gerekir.

Kaide yüksekliği kaba hizayı verir, son ayar şimlerle yapılır. Bu nedenle kaideyi hesaplanan değerden bir miktar ince yapıp farkı şimle kapatmak, kalın kaideyi taşlamaktan çok daha kolaydır. Ayak delikleri için katalog ölçülerini kullanın: 112M gövdede ayak delik aralığı A×B 190×140 mm, delik çapı 12 mm; 132S gövdede 216×140 mm; 132M gövdede 216×178 mm. Delikleri kaideye bu ölçülerle açıp motoru kaplin hizası ayarlanabilecek şekilde oval delikle bağlamak, ince ayar için pay bırakır. Kaplin hizasının ayrıntıları için mil ve kaplin hizalaması yazımıza bakabilirsiniz.

Şase, adaptör plakası ya da B35: üç geçiş yolu

1. Ayaklı motor + kaide

Karşı makine motoru flanştan merkezlemiyorsa en sade çözümdür. Kaide çelik levha ya da profilden yapılır, titreşimi taşıyacak rijitlikte olmalı ve şaseye kaynak ya da cıvatayla bağlanmalıdır. İnce, esneyen bir sac kaide, hizayı ilk çalıştırmada kaybettirir.

2. Adaptör plakası ile eski flanş yuvasını kullanmak

Bazı makinelerde motor flanşının bağlandığı yüzey korunur, araya ayaklı motoru taşıyacak bir köşebent ya da adaptör konur. Bu çözümde merkezlemeyi artık adaptörün işçiliği belirler; torna işçiliği olmadan yapılan adaptör flanşın sağladığı hassasiyeti vermez.

3. B35 motora geçmek

Flanşlı motorun ağırlığından ya da titreşiminden şikâyet ediliyorsa, ayaklı motora geçmek yerine hem ayaklı hem flanşlı B35 motor seçmek çoğu zaman en doğru yoldur: flanş merkezlemeyi korur, ayaklar yükü şaseye aktarır. B35 motorun ölçülerini nasıl okuyacağınız B35 ayaklı flanşlı motor yazımızda anlatılıyor.

Aşağıdaki tablo, DRG kataloğundaki B5 flanş ölçülerinden geçişte en sık karşılaşılan dört gövdeyi özetler. Mevcut flanşınızı bu değerlerle karşılaştırarak motorunuzun gövdesini doğrulayabilirsiniz.

Tüm gövdelerin çizimleri teknik çizim sayfamızda yer alır.

Ne zaman kesinlikle flanşlı motorda kalınmalı?

• Çan flanşlı pompa ve hidrolik ünite: pompa mili motor flanşıyla merkezlenir; ayaklı motor pompa rulmanlarını ve salmastrayı zorlar.
• Redüktör girişi: motor mili redüktörün giriş deliğine ya da kaplin yuvasına girer; flanş merkezlemesi olmadan bu bağlantı kurulmaz.
• Dikey montaj: motor flanştan aşağı ya da yukarı bakacak şekilde asılıysa ayaklar işe yaramaz; flanşlı motor bu konuma göre seçilir.
• Kapalı gövde içine gömülü motor: makine gövdesinde ayaklı motora yer yoksa kaide kurmak mümkün değildir.
• Hareketli taşıyıcı: motor bir kızak ya da kol üzerinde flanşla taşınıyorsa ayaklı motor sonradan gevşer.

Değişimden önce kontrol listesi

• Eski motorun plakasından güç, devir ve gerilim yazıldı mı?
• Flanş tipi belirlendi mi: delik geçişli büyük flanş (B5) mu, dişli delikli küçük flanş mı?
• Flanş merkezleme yapıyor mu, yoksa yalnız cıvata bağlantısı mı?
• Karşı makinenin mil ekseni yüksekliği X ölçüldü, kaide kalınlığı X − H hesaplandı mı?
• Kaplin tipi ve kabul ettiği hizasızlık değeri biliniyor mu?
• Mil çapı D ve boyu E eski motorla aynı mı; kaplin göbeği yeni mile oturuyor mu?
• Klemens kutusunun yönü ve kablo boyu yeni konuma yetiyor mu?
• Devreye almadan önce dönüş yönü boşta kontrol edilecek mi?

Bu güçteki motorlar

Pompa, fan ve kaplinli tahriklerde flanşlıdan ayaklıya geçişte en sık sorulan güçler 3–11 kW aralığıdır. Aşağıdaki pik döküm 1500 d/d modeller hem kaideli ayaklı kurulum hem de B35 geçişi için başlangıç noktasıdır:

• DRG-100L2-4 – 3 kW – 1450 d/d – 100L pik döküm
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M pik döküm
• DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

B5 motor yerine B3 motor takılır mı?

Motor flanşı yalnız taşıyıcıysa ve mil esnek kaplinle bağlanıyorsa takılır; ayaklı motor için kaide kurulur, hiza şimle ayarlanır. Flanş merkezleme yapıyorsa (çan flanşlı pompa, redüktör) takılmaz.

Flanşlı motor ile ayaklı motorun elektriksel farkı var mı?

Aynı güç, devir ve gövdedeki B3, B5 ve B35 motorların akım, moment ve bağlantı değerleri aynıdır. Fark yalnız mekanik bağlantıdadır; pano tarafında değişiklik gerekmez.

Ayaklı motora flanş sonradan takılabilir mi?

Ön kapağı flanşlı kapakla değiştirilebilen gövdelerde mümkündür, ancak kapak gövdeye uygun olmalı ve merkezleme hassasiyeti korunmalıdır. Sipariş aşamasında doğrudan B5 ya da B35 istemek daha güvenlidir.

Flanş ölçüsünü nasıl alırım?

Flanş dış çapı P, cıvata deliklerinin dizildiği çember M ve merkezleme çıkıntısının çapı N’yi kumpasla ölçün; delik çapını ve sayısını not edin. Bu değerleri gövde tablosuyla karşılaştırarak motorun gövdesini bulabilirsiniz.

Ölçülerinizi ya da plaka fotoğrafınızı +90 (542) 666 11 11 numarasına veya [email protected] adresine gönderebilirsiniz; tüm kanallar iletişim sayfamızda. Ayaklı, flanşlı ve B35 modellerin güncel listesi için online mağazamızdaki 120 model sayfasına göz atabilirsiniz.