Fan motorunuzun titreşim yapmasının en sık nedeni dengesiz dönen kanattır: kanada yapışan kir, kopmuş bir denge pulu ya da hafifçe eğilmiş bir pervane, her turda tekrarlayan bir zorlanma yaratır. Titreşimin diğer kaynakları kaplin/kayış kaçıklığı, yorulmuş rulman ve gevşemiş montaj cıvatalarıdır. Fan uygulamasında çözüm, önce kanat balansını ve hava yolunu, sonra bağlantı ile yatakları kontrol etmektir.

Fan motoru titreşimi ve kanat balansı konusunu temsil eden gri gövdeli DRG trifaze asenkron elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Fanınıza uygun trifaze modelleri güç ve devire göre online motor mağazasında inceleyebilir, aynı motorları 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde topluca görebilirsiniz.

Fanda titreşim neden önemlidir?

Fan, motorun miline doğrudan ya da kayış-kasnak üzerinden bağlı dönen bir kütledir. Bu kütle tam dengede dönmezse, dengesizlik kuvveti devir arttıkça hızla büyür; çünkü merkezkaç kuvveti devrin karesiyle orantılıdır. Küçük bir dengesizlik 3000 d/d'de, aynı değerin 1000 d/d'deki hâline göre çok daha sert bir titreşime dönüşür. Bu yüzden yüksek devirli fanlarda balans, düşük devirlilere göre çok daha kritiktir.

Sürekli titreşim yalnızca rahatsız edici bir ses değildir; rulmanları, mil yatağını ve montaj ayaklarını yorar, kaynak ve cıvata noktalarında çatlak başlatabilir. Fan titreşimini erken bulup kaynağında gidermek, hem motorun hem de bağlı kanal/damper sisteminin ömrünü uzatır.

Kanat balansı: fan titreşiminin birinci nedeni

Fan kanadı, fabrikada belirli bir dengede ayarlanır. Zamanla bu denge şu nedenlerle bozulur:

  • Tek taraflı kir birikmesi: kanadın bir bölgesine yapışan toz, yağ, is ya da nem, o tarafı ağırlaştırır. Bu, sahada en sık görülen dengesizlik nedenidir.
  • Aşınma ve korozyon: aşındırıcı toz taşıyan havada kanat kenarları düzgün aşınmaz; bir kanat diğerinden hafif farklı kütleye iner.
  • Eğilme veya çarpma: bakım sırasında ya da yabancı cisim çarpmasıyla kanadın hafifçe bükülmesi, hem balansı hem hava akışını bozar.
  • Kayıp denge ağırlığı: radyal fanlarda kanada takılan küçük denge pullarından birinin düşmesi, ani ve belirgin titreşim yapar.

İlk adım kanadı iyice temizlemektir; çoğu fan titreşimi yalnızca kanattaki birikmiş kir alındığında kayda değer biçimde azalır. Temizlik sonrası titreşim sürüyorsa kanadın görsel olarak düzgünlüğü kontrol edilir; eğilme ya da çatlak varsa kanat dengelenmeli veya yenilenmelidir. Hassas balans işi, uygun donanımı olan bir atölyede yapılır.

Hava akışı ve çalışma noktası kaynaklı titreşim

Her titreşimin kaynağı mekanik değildir; bazen fanın yanlış çalışma noktasında zorlanması titreşime yol açar. Emiş ya da basma tarafındaki bir damperin fazla kapalı olması, tıkanmış bir filtre veya daralmış kanal, fanı kararsız bölgeye (özellikle radyal fanlarda "stall") itebilir. Bu durumda titreşim ve ses, hava debisiyle birlikte dalgalanır. Kanal, panjur ve filtrelerin açık ve temiz olduğundan emin olmak, mekanik parçalara bakmadan önce atılacak kolay bir adımdır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Kaplin, kayış-kasnak ve montaj

Doğrudan akuple fanlarda motor mili ile fan mili aynı eksende olmalıdır. Kaplin kaçıklığı (eksenel, açısal ya da paralel), devir başına tekrarlayan bir titreşim üretir ve rulmanları hızla yorar. Kayış-kasnaklı fanlarda ise kasnakların aynı düzlemde olmaması, aşınmış/çatlak kayış veya yanlış kayış gerginliği titreşim kaynağıdır: çok gevşek kayış atlar ve çırpar, çok gergin kayış yatakları zorlar.

Montaj tarafında gevşemiş ayak cıvataları, oturmayan bir taban (ayakların tam temas etmemesi, "soft foot") ve titreşim takozlarının yorulması, küçük bir dengesizliği bile büyük titreşime çevirir. Motoru sağlam, düz ve tüm ayakları eşit temas eden bir zemine bağlamak temel koşuldur.

Rulman kaynaklı titreşim

Yatak boşluğu büyümüş ya da bilye/bilezik yüzeyi hasar görmüş bir rulman, kendi başına titreşim ve karakteristik bir ses üretir. Fan gibi sürekli dönen uygulamalarda rulman yükü yüksektir; gres kuruması, nem ve toz yatak ömrünü kısaltır. Mili elle çevirdiğinizde pürüz, takılma ya da radyal boşluk hissediyorsanız rulman şüphesi öne çıkar. Rulman değişimini özel çektirme ve pres gerektirdiği için yetkili bir atölyeye bırakmak doğru olur.

Fan için doğru trifaze motor seçimi

Titreşimi giderirken motoru yenilemeye karar verirseniz ya da yeni bir fan kuruyorsanız, güç ve devir seçimi önemlidir. Fanın çektiği güç devirle hızla arttığından, devri yanlış seçmek hem verimsizlik hem zorlanma yaratır. Çoğu havalandırma fanında dengeli bir seçim 1500 d/d (4 kutup) sınıfıdır. Aşağıdaki tabloda bu sınıftan alüminyum gövdeli örnek DRG modelleri yer alır; her kod ürün sayfasına gider. Gerilim hepsinde 230/400 V (Δ/Y)'dur.

ModelGüçEtiket devriNominal akım (400 V)
DRG-90L-41,5 kW1445 d/d3,3 A
DRG-100L1-42,2 kW1450 d/d4,52 A
DRG-100L2-43 kW1450 d/d6,02 A

Gereken motor gücü fan eğrisine ve çalışma noktasına bağlıdır; bir fanı mevcut motordan daha güçlü bir modelle değiştirmek titreşimi azaltmaz, asıl neden kanat/bağlantı tarafındadır. Güç ve akım kontrolü için elektrik motoru hesaplama ve motor akım tablosu araçlarından, kayış-kasnak oranı için kasnak kayış hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.

Fan motoru genelde kasnak veya pervane göbeği mile göre seçildiğinden, değişimde yalnızca gücü değil mil çapını ve montaj tipini (B3 ayaklı, B5/B14 flanşlı) de karşılaştırın. Ölçü karşılaştırması için mil çapı, kama ve kaplin standartları yazısı yol gösterir.

Fan titreşimini azaltmak için kontrol sırası

  1. Enerjiyi kesip kanadı temizleyin; yapışan kir dengesizliğin en sık nedenidir.
  2. Kanatta eğilme, çatlak ya da eksik denge ağırlığı olup olmadığını gözle kontrol edin.
  3. Hava yolunu (filtre, damper, kanal) açık ve temiz tutun; fanı kararsız noktada çalıştırmayın.
  4. Kaplin/kayış hizasını ve kayış gerginliğini kontrol edin.
  5. Montaj ayaklarını, taban temasını ve titreşim takozlarını denetleyin.
  6. Mili elle çevirerek rulman boşluğunu ve sesini değerlendirin.

Bu adımları sırayla izlemek, titreşimin kaynağını çoğu zaman özel bir ölçüm cihazına gerek kalmadan daraltır.

Güvenlik uyarısı

Fan ve motor üzerindeki her kontrolden önce enerjiyi kesin, enerjisizliği doğrulayın ve kanadın tamamen durduğundan emin olun. Dönen kanat ve serbest dönebilen pervane ciddi yaralanma kaynağıdır. Elektriksel bağlantı, kaplin ayarı ve rulman değişimi gibi işlemleri yalnızca yetkili elektrik ve bakım personeli yapsın. Termik koruma akımı gibi ayar değerlerini kafadan değil, motor etiketindeki nominal akıma göre belirleyin.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Fanınıza uygun güç ve devirdeki trifaze motorların güncel fiyatlarını görmek için tıklayınFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Fan motorum titriyor, önce neye bakmalıyım?

Önce enerjiyi kesip kanadı temizleyin. Kanada yapışan tek taraflı kir, sahadaki en yaygın dengesizlik nedenidir ve temizlik çoğu zaman titreşimi belirgin biçimde azaltır. Sonra kanatta eğilme/çatlak, ardından bağlantı ve rulmanları kontrol edin.

Daha güçlü bir motor takarsam titreşim geçer mi?

Hayır. Fan titreşiminin kaynağı genellikle kanat balansı, hizalama veya montajdır; gücü artırmak bu nedenleri gidermez. Önce titreşimin kaynağını bulmak gerekir.

Yüksek devirli fanda titreşim neden daha şiddetli?

Dengesizlikten doğan kuvvet, devrin karesiyle artar. Bu yüzden 3000 d/d bir fanda aynı dengesizlik, 1000 d/d bir fana göre çok daha sert titreşim yaratır; yüksek devirli fanlarda balans daha kritiktir.

Kanat balansını kendim yapabilir miyim?

Temizlik ve gözle kontrol sahada yapılabilir; ancak hassas balans, uygun donanımlı bir atölyede yapılması gereken bir iştir. Yanlış eklenen ağırlık dengesizliği artırabilir.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →