Elektrik motorunun titreşim yapması, dönen parçalardaki bir dengesizliğin ya da motorun bağlı olduğu sistemdeki bir kusurun dışa vurmasıdır. En sık nedenler balanssızlık, kaplin (mil) ayarsızlığı, rulman aşınması, gevşek ayak veya montaj, mil eğriliği ve rotor çubuğu sorunlarıdır. Doğru teşhis; titreşimin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını gözlemleyip olası nedenle eşleştirmekten geçer.

Titreşim arızasını temsil eden gri gövdeli DRG trifaze asenkron elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Bu yazı bir arıza/bilgilendirme rehberidir, saha talimatı değildir. İhtiyacınıza uygun güç ve devirdeki trifaze modelleri online motor mağazasında ve 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde inceleyebilirsiniz.

Titreşim ne anlatır?

Sağlıklı bir trifaze asenkron motor çalışırken hafif ve düzenli bir uğultu verir; elle hissedilen güçlü bir sarsıntı ya da gövdede gezen bir salınım normal değildir. Titreşim çoğu zaman tek bir arızanın değil, motor ile tahrik ettiği makinenin birlikte oluşturduğu bir durumun sonucudur. Bu yüzden "motor mu titriyor, yoksa bağlı olduğu sistem mi titretiyor?" sorusunu ayırmak teşhisin ilk adımıdır.

Titreşim arttıkça rulman ömrü kısalır, cıvatalar gevşer, kaplin ve keçe yıpranır; zamanla ses, ısınma ve enerji kaybı da eşlik eder. Bu nedenle titreşimi erken fark edip kaynağını bulmak, hem motoru hem de bağlı makineyi korur.

Belirti → olası neden tablosu

Aşağıdaki tablo, gözlemlenen davranışı olası nedenle eşleştirir. Bu bir ön değerlendirmedir; kesin sonuç için ölçüm ve kontrol gerekir.

BelirtiNe zaman belirginOlası nedenİlk bakılacak yer
Devirle orantılı düzenli sarsıntıHer yükteBalanssızlık (rotor, kasnak, fan)Dönen parçaların dengesi, birikinti
Kaplin bölgesinde zorlanma, ısınmaYük bağlıykenKaplin/mil ayarsızlığıMil hizası, kaplin durumu
Tıkırtı, hırıltı, metalik sesIsındıkça artarRulman aşınması/hasarıYatak sesi, yağlama durumu
Gövdede gezen, zemine geçen sarsıntıKalkışta ve çalışırkenGevşek ayak/montaj, zayıf kaideBağlantı cıvataları, taban düzlüğü
Mil ucunda salgı, eksenel oynamaBoşta bileMil eğriliği, hatalı rotor oturmasıMil salgısı, darbe izi
Periyodik dalgalanan titreşim/sesYük altındaRotor çubuğu sorunu (elektriksel)Yükte davranış, akım salınımı

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Titreşimin başlıca nedenleri

Balanssızlık: Rotorun, kasnağın veya fan kanadının ağırlık dağılımı bozulduğunda dönme sırasında merkezkaç kuvveti doğar ve devirle orantılı bir sarsıntı ortaya çıkar. Kanatlara biriken toz-çamur, kırılan bir denge pulu ya da hatalı takılan bir kasnak sık rastlanan sebeplerdir.

Kaplin/mil ayarsızlığı: Motor mili ile tahrik edilen makinenin mili aynı eksende değilse, her turda kaplin üzerinde zorlanma oluşur. Paralel, açısal ve eksenel kaçıklık titreşimi büyütür; bu konu başlı başına bir hizalama işidir ve ayrıntısını kaplin hizalama yazımızda bulabilirsiniz.

Rulman aşınması: Yatakların yağsız kalması, kirlenmesi veya ömrünü doldurması tıkırtı ve yüksek frekanslı titreşim yaratır. Rulman sesi ve değişimi, kendine özgü belirtileri olan ayrı bir konudur.

Gevşek ayak/montaj: Zemine tam oturmayan bir ayak (soft foot), gevşemiş cıvata ya da zayıf kaide titreşimi hem büyütür hem de yapıya taşır. Çoğu zaman en kolay giderilen ama en çok ihmal edilen nedendir.

Mil eğriliği: Nakliye darbesi, düşme ya da aşırı radyal yük mili eğebilir; bu durumda motor boşta bile salgı yapar. Mil ucundaki salgının ölçülmesi fikir verir.

Rotor çubuğu sorunu: Sincap kafesli rotorda çubuk kırığı/çatlağı elektriksel kaynaklı, yükle değişen periyodik bir titreşim ve akım salınımı doğurur. Diğerlerinden farklı olarak yük arttıkça belirginleşir.

Mekanik mi, elektriksel mi?

Hızlı bir ayrım için motorun enerjisi kesildiği anda titreşimin davranışına bakılır: titreşim enerji kesilince anında kaybolup sadece yavaşlama sesine dönüşüyorsa kaynak büyük olasılıkla elektrikseldir (ör. rotor çubuğu). Enerji kesildikten sonra motor serbest dönerken de titreşim/ses devam ediyorsa neden mekaniktir (balanssızlık, rulman, hizasızlık). Bu basit gözlem, aramayı doğru tarafa yönlendirir. Kesin teşhis ise ölçüm ve söküm gerektirebilir; işlemi yetkili elektrik ve bakım personeli yapmalı, önce enerji kesilip enerjisizlik doğrulanmalıdır.

Örnek güçlerde DRG 4 kutup modelleri

Titreşim arızası giderilemeyen, sarımı veya rotoru hasar görmüş bir motor yerine aynı güç ve devirde yeni bir motor planlıyorsanız, aşağıdaki 1500 d/d (4 kutup) alüminyum gövdeli DRG modelleri sık kullanılan örneklerdir. Model kodları doğrudan ürün sayfasına gider; gerilim hepsinde 400/690 V (Δ/Y)'dur.

ModelGüçDevirMil çapı
DRG-112M-44 kW1450 d/d28 mm
DRG-132S-45,5 kW1460 d/d38 mm
DRG-132M-47,5 kW1460 d/d38 mm
DRG-160M-411 kW1465 d/d42 mm

Mevcut motorunuzun gücünü ve devrini bilmiyorsanız motor akımı ve kablo kesiti gibi değerleri motor akım tablosu ve elektrik motoru hesaplama araçlarıyla karşılaştırabilirsiniz.

Titreşimi azaltmak için nelere bakılır?

Bilgilendirme amacıyla, titreşim kaynağını daraltırken genelde şu noktalar gözden geçirilir: dönen parçalardaki birikinti ve denge, ayak cıvatalarının sıkılığı ve tabanın düzlüğü, kaplin durumu ve mil hizası, rulman sesi ve yağlama, mil ucundaki salgı, yük altında titreşimin değişip değişmediği. Bu kontroller bir fikir verir; müdahale öncesi enerjinin kesilmesi ve işin yetkili personelce yapılması gerekir. Kesin ayar/ölçüm sınır değerleri için motorun etiketine ve bağlı makinenin dokümanına uyulmalıdır.

Yeni motor ne zaman mantıklı?

Rulman veya hizalama kaynaklı titreşim çoğu zaman bakımla çözülür. Ancak rotoru eğrilmiş, sargısı zarar görmüş ya da defalarca sarılmış bir motorda titreşim kronikleşmişse, ihtiyaca uygun güç ve devirde yeni bir motor çoğu kez daha güvenli ve kesintisiz bir çözümdür. Hangi modelin uygun olduğundan emin değilseniz, mevcut motorunuzun etiketini paylaşarak birlikte belirleyebiliriz.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

İhtiyacınıza uygun trifaze motorun güncel fiyatlarını görmek için tıklayınFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Az bir titreşim normal mi?

Sağlıklı bir motor hafif ve düzenli çalışır; elle belirgin hissedilen, zamanla artan ya da ses/ısınma eşlik eden titreşim normal sayılmaz ve kaynağı araştırılmalıdır.

Titreşim motorun kendisinden mi kaynaklanıyor?

Her zaman değil. Gevşek montaj, kötü hizalanmış kaplin veya dengesiz kasnak gibi sistem kaynaklı nedenler motoru titretebilir. Enerji kesildiğinde titreşimin davranışı mekanik/elektriksel ayrımında ipucu verir.

Titreşim motora zarar verir mi?

Evet. Sürekli titreşim rulman ömrünü kısaltır, cıvataları gevşetir, keçe ve kaplini yıpratır; ihmal edilirse mil ve sargı hasarına kadar ilerleyebilir.

Titreşen motoru çalıştırmaya devam etmeli miyim?

Belirgin titreşim, yanık kokusu veya aşırı ısınma varsa motoru durdurup kaynağı bulmak gerekir. Kontrol öncesi enerji kesilmeli ve işlem yetkili personelce yapılmalıdır.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →