Bir trifaze asenkron elektrik motoru; dışta gövde, ön/arka kapaklar, fan ve klemens kutusu, içte ise stator (sargı) ve rotor (sincap kafes) olmak üzere birkaç temel parçadan oluşur. Mil ve rulmanlar dönme hareketini dışarı taşır. Bu yazıda her parçanın ne işe yaradığını ve motorun asenkron çalışma mantığını sade bir dille açıklıyoruz.

Trifaze asenkron elektrik motorunun stator, rotor ve gövde parçalarını temsil eden gri gövdeli DRG elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Aşağıda anlatılan yapıdaki trifaze modelleri güç ve devire göre online motor mağazasında inceleyebilir, aynı motorları toplu olarak 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde görebilirsiniz.

Elektrik motoru hangi parçalardan oluşur?

Bir elektrik motorunu iki büyük gruba ayırmak en kolay yoldur: sabit kısım ve dönen kısım. Sabit kısmın kalbi statordur; dönen kısmın kalbi ise rotordur. Bu ikisinin dışında kalan gövde, kapaklar, rulmanlar, mil, fan ve klemens kutusu bu iki ana parçayı bir arada tutar, soğutur, korur ve ürettiği dönme hareketini dışarı aktarır. Aşağıdaki tablo, her parçanın görevini tek bakışta özetliyor.

ParçaGörevi
Gövde (karkas)Tüm parçaları taşır, ısıyı dışarı atar ve dış etkilere karşı korur.
Stator ve sargıSabit kısımdır; sargıdan geçen akım dönen manyetik alanı oluşturur.
Rotor (sincap kafes)Dönen kısımdır; manyetik alanı izleyerek mili döndürür.
MilDönme hareketini yüke (kaplin, kasnak, redüktör) aktarır.
RulmanlarMili iki uçtan yataklar, sürtünmeyi ve titreşimi azaltır.
Ön ve arka kapakRulmanları konumlar, rotor ile stator arasındaki hava aralığını korur.
Fan ve fan kapağıMile bağlı pervane motoru soğutur; kapak havayı gövde üzerine yönlendirir.
Klemens kutusuBesleme kablolarının yıldız/üçgen bağlandığı bağlantı noktasıdır.

Sabit kısım: stator ve sargı

Stator, motorun hareket etmeyen manyetik çekirdeğidir. İnce silisli sac paketlerinin üst üste preslenmesiyle oluşur; bu sacların açtığı oluklara bakır sargılar yerleştirilir. Trifaze bir motorda sargı üç faza bölünmüştür. Üç faza 120'şer derece kaymış akımlar geldiğinde, stator içinde dönen bir manyetik alan doğar. Motorun devrini belirleyen senkron hız, sargının kutup sayısına ve şebeke frekansına bağlıdır: ns = 120 · f / p. Örneğin 50 Hz'de 4 kutuplu bir sargı 1500 d/d'lik senkron hız üretir.

Sargı, motorun en hassas parçasıdır. Yalıtımı F sınıfıdır ve ısıya karşı korunması çalışma ömrünü doğrudan etkiler. Bu yüzden gövde ve fan tasarımı, sargıyı serin tutacak biçimde planlanır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Dönen kısım: rotor (sincap kafes)

Rotor, mile geçirilmiş dönen çekirdektir. Yaygın trifaze motorlarda sincap kafes tipi kullanılır: sac paketinin oluklarına yerleştirilen alüminyum ya da bakır çubuklar, iki uçtan kısa devre halkalarıyla birleştirilir. Bu yapı, bir sincap kafesine benzediği için bu adı alır. Rotorda dışarıdan elektrik bağlantısı yoktur; akım, statorun alanı tarafından çubuklarda indüklenir. İndüklenen akım kendi manyetik alanını kurar ve rotor, statorun dönen alanını yakalamaya çalışarak döner.

Asenkron çalışma prensibi kısaca

Motorun adındaki "asenkron" sözcüğü tam da bu noktayı anlatır. Rotor, statorun dönen alanıyla aynı hızda dönemez; eğer dönseydi çubuklarda akım indüklenmez, dolayısıyla moment üretilmezdi. Bu yüzden rotor, senkron hızın biraz altında döner. Aradaki farka kayma denir. Etiket devrinin senkron hızdan düşük olması (örneğin 1500 d/d yerine 1450–1465 d/d) bu kaymanın doğal sonucudur. Yük arttıkça kayma büyür, rotor biraz yavaşlar ve motor daha çok moment üretir. Senkron hız, kayma ve moment ilişkisini sayısal olarak denemek için elektrik motoru hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.

Gövde, kapaklar ve soğutma

Gövde (karkas), statoru içine alan ve tüm parçaları taşıyan dış yapıdır. DRG yelpazesinde iki gövde malzemesi bulunur: hafif ve kolay taşınan alüminyum, ağır ama sağlam pik döküm. Gövdenin dışındaki kanatçıklar ısı atan yüzeyi büyütür. Ön ve arka kapaklar (yan kapaklar) rulmanları konumlar ve rotor ile stator arasındaki ince hava aralığını korur; bu aralığın her noktada eşit olması titreşimsiz çalışmanın şartıdır.

Soğutma, mile bağlı bir fanla sağlanır. Fan, arka kapağın arkasına oturur ve bir fan kapağıyla örtülür; kapak havayı gövde kanatçıkları üzerine yönlendirir (IC411 kendinden soğutma). Gövde ve montaj seçenekleri hakkında ayrıntı için elektrik motoru gövde çeşitleri yazısına göz atabilirsiniz.

Mil, rulman ve klemens kutusu

Mil, rotorun dönme hareketini kaplin, kasnak ya da redüktöre aktaran çıkış elemanıdır. Mil çapı ve boyu, bağlanacak elemanı belirlediği için motor seçiminde kritik bir ölçüdür. Mili iki uçtan yataklayan rulmanlar sürtünmeyi azaltır ve ekseni korur. Klemens kutusu ise besleme kablolarının bağlandığı, yıldız (Y) veya üçgen (Δ) köprülemenin yapıldığı yerdir. Aşağıda aynı 4 kutuplu (1500 d/d) sınıftaki DRG modellerinin gövde ve mil ölçüleri yer alıyor; güç büyüdükçe gövde numarasının ve mil çapının nasıl büyüdüğünü görebilirsiniz.

ModelGüçIEC gövdeMil (D×E)
DRG-112M-44 kW112M28x60 mm
DRG-132S-45,5 kW132S38x80 mm
DRG-112M-4K5,5 kW112M28x60 mm
DRG-132M-47,5 kW132M38x80 mm
DRG-160M-411 kW160M42x110 mm
DRG-132M-4K11 kW132M38x80 mm

Mil çapının güçle nasıl değiştiğini daha geniş bir aralıkta görmek için kW'a göre motor mil çapı tablosu yazısı yol gösterir. Doğru akım ve kablo kontrolü için motor akım tablosu da kullanışlıdır.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Parçaları tanıdıktan sonra, uygulamanıza uygun güç ve devirdeki trifaze modeli mağaza üzerinden karşılaştırabilirsiniz.

İhtiyacınıza uygun trifaze asenkron motor modellerini ve güncel fiyatları mağazada inceleyinFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Stator ve rotor arasındaki temel fark nedir?

Stator sabittir ve sargısı dönen manyetik alanı oluşturur; rotor ise döner ve bu alanı izleyerek mili çevirir. Stator elektriksel olarak beslenir, rotor (sincap kafes) ise dışarıdan bağlantısızdır; akım onda indüklenir.

Sincap kafes rotor neden tercih edilir?

Basit, dayanıklı ve bakım gerektirmeyen bir yapı olduğu için. Fırça ya da bilezik içermez; bu da arızalanacak parça sayısını azaltır ve motoru endüstriyel kullanım için güvenilir kılar.

Motor neden tam senkron hızda dönmez?

Çünkü rotorun moment üretmesi için statorun alanına göre bir hız farkı (kayma) gerekir. Kayma sıfır olsaydı rotor çubuklarında akım indüklenmez ve moment oluşmazdı. Bu nedenle etiket devri senkron hızın biraz altındadır.

Klemens kutusundaki köprüler ne işe yarar?

Köprüler sargı uçlarını yıldız (Y) ya da üçgen (Δ) bağlar; hangi bağlantının hangi gerilime karşılık geldiği motor etiketinde yazar. Bağlantıyı yapmadan önce enerjiyi kesin, enerjisizliği doğrulayın ve işlemi yetkili elektrik personeline bırakın.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →