Bir elektrik motorunun etiketi (plaka), motorun kimlik kartıdır: güç, devir, gerilim, akım ve koruma gibi tüm anma değerleri bu küçük levhada yazar. Etiketi doğru okumak, hem mevcut bir motoru doğru değiştirmenin hem de yeni motoru doğru seçmenin ilk adımıdır. Aşağıda bir trifaze asenkron motor etiketindeki her alanın ne anlattığını tek tek açıklıyoruz.

Trifaze asenkron motorun anma değerlerini taşıyan etiketini temsil eden gri gövdeli DRG elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Etiketindeki değerlere göre uygun modeli online motor mağazasında bulabilir, tüm seçenekleri 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde toplu görebilirsiniz.

Motor etiketi nedir ve neden önemlidir?

Etiket, motorun gövdesine sabitlenmiş metal ya da yapışkan bir levhadır ve üzerinde motorun anma (nominal) çalışma değerleri yer alır. Bu değerler motorun tasarlandığı normal çalışma noktasını tarif eder. Etiketi okuyabilmek; koruma rölesini doğru ayarlamak, kabloyu doğru kesitte seçmek, arızada doğru yedek parçayı bulmak ve en önemlisi eski bir motoru yerine aynı özellikte yenisiyle değiştirmek için gereklidir. Motor bir arızada okunamaz hâle gelirse, mağazaya yöneldiğinizde size ilk sorulacak bilgiler de yine etiket değerleridir.

Etiketteki temel alanlar: tek tek ne anlatır?

Bir trifaze asenkron motor etiketinde sık karşılaşacağınız alanlar ve anlamları şöyledir:

  • kW / HP (güç): Motorun milinden alabileceğiniz anma mekanik gücü. kW kilowatt, HP ise beygir gücüdür. Kabaca 1 HP ≈ 0,746 kW'tır; yani 4 kW yaklaşık 5,5 HP eder. Uygulamanızın güç ihtiyacını bu alan karşılar.
  • V (gerilim) ve Δ/Y: Motorun sargılarının bağlanacağı şebeke gerilimi. "400/690 V (Δ/Y)" gibi bir ifade, üçgen (Δ) bağlantıda 400 V, yıldız (Y) bağlantıda 690 V anlamına gelir. Üçgen ve yıldız sembolleri hangi gerilimde hangi bağlantının yapılacağını söyler.
  • A (akım): Anma gücünde ve anma geriliminde motorun çektiği nominal akım. Termik koruma rölesi bu değere göre ayarlanır. Etikette çoğu zaman her gerilim için ayrı akım yazar.
  • Hz (frekans): Motorun tasarlandığı şebeke frekansı; Türkiye ve Avrupa'da 50 Hz'tir. Frekans, devir ile doğrudan ilişkilidir.
  • d/d (devir / rpm): Motorun anma yükündeki mil devri. Senkron devir 120·f/p formülüyle bulunur (f frekans, p kutup sayısı); etiketteki gerçek devir, kaymadan dolayı bundan biraz düşüktür (örneğin 4 kutupta ~1450–1465 d/d).
  • cosφ (güç katsayısı): Motorun çektiği görünür gücün ne kadarının gerçek işe döndüğünü gösteren oran. Akım ve kablo hesaplarında kullanılır; genellikle 0,7–0,9 aralığındadır.
  • IP (koruma sınıfı): Gövdenin toza ve suya karşı korumasını belirten iki haneli kod (örneğin IP55). İlk hane katı cisim/toz, ikinci hane su korumasını anlatır.
  • Yalıtım sınıfı (F, H...): Sargı yalıtımının dayanabileceği sıcaklık sınıfı. Aşağıda ayrıntılı açıklanmıştır.
  • Gövde / IEC boy (ör. 112M, 132S): Motorun mekanik boyutlarını belirleyen standart gövde numarası. Ayak ve flanş ölçüleri bu numaraya bağlıdır.
  • Ağırlık (kg): Motorun kütlesi; taşıma, montaj ve taşıyıcı seçimi için önemlidir.
  • Rulman numaraları: Ön ve arka kapaktaki rulmanların standart kodu (ör. 6208 / 6206). Bakım ve rulman değişiminde doğrudan bu kodu kullanırsınız.

Etikette ayrıca motorun çalışma türünü/rejimini bildiren bir alan da bulunur; bu alan motorun sürekli mi yoksa aralıklı bir düzende mi çalışmak üzere tasarlandığını tarif eder. Standart uygulamalarda sürekli tahrik için üretilen motorlar kullanılır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Güç (kW/HP), devir ve moment birlikte okunur

Güç tek başına yeterli bilgi değildir; devir ile birlikte anlam kazanır. Aynı güç farklı devir sınıflarında (2, 4, 6 kutup) sunulur ve devir düştükçe moment artar. Yaklaşık bağıntı T = 9550 · P / n şeklindedir (P kW, n d/d, T Nm). Örneğin 7,5 kW bir motor 1500 d/d'de daha düşük, 1000 d/d'de daha yüksek moment verir. Bu yüzden eski bir motoru değiştirirken yalnızca kW'a değil, etiketteki devre de bakmanız gerekir. Aşağıdaki tablo, 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) birkaç DRG modelinin etiketinde göreceğiniz tipik değerleri gösterir:

Model (örnek etiket)Güç (kW / HP)Etiket devri (d/d)Nominal akım (400 V)
DRG-112M-4-AL4 kW / 5,5 HP14507,95 A
DRG-132S-4-AL5,5 kW / 7,5 HP146010,7 A
DRG-132M-4-AL7,5 kW / 10 HP146014,3 A
DRG-160M-4-AL11 kW / 15 HP146520,4 A

Tablodaki devir değerleri senkron 1500 d/d'nin biraz altındadır; aradaki fark kaymadır ve asenkron motorun normal davranışıdır. Gerekli gücü ve akımı önceden görmek için elektrik motoru hesaplama ve motor akım tablosu araçlarını kullanabilirsiniz.

Gerilim (V, Δ/Y), akım (A), frekans ve cosφ

Etiketin elektriksel bölümü, motoru şebekeye doğru bağlamanın anahtarıdır. "400/690 V (Δ/Y)" yazan bir motor, 400 V üç fazlı şebekede üçgen (Δ), 690 V'ta yıldız (Y) bağlanır; bu aynı motorun yıldız-üçgen yol vermeye de uygun olduğunu gösterir. Küçük güçlerde ise 230/400 V (Δ/Y) sargı yaygındır. Akım alanı, termik rölenin ayar değeridir: koruma akımını kafadan değil, etikette yazan nominal akıma göre belirleyin. cosφ ve frekans ise kablo ve akım hesaplarını tamamlayan değerlerdir. Kablo kesitini doğru seçmek için motor kablo kesiti hesaplama aracından yararlanın.

Bağlantı yapmadan önce enerjiyi kesin, enerjisizliği doğrulayın ve işlemi yalnızca yetkili elektrik personeli gerçekleştirsin. Bağlantı şemasını daima motor klemens kutusundaki plaka ve pano dokümanı üzerinden teyit edin.

IP koruma sınıfı ve yalıtım sınıfı (F, H)

IP kodu iki rakamdan oluşur: ilk rakam katı cisim ve toza karşı korumayı (0–6), ikinci rakam suya karşı korumayı (0–8) gösterir. Örneğin IP55'te ilk 5 toza karşı büyük ölçüde korumayı, ikinci 5 her yönden gelen su püskürtmesine karşı korumayı ifade eder. Sanayi tipi trifaze motorlarda yaygın koruma seviyesi IP55'tir.

Yalıtım sınıfı, sargı yalıtım malzemesinin dayanabileceği sıcaklık seviyesini harflerle belirtir. En çok görülen iki sınıf şöyledir:

  • F sınıfı: İzin verilen sargı sıcaklığı sınırı 155 °C'dir. Sanayi motorlarında en yaygın yalıtım sınıfıdır.
  • H sınıfı: İzin verilen sınır 180 °C'dir; F'ye göre daha yüksek sıcaklığa dayanır ve daha zorlu ortamlar için tercih edilir.

Bu harfler motorun ne kadar ısınacağını değil, yalıtımın güvenle dayanabileceği üst sıcaklık sınırını anlatır. Yüksek ortam sıcaklığı olan bir yere motor seçerken yalıtım sınıfı önem kazanır.

Gövde (IEC boy), ağırlık ve rulman

Gövde numarası (ör. 112M, 132S, 160M) motorun mekanik boyutlarını belirler: mil ekseni yüksekliği, ayak delik aralıkları ve flanş ölçüleri bu numaraya bağlıdır. Eski bir motoru değiştirirken gücü ve devri tutturmak yeterli değildir; gövde boyu, mil çapı ve montaj tipi (B3 ayaklı, B5/B14 flanşlı) de uymalıdır. Mil çapı özellikle kritiktir, çünkü kaplin, kasnak ve redüktör girişi bu ölçüye göre seçilir; kW'a göre tipik mil çaplarını kW'a göre motor mil çapı tablosu yazısında bulabilirsiniz. Gövde tipleri ve farkları için elektrik motoru gövde çeşitleri yazısına bakabilirsiniz.

Ağırlık alanı taşıma ve montaj planlaması için, rulman numaraları ise bakım için iş görür. Rulman değişiminde etiketteki kodu (ör. 6208) doğrudan kullanmak, doğru parçayı almanın en hızlı yoludur.

Yeni motor alırken etiketteki hangi alanlar şart?

Yeni bir motor seçerken veya mevcut motoru değiştirirken en az şu alanlar net olmalıdır:

  • Güç (kW/HP) ve devir (d/d): Uygulamanın ihtiyacını bu ikisi birlikte tanımlar; ikisi de olmadan doğru motor seçilemez.
  • Gerilim (V) ve bağlantı (Δ/Y): Şebekenize uygun olmalı; bağlantı tipi yanlışsa motor doğru çalışmaz.
  • Gövde boyu, mil çapı ve montaj tipi: Mekanik olarak yerine oturması için şarttır.
  • IP ve yalıtım sınıfı: Çalışma ortamına (toz, nem, sıcaklık) uygunluğu belirler.

Akım, cosφ, ağırlık ve rulman bilgisi ise seçim sonrası koruma, kablaj ve bakım için gereklidir. Bu değerleri bir araya getirip ihtiyacınıza en uygun modeli belirlemek istiyorsanız, mağazadaki modelleri güç ve devire göre karşılaştırabilirsiniz.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Elinizdeki motorun etiket fotoğrafını veya ölçülerini gönderin; güç, devir ve bağlantıya göre uygun modeli birlikte teyit edelim.

Etiketindeki güç, devir ve bağlantıya göre trifaze asenkron motor modellerini ve güncel fiyatları mağazada karşılaştırınFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Motor etiketi silinmiş/okunamıyorsa ne yapmalıyım?

Önce gövdedeki gövde numarasını (ör. 132S) ve rulman kodlarını bulmaya çalışın; bunlar genelde kapakta da yazılıdır. Ardından mevcut güç, devir ve bağlantıyı belirlemek için motorun söküm/ölçüm işini yetkili elektrik personeline bırakın. Elde kalan bilgilerle mağazaya danışarak en yakın standart modele ulaşabilirsiniz.

Etiketteki devir neden tam 1500 değil?

Asenkron motorlarda rotor, döner alandan biraz geride döner; bu farka kayma denir. Bu yüzden 4 kutuplu bir motorun senkron devri 1500 d/d iken etiket devri tipik olarak 1450–1465 d/d arasındadır. Bu normaldir ve bir arıza işareti değildir.

400/690 V (Δ/Y) ne anlama gelir?

Motorun 400 V'ta üçgen (Δ), 690 V'ta yıldız (Y) bağlanacağını gösterir. 400 V üç fazlı bir şebekede bu motor üçgen bağlanır; aynı sargı yapısı yıldız-üçgen yol vermeye de uygundur. Bağlantıyı daima klemens plakası ve pano dokümanına göre yapın.

Yeni motorda hangi değer önce karşılaştırılmalı?

Önce güç (kW) ve devir (d/d), sonra gerilim/bağlantı, ardından gövde boyu ve mil çapı. Bu dört başlık tuttuğunda motor hem elektriksel hem mekanik olarak yerine uyar; IP ve yalıtım sınıfı da ortama göre son kontrol olur.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →