Çift Devirli Motor Yerine İnverterli Tek Devirli Motor Kullanılabilir mi?

Evet, çift devirli (dahlander) motorun yerine tek devirli standart bir trifaze motor ve frekans invertörü kullanılabilir; motor, eski motorun yüksek devrine göre seçilir ve düşük devir invertörün frekansı yarıya indirmesiyle elde edilir. Fan ve aspiratör gibi yüklerde bu değişim neredeyse her zaman sorunsuzdur; bant, karıştırıcı gibi sabit torklu yüklerde ise düşük devirde motorun kendi fanının azalan soğutması hesaba katılmalıdır.

Değişim pano işidir: dahlander kontaktörleri sökülür, invertör ve yeni kablo bağlanır. Bu işleri enerji kesilip kilitlendikten sonra yetkili elektrikçi yapmalıdır. Hangi motorun size uyduğunu aşağıdaki hesaplarla bulduktan sonra modelleri Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında görebilirsiniz.

Dahlander sargısının nasıl iki devir ürettiğini Dahlander bağlantılı çift devirli motor yazımızda anlattık. Bu yazının konusu, o motor yandığında ya da yenilenmesi gerektiğinde yerine ne alınacağı.

Dahlander ile invertörlü motor arasındaki fark nedir?

Dahlander motorda iki devir, sargının iki farklı kutup sayısına göre bağlanmasından gelir: 4/2 kutuplu motor 1500 ve 3000 d/d, 8/4 kutuplu motor 750 ve 1500 d/d civarında döner. Arada başka hız yoktur ve her kademe değişimi kontaktörle yapılan sert bir geçiştir. İnvertörlü tek devirli motorda ise devir, frekansla orantılı olarak ayarlanır; iki sabit hız invertörün iki hazır frekansı olarak tanımlanır, istenirse aradaki her hız da kullanılır.

Uygulamada değişimi yaptıran neden genellikle yedek bulmaktır: dahlander sargılı motor çoğu zaman siparişe özel sarılır, standart motor ise gövde, güç ve devir bilgisiyle doğrudan bulunur.

En sık yapılan 3 hata

• Motoru düşük devrin gücüne göre seçmek. Dahlander plakasında iki güç yazar. Tek devirli motor her zaman yüksek devrin ihtiyacını karşılamalıdır; düşük devir zaten invertörle elde edilecektir.
• 4 kutuplu motoru 100 Hz’e çıkarıp 3000 d/d elde etmeye çalışmak. 50 Hz’in üstünde motor alan zayıflatma bölgesine girer ve kullanılabilir moment yaklaşık 50/f oranında düşer; 100 Hz’de yarıya iner. Fan en büyük momenti en yüksek devirde istediği için bu çözüm fanı döndüremez; ayrıca rulman ve rotorun yüksek devir sınırı imalatçıyla teyit edilmeden yapılmamalıdır.
• Sabit torklu yükte soğutmayı unutmak. Motorun kendi fanı milde döner; 25 Hz’de fan da yarı hızda döner ve soğutma havası azalır. Bant konveyör gibi yüklerde düşük devirde uzun süre nominal momente yakın çalışılacaksa cebri fan ya da bir üst gövde gerekir.

Fan ve aspiratörde hesap: düşük devirde güç neden düşer?

Fanlarda debi devirle, basınç devrin karesiyle, güç ise devrin küpüyle değişir. Bu yüzden 1500/3000 d/d bir dahlander fanın yerine 2 kutuplu motor seçilir ve güç yalnız yüksek devire göre belirlenir.

Örnek: fan 3000 d/d kademede 11 kW istiyorsa DRG-160M1-2 uygundur: 11 kW, 2945 d/d, 400 V’ta 19,6 A, nominal moment 35,7 Nm. İnvertör 25 Hz’e indiğinde motor yaklaşık yarı devirde döner. Fanın çektiği güç 11 × (1/2)³ ≈ 1,4 kW’a, istediği moment 35,7 × (1/2)² ≈ 8,9 Nm’ye iner. Motorun yükü bu kadar azaldığı için kendi fanının yarı hızda dönmesi ısınma sorunu yaratmaz.

Aynı hesap ara hızlar için de geçerlidir. Frekans, devir, moment ve güç ilişkisini kendi değerlerinizle VFD frekans, moment ve güç hesaplama aracında deneyebilirsiniz.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sabit torklu yükte hesap: düşük devirde soğutma yeterli mi?

Bant konveyör, karıştırıcı, helezon ve pistonlu pompa gibi yükler her devirde yaklaşık aynı momenti ister. Burada motor gücü “gereken moment × en yüksek devir” ile bulunur: P = T × n / 9550.

Örnek: 750/1500 d/d dahlander motorlu bir bant her iki devirde 40 Nm istiyor. 1460 d/d’de güç 40 × 1460 / 9550 ≈ 6,1 kW olur; bir üst standart güç DRG-132M-4: 7,5 kW, 1460 d/d, nominal moment 49,1 Nm, 400 V’ta 14,3 A. Yük, nominal momentin yaklaşık %81’idir. 25 Hz’de (yaklaşık 730 d/d) güç 40 × 730 / 9550 ≈ 3,1 kW’a düşer ama moment aynı kalır; yani motor aynı akıma yakın çeker, kendi fanı ise yarı hızda döner.

Bant düşük devirde günde kısa süre çalışıyorsa bu durum genellikle tolere edilir. Düşük devirde uzun süre çalışma varsa üç yol vardır: motoru bir üst güçte seçmek (DRG-160M-4: 11 kW, 71,7 Nm; bu durumda 40 Nm nominalin yaklaşık %56’sı olur), arka kapağa cebri fan eklemek ya da sargıya PTC koyup invertörden izlemek. Hangisinin gerektiğini motor sıcaklığını ilk haftalarda ölçerek de doğrulayabilirsiniz.

Hangi tek devirli motoru almalıyım?

Karar iki soruya dayanır: eski motorun yüksek devri ve yükün tipi. Kutup sayısını yüksek devre göre seçin, gücü de yük tipine göre hesaplayın.

Mekanik bağlantı için yeni motorun gövdesi, mil çapı ve flanşı eski motorla aynı olmalıdır. Dahlander motorlar çoğu zaman aynı güçteki tek devirli motordan bir kademe büyük gövdeye sarılır; bu yüzden eski motordan mil yüksekliği H, mil D × E ve ayak ya da flanş ölçüsünü alıp tek devirli modelin ölçüleriyle karşılaştırın. Ölçü farkı varsa adaptör plaka, kaplin ya da kasnak düzenlemesi gerekir.

2 kutuplu fan motorları ve 4 kutuplu sabit tork motorları için örnek DRG modelleri:

Panoda neler değişir?

• Dahlander düzenindeki düşük devir, yüksek devir ve yıldız köprüsü kontaktörleri ile kademe başına termikler sökülür.
• Yerine motor akımına uygun invertör konur; invertör nominal çıkış akımı motor plaka akımından az olmamalıdır (örnek 11 kW motorda 19,6 A). Seçim ayrıntıları için frekans invertörü (VFD) seçimi yazımıza bakın.
• 400/690 V plakalı motor 400 V çıkışlı invertöre üçgen (Δ), 230/400 V plakalı motor yıldız (Y) bağlanır.
• Eski “yavaş/hızlı” seçici, invertörün iki dijital girişine bağlanır ve iki sabit frekans olarak programlanır; durdurma butonu invertörün stop girişine gider.
• Motor kablosu ekranlı olmalı, ekran iki uçtan topraklanmalıdır; ayrıntılar invertörlü motor sistemlerinde EMC ve filtreler yazısında.
• İnvertör girişindeki sigorta ve şalter yeni akıma göre kontrol edilir (termik, sigorta ve kontaktör seçimi).

Değişim kontrol listesi

• Dahlander plakasındaki iki güç, iki devir ve iki akım fotoğraflandı.
• Yükün tipi belirlendi: fan/aspiratör mü, sabit tork mu?
• Yüksek devirdeki güç ya da moment ihtiyacı hesaplandı; kutup sayısı yüksek devre göre seçildi.
• Sabit torkta düşük devirde günlük çalışma süresi yazıldı; cebri fan veya bir üst güç kararı verildi.
• Eski motorun H, D × E, ayak ve flanş ölçüleri yeni modelin ölçüleriyle karşılaştırıldı (DRG teknik çizimler).
• İnvertör akımı, kablo kesiti ve ekranlı kablo planlandı; eski kontaktörlerin sökümü yetkili elektrikçiye verildi.
• İlk çalıştırmada iki sabit hızın devri ve akımı ölçülüp kaydedilecek.

Satın alma tarafında bilinmesi gerekenler kısadır: DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; ürün kodları DRG-gövde-kutup biçimindedir (ör. DRG-160M1-2). DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi). Nakliye anlaşmalı ambar ya da kargo ile yapılır ve bedelini alıcı öder; ayrıntılar satış, teslimat ve iade koşulları sayfasındadır. Halköde ile dönemsel taksit kampanyaları uygulanabilir; güncel seçenek için WhatsApp’tan yazın (ödeme seçenekleri).

Çift devirli motor yerine düşünülebilecek DRG motorları

• DRG-132S2-2 – 7,5 kW – 2930 d/d – 132S pik döküm
• DRG-160M1-2 – 11 kW – 2945 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160M2-2 – 15 kW – 2945 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160L-2 – 18,5 kW – 2940 d/d – 160L pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Dahlander motoru invertörle sürebilir miyim?

Teknik olarak tek bir sargı bağlantısıyla mümkündür ama önerilmez; eski motor yanmışsa ya da yenilenecekse standart tek devirli motor ve invertör daha basit, yedeği daha kolay bulunan bir çözümdür.

Çift devirli fan motoru yerine kaç kutuplu motor alınır?

Eski motorun yüksek devrine göre: 1500/3000 d/d fan için 2 kutuplu, 750/1500 d/d fan için 4 kutuplu motor. Güç, yüksek devirdeki güçtür.

İnvertörle 4 kutuplu motoru 3000 devire çıkarabilir miyim?

Fan yükünde hayır. 100 Hz’de kullanılabilir moment yaklaşık yarıya düşer, fan ise en yüksek devirde en büyük momenti ister. Yüksek devir sınırı da imalatçıyla teyit edilmelidir.

Düşük devirde motor ısınır mı?

Fan yükünde genellikle hayır, çünkü moment devrin karesiyle düşer. Sabit torklu yükte düşük devirde uzun süre çalışılacaksa cebri fan ya da bir üst güç seçilmelidir.

Modeli birlikte netleştirmek için eski motorun plaka fotoğrafını ve ölçülerini +90 (542) 666 11 11 numarasına WhatsApp’tan ya da [email protected] adresine gönderin; diğer kanallar iletişim sayfamızda. Tüm modellerin güncel fiyatları için Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasına bakın.