Bilezikli Motor Yerine Sincap Kafesli Motor Kullanılabilir mi?

Evet, bilezikli motorun yerine sincap kafesli motor kullanılabilir; ama motoru tek başına değiştirmek yetmez, bilezikli motorun rotor dirençleriyle yaptığı “düşük akımla yüksek kalkış momenti” işini artık bir yol verme cihazı üstlenmelidir. Doğru eşleşme çoğu ağır yükte sincap kafesli motor + invertör, hafif kalkan yüklerde ise sincap kafesli motor + yıldız-üçgen ya da soft starter olur. Karar, makinenizin kalkışta istediği momente ve tesisin kaldırabileceği kalkış akımına bağlıdır.

Pano, rotor direnç grubu ve kablo değişikliği gerilim altında yapılan bir iştir; sökümü ve yeni bağlantıyı yetkili elektrikçi yapmalıdır. Aşağıdaki hesaplar karar vermenizi kolaylaştırmak içindir. Hangi gövdenin size uyduğunu bulduğunuzda modelleri Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasında doğrudan görebilirsiniz.

Bilezikli motor bu makineye neden takılmıştı?

Bilezikli (rotoru sargılı) motor, rotor devresine bilezik ve fırçalar üzerinden dışarıdan direnç eklenebilmesi için yapılır. Kalkışta eklenen direnç iki şey sağlar: kalkış akımı düşer ve devrilme momentine yakın bir moment sıfır devirde elde edilir. Direnç kademe kademe devreden çıktıkça motor normal devrine ulaşır. Bu yüzden bilezikli motorlar dolu kalkan değirmen, kırıcı, büyük fan, bant konveyör, vinç ve zayıf trafoya bağlı tesislerde tercih edilmiştir. İki motor tipinin yapısal farkını sincap kafesli ve bilezikli asenkron motor farkı yazımızda anlattık; burada konu, değişim kararının kendisi.

Değiştirmeyi düşündüren sebepler genelde aynıdır: bilezik ve fırça aşınması, fırça tozu, direnç grubunun ısınıp bozulması, yedek rotor bulunamaması ve bakım saatleri. Sincap kafesli motorda bilezik, fırça ve dış direnç yoktur; bakım rulman ve temizliğe iner.

Değişimden önce sorulması gereken üç soru

• Makine kalkışta ne kadar moment istiyor? Boş mu kalkıyor (fan klapesi kapalı, bant boş) yoksa dolu mu (değirmen dolu, kırıcı malzemeli)? Ağır kalkışta gereken moment nominal momentin 1,2–2 katına çıkabilir; kesin değer makine imalatçısından ya da eski ölçümlerden alınır.
• Tesis ne kadar kalkış akımı kaldırır? Trafo gücü, kablo uzunluğu ve aynı hattaki diğer yükler direkt yol vermeyi çoğu zaman engeller.
• Rotor direnciyle devir ayarı yapılıyor muydu? Vinç kaldırma ya da hız kademeli konveyörlerde dirençler yalnız kalkışta değil çalışmada da kullanılıyorsa, tek yol invertördür.

Sayılarla karşılaştırma: 55 kW, 1500 d/d örneği

Varsayalım ki 55 kW, 4 kutuplu bilezikli bir motor dolu kalkan bir değirmeni çeviriyor ve makine kalkışta nominal momentin 1,6 katını istiyor. Yerine düşünülen sincap kafesli model DRG-250M-4: nominal moment 353,7 Nm, 400 V akım 97,6 A, Ts/Tn 2,2, Is/In 7,4. Gereken kalkış momenti 1,6 × 353,7 ≈ 566 Nm’dir.

Hesap mantığı: yıldız-üçgende akım ve moment yaklaşık üçte bire iner. Soft starter gerilimi düşürür; moment gerilimin karesiyle azaldığı için akımı 3 × In ile sınırlamak momenti yaklaşık (3 / 7,4)² × 2,2 ≈ 0,36 × Tn seviyesine çeker. İnvertör ise motoru düşük frekansta nominal akım civarında çalıştırarak nominal moment ve üstünü verir; kısa süreli aşırı yük kapasitesi sürücünün kendi kataloğundaki değerdir (burada 1,5 × In varsayıldı).

Tablodaki sonuç: 566 Nm isteyen bu makine yıldız-üçgen ve soft starter ile kalkmaz. Direkt yol vermede moment yeterlidir ama ≈ 722 A kalkış akımı çoğu işletme trafosunda gerilim çökmesine yol açar. İnvertörle 55 kW motor ≈ 531 Nm verir; ihtiyacın biraz altında kalır. Bir üst güç olan DRG-280S-4 (nominal moment 482 Nm) seçilirse gereken moment nominalin yalnız 1,17 katına düşer ve invertörün 1,5 × In sınırının rahatça içinde kalır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Hangi yük, hangi yol verme ile karşılanır?

• Boş kalkan fan, klapesi kapatılabilen aspiratör, boş bant: sincap kafesli motor + yıldız-üçgen ya da soft starter yeterlidir. Kalkış süresi uzarsa termik ayarını kontrol edin.
• Dolu kalkan değirmen, kırıcı, yüklü konveyör: sincap kafesli motor + invertör. Gerekirse motor bir kademe büyük seçilir; böylece kalkış momenti invertörün akım sınırı içinde kalır.
• Hız kademesi rotor direnciyle yapılıyorsa (vinç, sarım, çekme): invertör ve gerekiyorsa frenleme direnci; mekanik fren düzeni ayrıca gözden geçirilir.
• Çok büyük ataletli yük + sık kalkış: Direkt kalkışta, yükü hızlandırırken açığa çıkan kayma enerjisi sincap kafeste rotorun içinde ısıya döner (bilezikli motorda bu ısı dış dirençte kalıyordu). Kabaca E ≈ ½ · J · ω² kadar enerji her kalkışta rotora biner; bu durumda da invertör çözümdür.

Sincap kafesli motor ne zaman doğru seçim değildir?

Üç durumda değişimi ertelemek ya da projelendirmeyi genişletmek gerekir. Birincisi, tesiste invertör koyacak pano yeri, soğutma ve harmonik altyapısı yoksa ve yük ağır kalkıyorsa. İkincisi, bilezikli motorun gövdesi ve mil yüksekliği yeni motordan çok farklıysa: bilezik bölümü yüzünden eski motor daha uzundur, kaide ve kaplin mesafesi yeniden yapılmalıdır. Üçüncüsü, makine imalatçısının onayı gereken kritik bir kaldırma düzeneğiyse. Bu son durumda motor seçimi tek başına değil, fren ve kumanda ile birlikte yapılır.

Montajda ölçü farkı en çok mil yüksekliği (H) ve mil ucu (D × E) üzerinden çıkar. Örnek modelin tek tek değerleri:

• Güç: 55 kW
• Nominal devir: 1485 d/d
• Gövde: 250M pik döküm
• Akım 400 V: 97,6 A
• Nominal moment: 353,7 Nm
• Kalkış momenti / nominal: 2,2
• Kalkış akımı / nominal: 7,4
• Mil yüksekliği H: 250 mm
• Mil D × E: 65 × 140 mm

Eski motorunuzun H ve D × E ölçüsünü bu değerlerle karşılaştırın; tüm ölçüler DRG teknik çizimler sayfasında gövde gövde verilmiştir.

Kalkış momenti ve akım oranları: 30–110 kW, 1500 d/d

Bilezikli motorların en sık kullanıldığı güç aralığında 4 kutuplu DRG modellerinin kalkış değerleri aşağıdadır. “Ts/Tn” kalkış momentinin nominal momente, “Is/In” kalkış akımının nominal akıma oranıdır; direkt yol vermede bu oranlarla, yıldız-üçgende bunların yaklaşık üçte biriyle hesap yapılır.

Yol verme yöntemini netleştirmek için yıldız-üçgen ve diğer yol verme yöntemleri aracını, koruma elemanları için termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracını kullanabilirsiniz.

Değişim kontrol listesi

• Eski motor plakasından güç, devir, stator gerilimi ve rotor gerilimi/akımı fotoğraflandı.
• Makinenin kalkış momenti ihtiyacı (boş/dolu kalkış) ve günlük kalkış sayısı yazıldı.
• Trafo gücü ve motor hattının uzunluğu öğrenildi; direkt yol vermenin mümkün olup olmadığı soruldu.
• Yol verme yöntemi seçildi; invertörse akım sınıfı motor akımına ve kalkış ihtiyacına göre belirlendi.
• Rotor direnç grubu, bilezik kumandası ve fırça izleme devresi panodan çıkarılacak şekilde planlandı.
• Yeni motorun H, D × E ve ayak delik ölçüleri kaideyle karşılaştırıldı; kaplin/kasnak yeniden hizalanacak.
• Kablo kesiti yeni nominal akıma göre kontrol edildi (motor kablo kesiti hesaplama).
• İlk kalkışta akım ve kalkış süresi ölçülüp kaydedilecek.

Satın alma tarafında bilmeniz gerekenler kısa: DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; ürün kodları DRG-gövde-kutup biçimindedir (ör. DRG-250M-4). DRG MOTOR motorları teslim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle malzeme ve üretim hatalarına karşı garantilidir (garanti belgesi). Nakliye anlaşmalı ambar ya da kargo ile yapılır ve alıcıya aittir; ayrıntılar satış, teslimat ve iade koşulları sayfasında. Halköde ile dönemsel taksit kampanyaları uygulanabilir; güncel seçenek için WhatsApp’tan yazın (ödeme seçenekleri).

Bilezikli motor yerine düşünülebilecek DRG motorları

• DRG-200L-4 – 30 kW – 1500 d/d – 200L pik döküm
• DRG-225S-4 – 37 kW – 1500 d/d – 225S pik döküm
• DRG-225M-4 – 45 kW – 1500 d/d – 225M pik döküm
• DRG-250M-4 – 55 kW – 1500 d/d – 250M pik döküm
• DRG-280S-4 – 75 kW – 1500 d/d – 280S pik döküm
• DRG-280M-4 – 90 kW – 1500 d/d – 280M pik döküm
• DRG-315S-4 – 110 kW – 1500 d/d – 315S pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Bilezikli motor yerine sincap kafesli motor takınca kalkış akımı artar mı?

Direkt yol verirseniz evet: örnek 55 kW modelde kalkış akımı nominalin 7,4 katı, yani yaklaşık 722 A olur. İnvertörle bu akım nominal akım civarında tutulur; bu yüzden ağır yükte invertör önerilir.

Bilezikli motorun rotor direnç grubunu sincap kafesli motorla kullanabilir miyim?

Hayır. Sincap kafesli motorun rotor uçları dışarı çıkmaz; direnç grubu ve bilezik kumandası devre dışı kalır ve panodan sökülür.

Yıldız-üçgen yol verme bilezikli motorun yerini tutar mı?

Yalnız hafif kalkan yüklerde. Yıldız-üçgende kalkış momenti yaklaşık üçte bire iner; örnekte 259 Nm’ye düşer ve nominal momentin altında kalır.

Değişimde motor gücünü büyütmek gerekir mi?

Kalkış ihtiyacı invertörün aşırı yük sınırını aşıyorsa evet. Örnekte 55 kW yerine 75 kW seçilince gereken moment nominalin 1,17 katına iner ve sınırın içine girer.

Güncel modelleri ve fiyatları görmek için online mağazamızdaki 120 modeli inceleyin.

Modeli birlikte netleştirmek isterseniz eski motorun plaka fotoğrafını ve ölçülerini +90 (542) 666 11 11 numarasına WhatsApp’tan ya da [email protected] adresine gönderin; diğer kanallar iletişim sayfamızda.