Piyasada “7,5 kW 1450 devir” olarak sorulan motorun kataloğumuzdaki karşılığı DRG-132M-4'tür ve bu motorun tam yükteki nominal hızı 1450 değil, 1460 d/d'dir. Senkron hız 1500 d/d olduğuna göre rotor alanın 40 devir gerisinden döner; bu %2,7'lik kayma, milde 49,1 Nm moment üretmenin bedelidir. Alüminyum ve pik döküm gövdeli iki versiyon Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında listelenir.
Devir sabit bir sayı değildir: motor boştayken 1500'e çok yaklaşır, yük arttıkça düşer ve plakadaki 1460 değerine ancak tam yükte iner. Bu yüzden kasnak, redüktör ya da bant hızı hesabında “1450” gibi yuvarlak bir piyasa değeri yerine plakadaki nominal devri kullanmak, sonucu birkaç devir daha gerçeğe yaklaştırır. Aşağıda kayma, moment ve çıkış devri hesaplarını bu motor üzerinden adım adım gösteriyoruz.
Senkron hız, nominal hız ve kayma
Dört kutuplu bir statorun döner alanı 50 Hz şebekede ns = 120 × 50 / 4 = 1500 d/d hızla döner. Rotor bu hıza ulaşsaydı çubuklarında akım indüklenmez, moment de oluşmazdı. Kayma şöyle hesaplanır:
s = (ns − n) / ns = (1500 − 1460) / 1500 = 0,0267 → %2,7
Rotor akımının frekansı da kaymayla orantılıdır: 0,0267 × 50 Hz ≈ 1,33 Hz. Yani tam yükte rotor çubuklarında saniyede bir kereden biraz fazla salınan, çok düşük frekanslı bir akım dolaşır. Piyasa ifadesi olan 1450 ile katalog değeri 1460 arasındaki fark yalnızca 10 devirdir (yaklaşık %0,7); ancak bu 10 devir kayma payının dörtte birine denk gelir. Bu nedenle sonuç kasnak çapı ya da bant hızı gibi hassas hesaplara girecekse doğru sayı 1460'tır.
Yük azaldıkça devir nasıl değişir?
Nominal çalışma bölgesinde kayma, yüke yaklaşık doğrusal olarak bağlıdır. Bu varsayımla DRG-132M-4'ün farklı yüklerdeki devri ve verdiği moment aşağıdaki gibi tahmin edilebilir. Tablo, nominal değerden yapılmış bir yaklaşık hesaptır; ölçüm sonucu değildir.
| Yük oranı | Mil gücü | Yaklaşık devir | Yaklaşık moment |
|---|---|---|---|
| %25 | 1,875 kW | 1490 d/d | 12,0 Nm |
| %50 | 3,75 kW | 1480 d/d | 24,2 Nm |
| %75 | 5,625 kW | 1470 d/d | 36,5 Nm |
| %100 | 7,5 kW | 1460 d/d | 49,1 Nm |
Tablodan pratik bir sonuç çıkar: takometreyle ölçtüğünüz devir, motorun ne kadar yüklü olduğunu kabaca söyler. Mil 1485 civarında dönüyorsa motor yarı yükün altında çalışıyordur; 1460'ın belirgin altına iniyorsa aşırı yük, düşük gerilim veya mekanik sıkışma araştırılmalıdır. Bu ikinci durumda akım da 380 V'taki 15,0 A'lik nominal değeri aşar. Akımın 1500 ve 3000 devirde nasıl değiştiğini 7,5 kW motor kaç amper çeker yazımızda ayrıca karşılaştırdık.
Şebeke gerilimi düşükse devir de düşer
Kaymayı yalnız yük değil, gerilim de etkiler. Yük momenti sabitken kayma, kabaca gerilimin karesiyle ters orantılı değişir. Nominal devrin 400 V'ta verildiği varsayılırsa aynı yük 380 V'ta kaymayı %2,7'den yaklaşık %3,0'a çıkarır ve devir 1456 civarına iner. Gerilim 360 V'a düştüğünde devir yaklaşık 1451 olur. Bu durumda motor, aynı işi yapmak için daha fazla akım çeker. Sahada ölçülen “1450 devir” bazen motorun değil, zayıf besleme hattının işaretidir; devir ölçümünü klemensteki gerilim ölçümüyle birlikte değerlendirin.
Moment formülü: 9550 × P / n
Milde mevcut moment, güç ile devirden hesaplanır: T = 9550 × P(kW) / n(d/d). DRG-132M-4 için 9550 × 7,5 / 1460 = 49,06 Nm bulunur; katalogdaki 49,1 Nm ile aynıdır. Yuvarlak piyasa değeri 1450 kullanılsaydı 49,40 Nm çıkardı. Fark küçüktür, ama hesaplanan sayıyı katalogla karşılaştırırken sapmanın nedenini bilmek önemlidir.
Aynı formül kalkış ve devrilme sınırlarını da gösterir. Bu modelde kalkış momenti oranı Ts/Tn = 2,0 olduğundan motor duruştan yaklaşık 98,2 Nm ile kalkar. Devrilme momenti oranı Tmax/Tn = 2,3 olduğu için çalışma sırasında anlık olarak yaklaşık 112,9 Nm'ye kadar yük karşılayabilir. Bunun üzerindeki bir zorlanmada devir hızla düşer ve motor durur. Ağır kalkışlı makinelerde (dolu bant, yüklü karıştırıcı) önce 98 Nm'lik kalkış momentinin yükün koparma momentini karşılayıp karşılamadığını kontrol edin.
Kasnakla çıkış devri hesabı
Kayışlı tahrikte çıkış devri n2 = n1 × d1 / d2 formülüyle bulunur. Burada d1 motor kasnağının, d2 makine kasnağının çapıdır. Çıkış milindeki moment ise kasnak oranıyla aynı ölçüde artar (kayış kayıpları ihmal edilmiştir).
| Motor kasnağı d1 (mm) | Makine kasnağı d2 (mm) | Çıkış devri (1460 ile) | 1500 ile yapılan hatalı hesap | Çıkış momenti |
|---|---|---|---|---|
| 100 | 200 | 730 d/d | 750 d/d | 98,2 Nm |
| 112 | 280 | 584 d/d | 600 d/d | 122,8 Nm |
| 125 | 400 | 456 d/d | 469 d/d | 157,1 Nm |
| 200 | 160 | 1825 d/d | 1875 d/d | 39,3 Nm |
Üçüncü ve dördüncü sütun sık yapılan bir hatayı gösterir: senkron hız (1500) ile hesap yapıldığında çıkış devri her oranda yaklaşık %2,7 yüksek çıkar. Fan ya da pompa gibi devrin karesi ve küpüyle güç çeken yüklerde bu sapma, seçilen kasnağın motoru zorlamasına yol açabilir. Kasnak çaplarını kasnak kayış hesaplama aracında nominal devri 1460 girerek bulabilirsiniz.
Redüktörle çıkış devri
Redüktörlü uygulamada hesap aynıdır; yalnız kasnak oranının yerine redüktörün çevrim oranı gelir. Örnek olarak 1/20 oranlı bir dişli kutusu 1460 / 20 = 73 d/d çıkış verir ve çıkış milinde, redüktör kayıpları dahil edilmeden, 49,1 × 20 = 982 Nm moment oluşur. 1/40 oranda çıkış 36,5 d/d, ideal moment ise 1964 Nm olur. Gerçek değer, redüktör kaybı kadar daha düşüktür. Redüktörün bu momente dayanıklı olduğunu katalogundan kontrol edin ve oranı redüktör çıkış devri ve moment hesaplama aracıyla doğrulayın. Bant konveyörde oran seçimini konveyör bant motoru seçimi yazımızda örnekledik.
Devri değiştirmek gerekirse
4 kutuplu bir motorun hızı şebekede sabittir; farklı bir hız gerekiyorsa üç yol vardır:
- Kasnak veya redüktör oranını değiştirmek: Motoru değiştirmeden çıkış devrini ayarlamanın en basit yoludur.
- Frekans çevirici kullanmak: Devir frekansla orantılı değişir. Örneğin 40 Hz'de senkron hız 1200 d/d olur. Nominal frekansın altında motor sabit momentle, üstünde yaklaşık sabit güçle çalışır. Hesap için VFD frekans-moment-güç hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
- Farklı kutup sayısında motor seçmek: 1000 d/d gerekiyorsa 6 kutuplu, 3000 d/d gerekiyorsa 2 kutuplu motor gerekir.
DRG-132M-4'ün etiketi 400/690 V'tur; 380–400 V şebekede üçgen (Δ) bağlanır ve yıldız-üçgen yol vermeye uygundur. Klemens bağlantısını ve sürücü ayarını yetkili elektrikçi yapmalıdır.
Devir ölçümü ve kontrol listesi
- Plakadaki nominal devri (1460 d/d) not edin; hesaplarda bu değeri kullanın.
- Devir ölçümünü motor ısındıktan ve yük oturduktan sonra, mil ucundan optik takometreyle yapın.
- Ölçülen devri yük tablosuyla karşılaştırın: 1460'ın belirgin altı aşırı yük ya da düşük gerilim işaretidir.
- Aynı anda faz akımlarını ölçün; 380 V'ta 15,0 A'yi aşmamalıdır.
- Kasnak hesabında senkron hız (1500) kullanılmadığından emin olun.
- Redüktör çıkış momentinin redüktör etiket değerini aşmadığını kontrol edin.
- Frekans çeviricide nominal frekansın üzerine çıkıldığında momentin düştüğünü hesaba katın.
Bu güçteki motorlar
- DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M alüminyum
- DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
- DRG-132S2-2 – 7,5 kW – 2930 d/d – 132S alüminyum
- DRG-160M-6 – 7,5 kW – 970 d/d – 160M pik döküm
- DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S alüminyum
Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Sıkça Sorulan Sorular
7,5 kW 4 kutuplu motorun gerçek devri kaçtır?
DRG-132M-4'ün tam yükteki nominal devri 1460 d/d'dir. Boşta 1500'e yaklaşır; “1450 devir” ifadesi bu sınıftaki motorlar için kullanılan yuvarlak bir piyasa değeridir.
7,5 kW motorun momenti kaç Nm?
Nominal moment 9550 × 7,5 / 1460 ≈ 49,1 Nm'dir. Kalkışta bunun 2,0 katı (yaklaşık 98 Nm), devrilme sınırında 2,3 katı (yaklaşık 113 Nm) moment verir.
1450 devirli motorda kayma yüzde kaç?
1450 d/d dönen 4 kutuplu bir motorun kayması (1500 − 1450) / 1500 = %3,3'tür. DRG-132M-4'te nominal kayma (1500 − 1460) / 1500 = %2,7'dir.
Kasnak hesabında 1500 mü 1460 mı kullanılır?
Nominal devir olan 1460 kullanılmalıdır. 1500 ile yapılan hesap çıkış devrini yaklaşık %2,7 yüksek gösterir; örneğin 100/200 mm kasnakta 730 yerine 750 d/d bulunur.
DRG Motor, trifaze elektrik motorlarının üreticisi ve tedarikçisidir. Hesaplarınızla ilgili sorular için +90 (542) 666 11 11 numarasını arayabilir, [email protected] adresine yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Diğer güç ve devirler için online mağazamızdaki 120 modele göz atın.









