Üç fazlı asenkron elektrik motoru, şebekeden aldığı üç fazlı akımı stator sargılarında dönen bir manyetik alana çevirir; bu alan rotoru peşinden sürükler ve mil döner. Rotor, dönen alanı hiçbir zaman tam yakalayamaz. İşte bu küçük geri kalma, yani kayma, elektrik motorunun adındaki "asenkron" kelimesinin sebebidir.
DRG Motor, elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; İzmir merkezlidir ve Türkiye'nin her iline hızlı tedarik yapar. Çalışma mantığını aşağıda sahada anlaşılır biçimde açtık. Aynı değerleri gerçek ürünler üzerinden görmek isterseniz online elektrik motoru mağazasına veya 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisine göz atabilirsiniz.
Üç fazın marifeti: sabit sargıdan dönen alan
Şebekedeki üç faz birbirinden 120 derece kaymış akımlar taşır; yani üçü aynı anda tepe yapmaz, sırayla yükselip alçalır. Stator içine de üç sargı grubu yine 120 derece arayla yerleştirilir. Her faz kendi sargısını ayrı anlarda beslediğinde, manyetik alanın tepe noktası sargıdan sargıya kayar. Hiçbir parça fiziksel olarak dönmez, ama alan boşlukta düzgün bir şekilde döner. Buna döner manyetik alan denir ve bütün işin başladığı yer burasıdır.
Tek fazda bu kadar temiz bir dönüş elde edilemez; üç fazın asıl değeri, ek bir düzeneğe gerek kalmadan kendiliğinden yön ve süreklilik taşıyan bir alan kurmasıdır.
Enerjinin izlediği yol
Çalışma sırasını basit bir akışla özetlemek, kafadaki resmi oturtur:
Şebeke (3 faz) → Stator sargıları → Döner manyetik alan
│
(indüksiyon ile)
▼
Rotor çubuklarında akım → Kuvvet → Mil döner
Dikkat edilirse zincirin hiçbir halkasında rotora kablo bağlanmaz. Enerji statorda alana, alandan da havadan atlar gibi rotora geçer. Bu sadelik, sincap kafesli asenkron elektrik motorunu sahada bu kadar dayanıklı ve bakımı kolay yapan asıl nedendir: fırça, kolektör, bilezik gibi aşınan temas parçası yoktur.
Stator: alanı kuran sabit kısım
Stator, gövdenin içine oturan, ince silisli saclardan paketlenmiş sabit bölümdür. Oluklarına sarılan bakır sargılar klemens kutusundan beslenir. Bir ustanın pano başında ilk baktığı yer de burasıdır: üç fazın doğru sırayla bağlanması, alanın hangi yöne döneceğini belirler. İki fazın yeri değişirse alan ters yöne döner, mil de ters yöne çalışır.
Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →
Rotor: alanın peşinden koşan kısım
Dönen alanın içinde duran rotor, çoğu asenkron elektrik motorunda sincap kafesi denen yapıdadır: paketlenmiş saclar ve uçları halkalarla kısa devre edilmiş iletken çubuklar. Dönen alan bu çubukların üzerinden geçerken onlarda gerilim ve akım indükler. Akım taşıyan çubuk manyetik alanın içinde kuvvete maruz kalır, rotor da bu kuvvetle dönmeye başlar. Dışarıdan rotora elektrik verilmez; her şey indüksiyonla olur, bu yüzden bu tip elektrik motorlarına indüksiyon motoru da denir.
Kendiliğinden kalkış: ek düzeneğe gerek yok
Üç fazlı asenkron elektrik motorunun pratikteki en büyük kolaylığı, enerji verildiği anda kendi kendine yön tutup dönmeye başlamasıdır. Döner alan daha mil hareket etmeden ortaya çıktığı için ilk momenti sağlayacak yardımcı sargıya ya da ek bir tertibata ihtiyaç duymaz. Kalkış anında rotor henüz dururken alanla arasındaki hız farkı en yüksektir; bu yüzden çekilen akım da kısa bir an için yüksek seyreder, ardından mil hızlandıkça normal değerine iner. Pano tarafında yumuşak yolverici ya da sürücü kullanılması bu ilk sıçramayı yönetmek içindir, çalışma prensibini değiştirmek için değil.
Senkron devir ve kutup sayısı
Alanın dönme hızı iki şeye bağlıdır: şebeke frekansı ve statorun kutup sayısı. Hesap basittir:
Senkron devir = 120 × frekans / kutup sayısı (d/d)
50 Hz şebekede kutup sayısı arttıkça alan yavaşlar:
| Kutup sayısı | Senkron devir (50 Hz) | Yük altında yaklaşık devir |
|---|---|---|
| 2 | 3000 d/d | ~2900 d/d |
| 4 | 1500 d/d | ~1450 d/d |
| 6 | 1000 d/d | ~960 d/d |
Etikette "1500 d/d" yazan bir elektrik motoru aslında 4 kutupludur ve alanı 1500 d/d döner. Mil ise biraz daha yavaş, yaklaşık 1450 d/d döner. Bu farkın adı kaymadır.
Kayma: "asenkron" adının kaynağı
Rotorun dönen alanı tam yakaladığını düşünelim. O anda çubuklar alana göre hareketsiz kalır, aradaki kesişme biter, indüklenen akım sıfırlanır ve kuvvet kaybolur. Yani rotor alana yetişemez; yetişse bile dönüş sönerdi. Bu yüzden rotor alanın hep bir tık gerisinde döner. Alan hızı ile mil hızı arasındaki yüzdesel farka kayma denir.
Yük arttıkça rotor biraz daha geri kalır, kayma büyür; motor da daha fazla moment üretir. Boşta kayma çok küçüktür, mil neredeyse senkron hıza yakın döner. "Senkron olmayan", yani asenkron isimlendirmesi tam da bu kalıcı küçük farktan gelir.
Gerçek DRG değerleriyle bakış
Aynı mantığı DRG'nin 4 kutuplu (1500 d/d sınıfı) birkaç modeli üzerinden somutlaştıralım. Hepsinde alan 1500 d/d döner; mil bir miktar altında çalışır. Akım değerleri 400 V içindir:
| Model | Güç | Devir sınıfı | Akım (400 V) |
|---|---|---|---|
| DRG-112M-4 | 4 kW | 1500 d/d | 7,95 A |
| DRG-132M-4 | 7,5 kW | 1500 d/d | 14,3 A |
| DRG-160M-4 | 11 kW | 1500 d/d | 20,4 A |
Aynı gücün 2 kutuplu (3000 d/d) ve 6 kutuplu (1000 d/d) karşılıkları da bulunur; hangisinin uygun olduğu bağladığınız makinenin istediği devire göre değişir. Tüm güç ve devir seçeneklerini online elektrik motoru mağazasında inceleyebilir, kararı ihtiyacınıza göre verebilirsiniz.
Makinenize uygun devir ve gücü seçtiğinizden emin olun; güncel fiyatları görmek ve sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR
Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder
Sık sorulan sorular
Asenkron ile senkron elektrik motoru arasındaki fark nedir?
Asenkron elektrik motorunda rotor, dönen alanın hep biraz gerisinde döner; bu geri kalma olmadan moment üretemez. Senkron tipte ise rotor alanla aynı hızda döner. Sanayide en yaygın kullanılan, sağlam ve bakımı kolay olan asenkron (indüksiyon) tiptir.
Milin devri neden etikette yazandan biraz düşük?
Etiketteki senkron devir, alanın hızıdır. Mil, kayma kadar daha yavaş döner. Örneğin 1500 d/d sınıfı bir elektrik motorunda mil yük altında yaklaşık 1450 d/d döner; bu normaldir, arıza değildir.
Dönüş yönünü nasıl değiştiririm?
Üç fazdan herhangi ikisinin yeri değiştirilince alan ters yöne döner. Bu işlemi yaparken enerjiyi kesin, enerjisizliği doğrulayın ve bağlantıyı yetkili elektrik personeline yaptırın.
Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar
Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.
4 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-112M-4 Alüminyum
- 4 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 112M
- Mil: 28 × 60 mm
5,5 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-132S-4 Alüminyum
- 5,5 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 132S
- Mil: 38 × 80 mm
5,5 kW Kompakt Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-112M-4K Alüminyum
- 5,5 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 112M
- Mil: 28 × 60 mm
7,5 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-132M-4 Alüminyum
- 7,5 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 132M
- Mil: 38 × 80 mm
11 kW Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-160M-4 Alüminyum
- 11 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 160M
- Mil: 42 × 110 mm
11 kW Kompakt Trifaze Motor 1500 d/d – DRG-132M-4K Alüminyum
- 11 kW · 1500 d/d (4 kutup)
- Alüminyum gövde · IEC 132M
- Mil: 38 × 80 mm
















