Aynı güçte 2 kutuplu motor yaklaşık 3000 d/d, 4 kutuplu motor yaklaşık 1500 d/d döner; devir yarıya indiği için 4 kutuplu motorun milindeki moment yaklaşık iki katıdır. Örneğin 11 kW'ta DRG-160M1-2 2945 d/d'da 35,7 Nm verirken DRG-160M-4 1465 d/d'da 71,7 Nm verir. Kısa cevap: doğrudan bağlı santrifüj pompa, fan ve taşlama gibi yüksek devir isteyen makinelerde 2 kutup; redüktörlü konveyör, kırıcı, mikser ve hidrolik pompa gibi moment isteyen makinelerde 4 kutup seçilir.

Seçimi belirleyen şey motorun kendisi değil, bağlanacağı makinenin istediği giriş devridir. Akım ve şebekeden çekilen güç iki seçenek arasında çok az değişir; buna karşılık yanlış kutup sayısı pompayı basmaz, redüktörü yanlış çıkış devrine götürür ya da yüklü makineyi kaldıramaz hale getirir. Aşağıdaki karşılaştırma bu farkı 4, 11 ve 37 kW için mağaza verileriyle gösteriyor.

Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında çoğu güçte 2, 4 ve 6 kutuplu modeller yan yana listelenir; nominal devir, akım ve mil ölçüsü her ürün sayfasında yazar, bu yüzden kutup kararını verdikten sonra doğru modeli doğrudan seçebilirsiniz.

DRG MOTOR logolu gri trifaze elektrik motoru – 2 kutuplu ve 4 kutuplu motor farkı, devir ve moment

Kutup Sayısı Motorun Devrini Nasıl Belirler?

Trifaze asenkron motorda stator sargısı döner bir manyetik alan oluşturur ve bu alanın hızı (senkron devir) şebeke frekansı ile kutup sayısına bağlıdır: ns = 120 × f / p. Türkiye'deki 50 Hz şebekede 2 kutuplu motorun senkron devri 3000 d/d, 4 kutupluda 1500 d/d, 6 kutupluda 1000 d/d olur. Rotor bu alanın biraz gerisinde döner; aradaki fark kaymadır ve yük arttıkça büyür. Bu yüzden etikette senkron devir değil, tam yükteki nominal devir yazar: 4 kW'ta DRG-112M-2 2905 d/d, DRG-112M-4 1450 d/d.

Güç sabitken moment devirle ters orantılıdır: T (Nm) ≈ 9550 × P (kW) / n (d/d). 37 kW'ta bu hesap 2 kutuplu motor için 9550 × 37 / 2960 ≈ 119,4 Nm, 4 kutuplu motor için 9550 × 37 / 1485 ≈ 237,9 Nm verir; ikisi de katalog değeriyle birebir örtüşür. Yani 4 kutuplu motor "daha güçlü" değildir, aynı gücü yarı devirde ve iki kat momentle verir.

Aynı Güçte 2 ve 4 Kutup: 4, 11 ve 37 kW Karşılaştırma Tablosu

Tablodaki tüm değerler DRG mağazasındaki pik döküm gövdeli modellere aittir (380 V, 50 Hz). Model koduna tıklayarak ürün sayfasını açabilirsiniz.

ModelGüçKutupNominal devirMomentAkım 380 Vcos φIs/InIEC gövdeMil D×E
DRG-112M-24 kW22905 d/d13,1 Nm7,84 A0,888,3112M28×60 mm
DRG-112M-44 kW41450 d/d26,3 Nm8,37 A0,827,8112M28×60 mm
DRG-160M1-211 kW22945 d/d35,7 Nm20,6 A0,898,1160M42×110 mm
DRG-160M-411 kW41465 d/d71,7 Nm21,5 A0,857,7160M42×110 mm
DRG-200L2-237 kW22960 d/d119,4 Nm67,4 A0,897,6200L55×110 mm
DRG-225S-437 kW41485 d/d237,9 Nm69,6 A0,867,4225S60×140 mm

Tablodan çıkan dört sonuç

  • Moment iki katına yakın: 13,1 → 26,3 Nm, 35,7 → 71,7 Nm ve 119,4 → 237,9 Nm. Redüktörün, kaplinin ve makinenin mili bu momente göre seçilmelidir.
  • Akım biraz yüksek, tüketim aynı: 4 kutuplu motorun cos φ değeri düşük olduğu için akımı biraz fazladır (4 kW'ta 7,84 A yerine 8,37 A). Şebekeden çekilen aktif güç √3 × U × I × cos φ ile hesaplandığında 4 kW'ta iki motor da yaklaşık 4,5 kW, 11 kW'ta 12,1 ve 12,0 kW, 37 kW'ta 39,5 ve 39,4 kW çeker. Fark faturadaki aktif enerjide değil, kompanzasyonun karşıladığı reaktif tarafta oluşur.
  • Gövde ve mil her zaman aynı değil: 4 kW'ta iki model de 112M gövde ve 28×60 mm mile, 11 kW'ta 160M gövde ve 42×110 mm mile sahiptir. 37 kW'ta ise 2 kutuplu model 200L gövde ve 55×110 mm milde kalırken 4 kutuplu model 225S gövdeye ve 60×140 mm mile çıkar. Aynı gövdede bile fark olabilir: 45 kW'ta DRG-225M-2 ve DRG-225M-4 ikisi de 225M gövdelidir ama milleri 55×110 ve 60×140 mm'dir. Kutup değiştirirken kaplin ve kasnak göbeğini mutlaka yeniden kontrol edin.

Uygulamaya Göre Seçim: Hangi Makineye Hangi Kutup?

Makinenin etiketinde, pompa eğrisinde veya redüktör kataloğunda bir giriş devri yazıyorsa karar odur; aşağıdaki tablo bu bilgi yoksa ilk yönlendirme içindir.

MakineGenellikleNeden
Doğrudan kaplinli santrifüj pompa2 kutup (pompa etiketindeki devre göre)Çarkın verdiği basma yüksekliği devre bağlıdır; 2900 d/d civarına göre seçilmiş pompaya 4 kutuplu motor takılırsa basınç ve debi belirgin düşer.
Doğrudan bağlı fan, aspiratörFanın tasarım devrine göre 2 veya 4 kutupKüçük çaplı, yüksek basınçlı radyal fanlar yüksek devir ister; büyük çaplı fanlarda düşük devir ses ve titreşim açısından avantajlıdır.
Redüktörlü konveyör, helezon, karıştırıcı4 kutupRedüktör kataloglarında çevrim oranı ve çıkış devri çoğunlukla 4 kutuplu motor devrine göre verilir; aynı redüktörde motor momenti de iki kat olur.
Kırıcı, değirmen, ağır kalkışlı makine4 kutup (bazen 6)Yüklü kalkışta Nm cinsinden kalkış momenti belirleyicidir; aynı kW'ta 4 kutuplu motorun momenti yaklaşık iki kattır.
Hidrolik güç ünitesi pompası4 kutupDişli ve pistonlu hidrolik pompalar çoğunlukla 1500 d/d civarında daha sessiz çalışır; debi pompa deplasmanı × devirden hesaplanır.
Taşlama, testere, zımpara2 kutupKesme ve taşlama hızı çevresel hıza bağlıdır; yüksek devir doğrudan istenir.

Redüktörlü konveyörlerde güç, devir ve çevrim oranının birlikte nasıl hesaplandığını Konveyör Bant Motoru Seçimi: Güç, Devir ve Redüktör Uyumu yazımızda adım adım anlattık.

Kasnakla Devir Uyarlama: 2 Kutuplu Motor 4 Kutup Yerine Kullanılabilir mi?

Kayış-kasnaklı makinelerde devir kasnak oranıyla ayarlanır: nmakine = nmotor × dmotor kasnağı / dmakine kasnağı. Bir fanın 2000 d/d dönmesi gerekiyor ve motor kasnağı 100 mm ise, 11 kW 2 kutuplu DRG-160M1-2 (2945 d/d) ile makine kasnağı yaklaşık 147 mm, 4 kutuplu DRG-160M-4 (1465 d/d) ile yaklaşık 73 mm olur. Küçük makine kasnağı kayışın sarım açısını azaltır ve kaymaya yol açabilir; bu örnekte 2 kutup daha rahat bir kasnak düzeni verir.

Kasnakla devri düşürmek momenti aynı oranda artırır. 1:2 oranla düşürülen DRG-160M1-2, kayış kayıpları hariç makine milinde yaklaşık 1472 d/d ve 71,4 Nm verir; bu, 4 kutuplu DRG-160M-4'ün 1465 d/d ve 71,7 Nm değerine çok yakındır. Yine de kalıcı çözüm olarak doğrudan 4 kutuplu motor çoğu zaman daha sağlıklıdır: kayış gerginliği motor rulmanına ek radyal yük bindirir, kayış ve kasnak bakım ister, motor da yüksek devrin sesini ve rulman yükünü taşımaya devam eder.

Ters yönde dikkat: 4 kutuplu motoru kasnakla hızlandırmak motoru moment açısından zorlamaz, ama mil gücü sabittir. Fan ve santrifüj pompada istenen güç devrin küpüyle arttığı için makineyi tasarım devrinin üzerine çıkarmak motoru hızla aşırı yüke sokar; böyle bir değişiklikte akımı pens ampermetreyle ölçüp etiket akımıyla karşılaştırın. Farklı güçlerin etiket akımlarını motor akım tablosu sayfamızda bulabilirsiniz.

Ses, Rulman ve Kalkış: Sahada Fark Eden Noktalar

Teknik tablo aynı gücü gösterse de iki motor makinede farklı davranır:

  • Ses: 2 kutuplu motorun soğutma fanı iki kat hızlı döner; fan gürültüsü belirgin şekilde yüksektir. Atölye içi, ofis yanı veya gece çalışan tesislerde 4 kutup tercih sebebidir.
  • Rulman: Aynı gövdede rulman tipi aynıdır (4 kW'ta 6206-ZZ-C3, 11 kW'ta 6309-C3), ancak 2 kutuplu motorda rulman aynı sürede iki kat fazla tur atar. Rulman ömrü ve gres aralığı devir arttıkça kısalır; gresörlü büyük motorlarda yağlama periyodunu üretici etiketine göre 2 kutupta daha sık tutun.
  • Titreşim ve hizalama: Yüksek devirde balans ve kaplin hizasındaki küçük hatalar daha çabuk titreşime ve rulman sesine dönüşür.
  • Kalkış: Kalkış akımı oranı 2 kutuplu modellerde biraz yüksektir (4 kW'ta 8,3'e karşı 7,8; 11 kW'ta 8,1'e karşı 7,7). Kalkış momenti ise Nm cinsinden 4 kutupta çok daha büyüktür: 11 kW'ta DRG-160M-4 yaklaşık 2,2 × 71,7 ≈ 157,7 Nm, DRG-160M1-2 yaklaşık 2,0 × 35,7 = 71,4 Nm ile kalkar. Dolu bunkerden kalkan konveyör veya malzemeli kırıcıda bu fark belirleyicidir.

Sipariş Vermeden Önce Kontrol Listesi

  • Makinenin istediği giriş devri nedir? Pompa etiketine, fan kataloğuna veya redüktör plakasına bakın.
  • Eski motorun etiketindeki nominal devir 2900'ler mi, 1400'ler mi? Değişimde kutup sayısını koruyun.
  • Kutup değişiyorsa yeni motorun gövdesi, mil çapı×boyu ve flanşı makineyle eşleşiyor mu?
  • Kasnak veya redüktör oranı yeni devre göre yeniden hesaplandı mı?
  • Termik röle yeni motorun 380 V etiket akımına göre ayarlanacak mı?
  • Ses ve rulman bakımı çalışma ortamında sorun yaratır mı?

Kasnak oranı, moment ve akım hesaplarını elektrik motoru hesaplama araçlarımızla hızlıca sağlayabilirsiniz.

Karşılaştırmadaki 2 ve 4 Kutuplu Motorlar

  • DRG-112M-2 – 4 kW – 3000 d/d – 112M pik döküm gövde
  • DRG-112M-4 – 4 kW – 1500 d/d – 112M pik döküm gövde
  • DRG-160M1-2 – 11 kW – 3000 d/d – 160M pik döküm gövde
  • DRG-160M-4 – 11 kW – 1500 d/d – 160M pik döküm gövde
  • DRG-200L2-2 – 37 kW – 3000 d/d – 200L pik döküm gövde
  • DRG-225S-4 – 37 kW – 1500 d/d – 225S pik döküm gövde

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

2 kutuplu motor kaç devir döner?

50 Hz şebekede senkron devri 3000 d/d'dır; yük altında biraz düşer. Mağazamızdaki örneklerde nominal devir 4 kW'ta 2905, 11 kW'ta 2945, 37 kW'ta 2960 d/d'dır.

4 kutuplu motor daha az elektrik mi harcar?

Hayır. Aynı mil gücünde şebekeden çekilen aktif güç neredeyse aynıdır; yukarıdaki hesapta 11 kW'ta 2 kutuplu motor yaklaşık 12,1 kW, 4 kutuplu motor yaklaşık 12,0 kW çeker. Tüketimi kutup sayısı değil makinenin yükü belirler.

2 kutuplu motor yerine 4 kutuplu motor takılır mı?

Takılırsa makine yarı devirde döner: pompanın basıncı ve debisi, fanın havası belirgin düşer. Kasnaklı sistemde oran değiştirilerek uyarlanabilir. Mekanik uyum güce bağlıdır; 4 ve 11 kW'ta gövde ve mil aynıdır, 37 kW'ta 4 kutuplu model daha büyük gövde ve kalın mile çıkar.

Motorun kaç kutuplu olduğu nasıl anlaşılır?

Etiketteki nominal devire bakın: 2900'ler 2 kutup, 1400'ler 4 kutup, 900'ler 6 kutup demektir. DRG model kodlarında son rakam da kutup sayısını verir; örneğin DRG-112M-4 4 kutuplu, DRG-112M-2 2 kutupludur.

Kutup kararını verdiyseniz online mağazamızdaki 120 model arasından güç, devir ve gövdeye göre filtreleyerek seçim yapabilirsiniz.

Ölçüm sonucunuzu ya da motor etiketinin fotoğrafını gönderirseniz uygun modeli birlikte belirleyelim: telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta [email protected], iletişim sayfası drgmotor.com/iletisim.