Trifaze Motor Akımı Nasıl Hesaplanır? Formül ve Çözümlü Örnekler

Trifaze motor akımı I = P / (√3 × U × cos φ × η) formülüyle hesaplanır: P motorun mil gücü (W), U fazlar arası gerilim (V), cos φ güç katsayısı, η ise motorun kendi kayıplarını hesaba katan katsayıdır. Örneğin 4 kW, 1500 d/d DRG-112M-4 motorun veri sayfasında 380 V için 8,37 A, 400 V için 7,95 A nominal akım (In) ve 0,82 cos φ yazar. Pratikte en güvenilir yol, formüldeki bilinmeyenleri tahmin etmek yerine bu etiket değerlerini kullanmak ve formülü kontrol amacıyla tersinden çalıştırmaktır.

Hesap sonucu üç şeye göre değişir: gerilim yükseldikçe akım ters orantılı düşer, kutup sayısı arttıkça (aynı güçte daha düşük devir) cos φ küçülür ve akım büyür, küçük motorlarda kayıplar oransal olarak daha yüksek olduğu için kW başına akım artar. Aşağıda formülün her terimini, mağaza verimizden beş çözümlü örneği ve sahada çok kullanılan "kW başına 2 A" kuralının nerede saptığını bulacaksınız. Hesapladığınız güçte motoru bulmak için Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 modeli inceleyebilirsiniz.

Trifaze motor akım hesaplama formülü ve terimleri

Formülün her parçası ayrı bir fiziksel anlam taşır; birini atlamak sonucu birkaç amper kaydırır.

• P (W): Etikette yazan güç, motor milinden alınan mekanik güçtür; şebekeden çekilen güç değildir. 4 kW yazan motor şebekeden 4 kW'tan fazlasını çeker.
• √3 (≈1,732): Üç fazlı sistemde hat gerilimi ile faz büyüklükleri arasındaki ilişkiden gelir. Monofaze hesapta bu çarpan yoktur.
• U (V): Fazlar arası şebeke gerilimi: 380 V, 400 V veya 415 V. Faz-nötr gerilimi (220/230 V) kullanılırsa sonuç √3 kat hatalı çıkar.
• cos φ: Akımın ne kadarının iş yapan (aktif) bileşen olduğunu gösterir. Motor mıknatıslanma için reaktif akım da çektiğinden cos φ 1'den küçüktür; veri sayfasında tam yük için verilir.
• η: Mil gücünün şebekeden çekilen elektrik gücüne oranıdır; sargı, demir, sürtünme ve fan kayıplarını temsil eder. Bu değer motor büyüklüğüne ve tasarımına göre değiştiği için ezbere bir sayı kullanmak hatalı sonuç verir.

Formül tam yük içindir. Kısmi yükte cos φ düşer ve akım yükle doğru orantılı azalmaz; bu nedenle %50 yükte akımın In'in yarısı olmasını beklemeyin.

Etiketteki In ve cos φ ile geri hesap nasıl yapılır?

Motorun η değerini bilmeden de formülden yararlanabilirsiniz: etiketteki akım ve cos φ ile şebekeden çekilen elektrik gücünü (giriş gücü) bulursunuz.

P_giriş = √3 × U × In × cos φ

4 kW DRG-112M-4 için: 1,732 × 380 × 8,37 × 0,82 ≈ 4.517 W ≈ 4,52 kW. Mil gücü 4 kW olduğuna göre motor tam yükte yaklaşık 0,52 kW'ı ısı olarak harcar. Aynı motoru η'yı yok sayarak hesaplarsanız 4.000 / (1,732 × 380 × 0,82) ≈ 7,41 A bulursunuz; gerçek değer olan 8,37 A'den yaklaşık 1 A eksik. Bu fark, "akımı hesapladım, termiği buna göre ayarladım" diyen birinin motoru korumasız veya sürekli atan bir termikle bırakmasına yeter.

Etiket akımının hesaptan daha güvenilir olmasının üç sebebi vardır: üretici değeri ölçerek verir, cos φ ve kayıpları ayrı ayrı tahmin etme ihtiyacını ortadan kaldırır ve termik, kablo, kontaktör seçiminde referans alınan değer odur. Formül, etiketi okunamayan bir motorda yaklaşık değer bulmak, veri sayfasındaki rakamı doğrulamak veya farklı gerilime çevirmek için kullanılır.

Çözümlü örnekler: küçük, orta ve büyük güçte motor akımı

Aşağıdaki beş örnekte her motor için etiket değerleri, giriş gücü geri hesabı ve η'sız formülün verdiği değer birlikte gösterilmiştir. Tüm akım ve cos φ değerleri mağaza veri sayfalarımızdan alınmıştır.

Örnek 1 – 0,25 kW küçük motor

DRG-711-4: P_giriş = 1,732 × 380 × 0,7 × 0,74 ≈ 341 W. Mil gücü 250 W olduğundan yaklaşık 91 W kayıp vardır; kaybın mil gücüne oranı en çok küçük motorlarda büyür. η'sız formül 0,51 A verir, etiket 0,7 A der: fark oransal olarak bu örnekte en büyüktür.

Örnek 2 – 2,2 kW, 3000 d/d motor

DRG-90L-2: P_giriş = 1,732 × 380 × 4,58 × 0,85 ≈ 2,56 kW. 2 kutuplu motorların cos φ değeri yüksektir (0,85), bu yüzden kW başına akım (4,58 / 2,2 ≈ 2,08 A) aynı güçteki 6 kutuplu motordan düşük kalır.

Örnek 3 – 7,5 kW, 1500 d/d motor

DRG-132M-4: P_giriş = 1,732 × 380 × 15,0 × 0,84 ≈ 8,29 kW. Bu güçte "kW başına 2 A" kuralı tam tutar: 7,5 × 2 = 15 A.

Örnek 4 – 22 kW, 1500 d/d motor

DRG-180L-4: P_giriş = 1,732 × 380 × 41,8 × 0,86 ≈ 23,66 kW. Kaba kural 44 A der; etiket 41,8 A'dir. Akımın ayrıntılı yorumu ve pano hazırlığı için 22 ve 30 kW motorlar kaç amper çeker yazısına bakabilirsiniz.

Örnek 5 – 75 kW büyük motor

DRG-280S-4: P_giriş = 1,732 × 380 × 136,0 × 0,88 ≈ 78,77 kW. Kaba kural 150 A verir; gerçek değer 136,0 A'dir. Büyük güçte kural akımı yaklaşık %10 fazla gösterir; kablo ve şalteri bu fazlalığa göre seçmek gereksiz büyük ekipman demektir.

380 V, 400 V ve 690 V arasında akım dönüşümü

Aynı mil gücünde akım gerilimle ters orantılıdır: I₂ = I₁ × U₁ / U₂. Bu dönüşüm küçük gerilim farklarında (380 ↔ 400 ↔ 415 V) veri sayfasıyla birebir uyar.

• 22 kW DRG-180L-4, 380 V'tan 400 V'a: 41,8 × 380 / 400 ≈ 39,7 A (veri sayfası: 39,7 A).
• 4 kW DRG-112M-4, 380 V'tan 400 V'a: 8,37 × 380 / 400 ≈ 7,95 A (veri sayfası: 7,95 A).
• 22 kW motor 690 V şebekede yıldız bağlanırsa: 39,7 × 400 / 690 ≈ 23,0 A.

690 V dönüşümü yalnız 400/690 V etiketli motorlar için anlamlıdır; mağazamızda 4 kW ve üzerindeki modeller bu etiketle gelir ve 380/400 V şebekede üçgen, 690 V şebekede yıldız bağlanır. 3 kW ve altındaki 230/400 V etiketli motorlar 380/400 V şebekede yıldız bağlanır. Gerilim dönüşümü motorun hat akımını verir; yıldız-üçgen yol vermede kontaktör ve termikten geçen faz akımı ayrıca In/√3 olarak hesaplanır.

HP'den kW'a çevirip akım bulmak

Eski makinelerde veya ithal ekipmanda güç beygir gücü (HP) olarak yazılır. Çevirme katsayısı 1 HP = 0,7457 kW'tır.

• 10 HP × 0,7457 ≈ 7,46 kW → en yakın standart güç 7,5 kW (DRG-132M-4, 380 V'ta 15,0 A).
• 20 HP × 0,7457 ≈ 14,91 kW → 15 kW (DRG-160L-4, 380 V'ta 28,8 A).
• 30 HP × 0,7457 ≈ 22,37 kW → 22 kW (DRG-180L-4, 380 V'ta 41,8 A).

Çevirdikten sonra formüle girmek yerine standart güçteki motorun etiket akımını kullanmak daha doğrudur. HP etiketinde metrik beygir (PS, 0,7355 kW) kullanılmışsa sonuç biraz değişir; etiketteki birime dikkat edin.

"kW başına 2 A" kuralı nerede tutar, nerede sapar?

Sahada 380 V için "her kW yaklaşık 2 A çeker" denir. Mağaza verimizdeki 4 kutuplu (1500 d/d) motorlarla karşılaştırınca kuralın orta güçte iyi, uçlarda zayıf olduğu görülür:

Sonuç: kural 3–15 kW arasında birkaç yüzde içinde kalır. 1,5 kW'ın altında akımı düşük gösterir; termiği kurala göre ayarlarsanız motor çalışırken atar. 37 kW'ın üstünde akımı yüksek gösterir; kabloyu ve şalteri gereğinden büyük seçtirir. Kutup sayısı da etkilidir: 11 kW'ta 2 kutuplu DRG-160M1-2 20,6 A, 6 kutuplu DRG-160L-6 ise 23,1 A çeker. Tüm güç ve devirler için hazır değerleri motor akım tablosu aracında bulabilirsiniz.

Kalkış akımı nasıl hesaplanır?

Direkt yol vermede ilk anda çekilen akım, veri sayfasındaki Is/In oranıyla bulunur: I_kalkış = In × (Is/In). 7,5 kW DRG-132M-4 için 15,0 × 7,5 ≈ 112 A; 22 kW DRG-180L-4 için 41,8 × 7,8 ≈ 326 A. Bu akım yalnız kalkış süresince akar, fakat sigorta tipi ve şebekenin kaldırabileceği yük açısından belirleyicidir. Sigorta ve termik seçimini termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracıyla yapabilirsiniz.

Akım hesabında kontrol listesi

• Formüle fazlar arası gerilim (380/400 V) mi girildi, faz-nötr (220/230 V) değil mi?
• Güç mil gücü (kW) olarak mı alındı, HP ise 0,7457 ile çevrildi mi?
• cos φ tahmin değil, motorun veri sayfasındaki tam yük değeri mi?
• η yok sayıldıysa sonucun gerçek akımdan düşük çıkacağı hesaba katıldı mı?
• Etiket akımı varsa hesap onunla karşılaştırıldı mı?
• Farklı gerilim için I₂ = I₁ × U₁ / U₂ dönüşümü yapıldı mı?
• Motorun etiket gerilimi (230/400 V veya 400/690 V) ve şebekedeki bağlantı şekli doğrulandı mı?
• Kalkış akımı Is/In oranıyla ayrıca hesaplandı mı?
• 1,5 kW altı ve 37 kW üstünde "kW başına 2 A" kuralı yerine gerçek değer kullanıldı mı?

Bu güçteki motorlar

Hesap örneklerinde kullandığımız motorların veri sayfalarına aşağıdan ulaşabilirsiniz:

• DRG-711-4 – 0,25 kW – 1500 d/d – alüminyum gövde
• DRG-90L-2 – 2,2 kW – 3000 d/d – alüminyum gövde
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1500 d/d – alüminyum gövde
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1500 d/d – alüminyum gövde
• DRG-180L-4 – 22 kW – 1500 d/d – pik döküm gövde
• DRG-280S-4 – 75 kW – 1500 d/d – pik döküm gövde

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

3 fazlı motor akımı hangi formülle hesaplanır?

I = P / (√3 × U × cos φ × η) formülü kullanılır. P watt cinsinden mil gücü, U fazlar arası gerilimdir. η bilinmiyorsa en doğru sonuç motor veri sayfasındaki nominal akımdır; formül bu değeri kontrol etmek ve başka gerilime çevirmek için kullanılır.

Motor gücünden amper nasıl bulunur?

Kaba tahmin için 380 V'ta kW başına yaklaşık 2 A alınabilir; bu kural 3–15 kW arasında iyi sonuç verir. Küçük motorlarda kW başına akım daha yüksek, büyük motorlarda daha düşüktür. Örneğin 4 kW 1500 d/d motor 380 V'ta 8,37 A çeker.

380 volt motor akımı 400 volta nasıl çevrilir?

Akımı gerilim oranıyla çarpın: I₄₀₀ = I₃₈₀ × 380 / 400. 22 kW motor için 41,8 × 0,95 ≈ 39,7 A bulunur ve veri sayfasındaki değerle aynıdır.

Motor akım hesabında neden cos φ kullanılır?

Motor, iş yapan aktif akımın yanında mıknatıslanma için reaktif akım da çeker. cos φ toplam akımın ne kadarının aktif olduğunu gösterir; formülden çıkarılırsa hesaplanan akım gerçek değerden belirgin şekilde düşük çıkar.

Hesaplarınızı doğrulamak veya uygun motoru seçmek için +90 (542) 666 11 11 numaralı telefondan, [email protected] adresinden ya da iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Tüm güç ve devir seçenekleri online mağazamızdaki 120 model arasında yer alıyor.