Torna Tezgâhı Motoru: Hangi Güç ve Devirde Trifaze Motor Kullanılır?

Atölye tipi ve orta boy üniversal torna tezgâhlarında fener milini döndüren ana motor genellikle 4 kutuplu, yani yaklaşık 1500 d/d senkron devirli bir trifaze asenkron motordur; güç olarak çoğu tezgâhta 2,2–7,5 kW aralığı görülür, kesin değer ise tezgâhın plakası ya da üreticisinin verisidir. Örnek vermek gerekirse 5,5 kW gücündeki DRG-132S-4, 1460 d/d anma devrinde 36,0 Nm moment verir ve 400 V'ta 10,7 A çeker; bu moment kayış ve dişli kutusuyla çoğaltılarak fener miline iletilir.

Gereken güç tezgâhın boyundan çok alınacak talaşın kesitine bağlıdır: aynı tezgâhta finiş pasosu 1 kW'ın altında kalırken çelikte derin kaba paso motoru plaka değerine dayandırır. Arızalı motoru değiştiren bakımcı için kural basittir; eski motorun gücünü, devrini, mil ölçüsünü ve montaj şeklini plakadan okuyup aynısını seçin. Bağlantıyı ve koruma ayarını yetkili elektrikçi yapmalıdır. Uygun gövdeyi Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasından güç ve devir filtresiyle bulabilirsiniz.

Ana Mil Tahriki: Kayış, Dişli Kutusu ve Neden 4 Kutup?

Klasik torna tezgâhında motor gövdenin alt kısmında, ayarlı bir motor plakası ya da kızak üzerinde durur. Motor milindeki kasnak, V kayışlarla dişli kutusunun giriş miline bağlanır; dişli kutusundaki kollar fener mili devrini kademeli olarak seçer. Böylece motor hep anma devrine yakın çalışır, devir değişimini mekanik aktarım üstlenir.

4 kutup tercihinin üç nedeni vardır. Birincisi moment: aynı güçte 4 kutuplu motor, 2 kutupluya göre yaklaşık iki kat moment üretir ve dişli kutusunun düşük kademelerinde aktarma oranı makul kalır. İkincisi ses ve titreşim: 1500 d/d civarında dönen kasnak ve kayış, hassas yüzey işlemede daha sakin bir tahrik sağlar. Üçüncüsü uyumluluk: tezgâh tasarımı, kasnak çapları ve dişli oranları bu devire göre hesaplanmıştır; eski motor yerine 3000 d/d bir motor takmak tüm kademe tablosunu iki katına çıkarır.

Motorun dönüş yönü diş çekme ve geri çıkma için sık değiştirilir; bu iş panoda iki kontaktörle faz çevirme ya da frekans invertörüyle yapılır, motorun kendisinde ek bir özellik gerekmez.

Kesme Gücü Hesabı: Pc = Fc · vc / 60000

Torna için motor gücünü tahmin etmenin en pratik yolu kesme kuvvetinden gitmektir. Kesme kuvveti Fc = kc · ap · f ile bulunur; burada kc özgül kesme kuvveti (N/mm²), ap kesme derinliği (mm), f ilerlemedir (mm/dev). Kesme gücü ise Pc = Fc · vc / 60000 (kW) formülüyle hesaplanır; vc kesme hızıdır (m/dk).

Aşağıdaki tabloda varsayımlar açıktır: orta karbonlu çelik için kc = 2000 N/mm² yuvarlak değer, vc = 120 m/dk ve kayış, dişli, rulman kayıpları ile kalkış payı için motor gücü = Pc × 1,25. Gerçek kc malzemeye, takım geometrisine ve talaş kalınlığına göre değişir; tablo bir mertebe gösterir, ölçüm yerine geçmez.

Bu varsayımlarla 3 mm derinlik ve 0,3 mm/dev ilerlemede kesme gücü 3,6 kW, paylı motor gücü yaklaşık 4,5 kW çıkar; en yakın standart üst güç 5,5 kW'tır. Tezgâhınızda yalnız finiş ve orta paso yapılıyorsa 3 kW yeterli olabilir; kaba talaşı sık alan bir tezgâhta ise mevcut motoru küçültmek yerine aynı gücü korumak gerekir. Plakadaki güç tezgâh gövdesi, fener mili rulmanları ve dişliler düşünülerek seçilmiştir; motoru plakanın çok üstüne büyütmek mekanik aksamı zorlar.

Fener Milinde Moment: Küçük Motor Büyük Çapı Nasıl Döndürür?

Güç tek başına yetmez; büyük çaplı parçada asıl sınır momenttir. Ø80 mm bir mili 120 m/dk ile tornalamak için fener mili devri n = vc · 1000 / (π · D) ≈ 477 d/d olur. Bu devirde 3,6 kW kesme gücü için gereken moment T = 9550 · P / n formülüyle yaklaşık 72 Nm'dir.

DRG-132S-4'ün anma momenti 36,0 Nm'dir; ilk bakışta yetersiz görünür. Ancak motor 1460 d/d dönerken fener mili 477 d/d dönüyorsa aktarma oranı 1460 / 477 ≈ 3,06'dır ve fener milinde (kayıplar hariç) 36,0 × 3,06 ≈ 110 Nm elde edilir. Dişli kutusunun düşük kademeleri tam olarak bu işi yapar: devri düşürürken momenti aynı oranda yükseltir.

Kalkış anı ayrıca önemlidir. Ağır bir ayna ve bağlanmış parça büyük atalet demektir; DRG-132S-4'te kalkış momenti oranı Ts/Tn = 2,0, kalkış akımı oranı Is/In = 7,9'dur. Sık başlat-durdur yapılan tezgâhta termik röle ve sigorta bu kalkış akımına göre seçilmelidir; değerleri motor akım tablosu sayfasından güce göre karşılaştırabilirsiniz.

Frekans İnvertörüyle Kademesiz Devir: Dişli Kutusu Yine Gerekli mi?

Eski tezgâhta kademe kollarını kullanmak yerine frekans invertörüyle devri kademesiz ayarlamak yaygın bir yenilemedir. Sabit kesme hızında çap küçüldükçe devri artırmak yüzey kalitesini düzeltir. Yine de dişli kutusunu tamamen devreden çıkarmak çoğu zaman hatadır.

Örnek: Ø300 mm bir flanş yüzeyini aynı 120 m/dk ile işlemek için fener mili yaklaşık 127 d/d dönmelidir. Aktarma oranı 3,06'da sabit kalırsa motorun 389 d/d'ye, yani yaklaşık 13,3 Hz'e inmesi gerekir. Sabit moment bölgesinde motorun verebileceği güç devirle orantılı düştüğü için 5,5 kW'lık motor bu noktada yaklaşık 1,5 kW verebilir; tam da en büyük momentin gerektiği yerde güç kaybolur. Bu nedenle invertör kullanılsa bile en az iki mekanik kademe (düşük ve yüksek) korunmalıdır.

Düşük frekansta motorun kendi fanı da yavaşlar; düşük frekansta uzun süre yük altında çalışacak motorda sargı ısınmasına dikkat edin. İzolasyon ve cebri soğutma kararı için VFD ile çalışacak motorda izolasyon ve cebri soğutma yazısına, frekansa göre moment ve gücü görmek için VFD frekans-moment-güç hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Eski Tezgâhta Motor Yenileme: Mil, Kasnak ve Ayak Uyumu

Onlarca yıllık bir tornada motor değişirken en sık sorun güç değil, ölçüdür. Eski motor IEC standardından önce üretilmiş olabilir; mil çapı, mil yüksekliği ya da ayak delik aralığı yeni motordan farklıysa bağlantı plakası veya yeni kasnak gerekir. DRG motorlarında ayaklı B3 montaj standarttır; dişli kutusuna flanşla bağlanan tezgâhlarda ayak ve flanşı birlikte taşıyan B35 seçilir. Montaj seçeneğini siparişte belirtmek yeterlidir.

Siparişten önce eski motorda şunları ölçün ve not edin:

• Plaka gücü (kW), anma devri ve gerilim bağlantısı; okunamıyorsa mil çapı ve gövde yüksekliğiyle gövde tahmini.
• Mil çapı ve boyu (D × E) ile kama genişliği (F): 100L ve 112M gövdede 28 × 60 mm ve 8 mm, 132S ve 132M gövdede 38 × 80 mm ve 10 mm.
• Mil ekseni yüksekliği (H) ve ayak delik aralığı (A × B): 112M gövdede H = 112 mm, A × B = 190 × 140 mm.
• Kasnak göbek çapı ve kama yuvası: eski kasnak yeni mile uymuyorsa kasnağı motor miline göre yeniden işletin; mili kasnağa göre inceltmeyin.
• Kasnak çapı: motor devri değişmeden kalmalı, aksi halde fener mili kademe değerleri kayar. Oran değişikliğini kasnak-kayış hesaplama aracıyla kontrol edin.
• Bağlantı: 3 kW ve altındaki modeller 230/400 V'tur ve 400 V şebekede yıldız bağlanır; 4 kW ve üstü 400/690 V'tur, 400 V şebekede üçgen çalışır.
• Kayış hizası ve gerginliği: yeni motoru plakaya bağladıktan sonra kasnakları cetvelle hizalayın.

Hangi DRG Motoru Almalıyım? Torna İçin 4 Kutuplu Modeller

Tezgâh gövdesindeki titreşimi sönümlemesi ve sağlam ayak bağlantısı nedeniyle tornada pik döküm gövde uygun bir tercihtir. Tablodaki değerler katalog verisidir; satırdaki modeli plakadaki güç ve devirle eşleştirin.

Aynı gövdede iki güç bulunan yerlere dikkat edin: DRG-100L1-4 ile DRG-100L2-4 aynı 100L gövdeyi ve 28 × 60 mm mili paylaşır. 2,2 kW motorunu sık sık termiğe düşüren bir tezgâhta, kaba paso ihtiyacı gerçekten varsa ve mekanik aksam izin veriyorsa, aynı bağlantı ölçüsüyle 3 kW'a geçmek mümkündür. 5,5 kW ve 7,5 kW modeller de 132 gövdede 38 × 80 mm mili paylaşır, ancak ayak aralığı B ölçüsü farklıdır (140 ve 178 mm).

Bu Güçteki Motorlar

• DRG-100L1-4 – 2,2 kW – 1450 d/d – 100L
• DRG-100L2-4 – 3 kW – 1450 d/d – 100L
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M
• DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Torna motoru kaç devir olmalı?

Kayışlı ve dişli kutulu klasik tezgâhlarda motor çoğunlukla 4 kutuplu, yaklaşık 1500 d/d senkron devirlidir; yukarıdaki tablodaki DRG modellerinde anma devri 1445–1460 d/d arasındadır. Değişimde eski motorun devrini koruyun, yoksa tezgâhtaki tüm devir kademeleri kayar.

3 kW torna motoru kaç amper çeker?

3 kW, 1500 d/d DRG-100L2-4 tam yükte 400 V'ta 6,02 A, 380 V'ta 6,34 A çeker; güç katsayısı cos φ = 0,82'dir. Finiş pasosunda akım bu değerin belirgin şekilde altında kalır.

Torna tezgâhına 3000 devir motor takılır mı?

Tasarımı 1500 d/d'ye göre yapılmış bir tezgâhta önerilmez. Fener mili devirleri iki katına çıkar, aynı güçte moment yarıya iner ve kasnak oranını değiştirmek gerekir. Mevcut kademe tablosunu korumak için aynı kutup sayısında motor seçin.

Eski torna motorunun plakası okunmuyorsa hangi motoru almalıyım?

Mil çapını, mil ekseni yüksekliğini (H) ve ayak delik aralığını ölçün. Örneğin 28 mm mil ve 112 mm H ölçüsü 112M gövdeye işaret eder; bu gövdede 4 kutuplu model 4 kW'lık DRG-112M-4'tür. Ölçüleri bize iletirseniz gövdeyi birlikte doğrulayabiliriz.

Tezgâhınızın plaka bilgisini ve mil ölçülerini paylaşın, uygun motoru birlikte belirleyelim: +90 (542) 666 11 11, [email protected] veya iletişim sayfamız. Tüm modeller için Elektrik Motoru Online Satın Al.