Eski Motorun Kasnağını Yeni Motorda Kullanmak: Mil, Kama ve Yük Uyumu

Eski motorun kasnağı yeni motorda kullanılabilir, ama yalnız üç koşul birlikte sağlanıyorsa: kasnak deliği yeni motorun mil çapına ve kama genişliğine uyuyor olmalı, kasnak göbeği milin boyunca yeterince oturmalı ve kasnak çapı yeni motorun milini ve rulmanını aşırı yüklememelidir. Örneğin eski motor 90L gövdeliyse mili 24 mm’dir; yerine 112M gövdeli bir motor gelirse mil 28 mm olur ve eski kasnağın deliği yeni mile girmez. İki milde kama genişliği aynı (8 mm) olduğu için kasnak deliği büyütülerek kullanılabilir; tersi, yani büyük delikli kasnağı küçük mile takmak ise doğru değildir.

Kasnak çoğu zaman sağlam bir parçadır ve tekrar kullanmak mantıklıdır; ancak motor değişiminde mil ölçüsü değiştiyse kasnak da “uyumlu hâle getirilmesi gereken” bir parçaya dönüşür. Kasnak sökme ve takma işi motor enerjisi kesilip kilitlendikten sonra yapılmalı; motorun elektrik bağlantısı yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Her modelin mil çapı ve boyu ürün sayfasında yazar; Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasından kasnağınıza uygun mil ölçüsündeki motoru seçebilirsiniz. Gövdelere göre mil çaplarının tam listesi kW’a göre motor mil çapı tablosu yazımızda; burada kasnağı yeni mile uyarlama ve yük kontrolüne odaklanıyoruz.

Eski kasnağı takarken en sık yapılan 3 hata

1. Deliği büyük kasnağı küçük mile burç ya da sacla takmak

Mile göre geniş kalan bir kasnak deliğini ince sac ya da kendi yapımı bir burçla doldurmak kasnağı ekseninden kaçırır. Kasnak salgılı döner, kayış titrer, mil ve kama kanalı zamanla aşınır. Mil çapı küçüldüyse yeni bir kasnak ya da uygun ölçüde konik burçlu bir kasnak kullanılmalıdır.

2. Kamayı eski motordan almak

Kama genişliği mil çapıyla birlikte değişebilir: DRG kataloğunda 28 mm milde kama 8 mm, 38 mm milde 10 mm, 42 mm milde 12 mm’dir. Eski kamayı yeni mile zorla takmak ya da kanalı kaba bir şekilde genişletmek kama oturmasını bozar. Yeni motorla gelen kamayı kullanın; kasnağın kama kanalı farklıysa kanalı yeni kamaya göre işletin.

3. Kasnağı milin ucuna kadar sürmemek

Kasnak göbeği mil omzuna yakın oturmalıdır. Kasnak milin ucunda bırakılırsa kayış kuvveti rulmandan uzakta etki eder ve rulmana binen yük artar. Yeni motorun mili eski milden kısaysa göbeğin bir kısmı boşta kalabilir; bu durumda kasnağın hizası ve oturma boyu yeniden kontrol edilmelidir.

Mil çapı ve kama uyumu: hangi gövdede hangi mil?

Kasnağın yeni motora uyup uymadığını anlamanın ilk adımı, eski ve yeni motorun mil çapını (D), mil boyunu (E) ve kama genişliğini (F) yan yana koymaktır. Aşağıdaki değerler DRG kataloğundandır:

Tablodan çıkan pratik kurallar:

• Mil aynıysa (ör. 100L’den 112M’ye geçiş, ikisi de 28×60 mm) eski kasnak doğrudan kullanılabilir; yalnız hiza ve oturma kontrol edilir.
• Mil büyüdüyse (ör. 24 mm’den 28 mm’ye) kasnak deliği büyütülebilir; kasnak göbeğinde delik büyütmeye yetecek et kalınlığı olmalıdır. 24 ve 28 mm millerde kama 8 mm olduğu için kanal genişliği değişmez, yalnız derinlik yeniden işlenir.
• Mil 10 mm büyüdüyse (ör. 28 mm’den 38 mm’ye) kama da 8 mm’den 10 mm’ye çıkar; küçük kasnaklarda göbek bu büyütmeyi taşımayabilir, yeni kasnak gerekir.
• Mil küçüldüyse eski kasnak kullanılmamalıdır; konik burçlu bir kasnak ya da yeni kasnak alınır.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Konik burç (taper lock) kasnak ne zaman işinizi kolaylaştırır?

Konik burçlu kasnakta kasnak gövdesi ile mile oturan burç ayrı parçalardır. Burç, iç deliği mil çapına göre işlenmiş, dış yüzeyi konik bir parçadır; cıvatalar sıkıldıkça burç kasnağın içine çekilir ve mili sıkıca kavrar. Aynı kasnak gövdesine farklı delik çaplarında burçlar takılabilir.

Motor değişiminde bu yapının avantajı açıktır: mil 24 mm’den 28 mm’ye ya da 28 mm’den 38 mm’ye değiştiğinde kasnağı değil, yalnız burcu değiştirmek yeterli olabilir. Bunun şartı, kasnak gövdesinin yeni mil çapını alabilecek bir burç ölçüsünü kabul etmesidir; burç ölçüsü kasnağın üzerinde ya da imalatçının tablosunda yazar. Konik burçlu kasnakta da kama kullanılır ve kama genişliği yeni mile uygun olmalıdır.

Düz delikli (kasnak içine doğrudan delik açılmış) kasnaklarda ise tek seçenek deliği büyütmek ya da kasnağı değiştirmektir. Sık motor değişen ya da farklı makinelerde dönüşümlü kullanılan tahriklerde konik burçlu kasnağa geçmek uzun vadede işi kolaylaştırır.

Kasnak çapı mil yükünü nasıl değiştirir? F = 2T/d hesabı

Kayış, kasnağın çevresinden çeker. Motorun ürettiği moment T (Nm) ile kasnak çapı d (m) arasında şu ilişki vardır:

F = 2 × T / d

Burada F, kayışın aktardığı çevresel kuvvettir (N). Kasnak küçüldükçe aynı momenti aktarmak için gereken kuvvet artar. Mil ucuna binen gerçek radyal yük bundan da büyüktür, çünkü kayışın kaymadan çekebilmesi için ön gerginlik verilir; bu gerginlik katsayısı kayış tipine göre değişir ve kayış imalatçısının verisidir.

Örnek: DRG-112M-4 (4 kW, 1450 d/d) motorun nominal momenti 26,3 Nm’dir.

• 100 mm kasnakla: F = 2 × 26,3 / 0,1 ≈ 526 N
• 80 mm kasnakla: F = 2 × 26,3 / 0,08 ≈ 658 N
• 125 mm kasnakla: F = 2 × 26,3 / 0,125 ≈ 421 N

Eski motorda 125 mm kasnak çalışıyorken, yer darlığı yüzünden yeni motora 80 mm kasnak takılırsa çevresel kuvvet yaklaşık 1,6 katına çıkar. Bu ek yük mil ucunu ve motor tarafındaki rulmanı zorlar. Kural olarak eski kasnağın çapını küçültmeyin; çap değişmek zorundaysa kasnak oranını korumak için karşı kasnağı da aynı oranda değiştirin. Aynı hesap 7,5 kW DRG-132M-4 (49,1 Nm) için 125 mm kasnakta yaklaşık 786 N, 100 mm kasnakta 982 N verir.

Devir ve kayış hızı da kontrol edilmeli

Eski ve yeni motorun nominal devri birkaç d/d farklı olabilir. Tahrik edilen milin devri n2 = n1 × d1 / d2 ile bulunur. 1450 d/d motor, 100 mm motor kasnağı ve 200 mm makine kasnağıyla makine mili 725 d/d döner. Aynı hesap için kasnak ve kayış hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Kayış hızı v = π × d × n / 60 ile bulunur: 100 mm kasnak ve 1450 d/d için yaklaşık 7,6 m/s, 80 mm kasnak için yaklaşık 6,1 m/s. Kayış hızı düştükçe aynı gücü aktarmak için gereken kuvvet artar.

Kasnak hizası ve kayış gerginliği: montaj sonrası kontrol

Yeni motorun C ölçüsü (mil omzundan ilk ayak deliğine mesafe) eski motordan farklıysa, motor aynı deliklere bağlansa bile kasnak yüzeyi eksen boyunca kayar. DRG kataloğunda C, 112M gövdede 70 mm, 132S ve 132M gövdede 89 mm’dir. Bu fark, kasnakların aynı düzlemde durmamasına yol açar.

• İki kasnağın yan yüzeylerine düz bir cetvel ya da gergin bir ip dayayarak düzlemselliği kontrol edin.
• Motor kasnağı ile makine kasnağının eksenleri paralel olmalıdır; açılı eksen kayış kenarını yer.
• Kayışı gergi kızağıyla gerin; motoru elle iterek değil, kızak cıvatasıyla ayarlayın.
• Gerginliği kayış imalatçısının önerdiği sehim değerine göre ayarlayın; aşırı gerginlik rulman ömrünü kısaltır.
• İlk birkaç saatlik çalışmadan sonra kayış oturur; gerginliği yeniden kontrol edin.

Eski kasnak ile değişim kontrol listesi

• Eski ve yeni motorun mil çapı D, mil boyu E ve kama genişliği F ölçüldü mü?
• Kasnak deliği yeni mile uyuyor mu; büyütülecekse göbekte yeterli et var mı?
• Konik burçlu kasnaksa yeni mil çapında burç bulunuyor mu?
• Yeni motorla gelen kama kullanılıyor mu?
• Kasnak göbeği mil omzuna yakın, milin tam boyunca oturuyor mu?
• Kasnak çapı eskisiyle aynı mı; küçüldüyse F = 2T/d ile yük kontrol edildi mi?
• Kasnaklar aynı düzlemde, eksenler paralel mi?
• Kayış gerginliği ayarlandı, ilk çalışmadan sonra tekrar kontrol planlandı mı?

Kayışlı tahrikte sık kullanılan modeller

Kayış-kasnaklı makinelerde 4 kutuplu (1500 d/d) motorlar yaygındır. Aşağıdaki pik döküm modeller farklı mil çaplarını gösterir; kasnağınızın deliğine göre karşılaştırabilirsiniz:

• DRG-90L-4 – 1,5 kW – 1445 d/d – 90L pik döküm
• DRG-100L2-4 – 3 kW – 1450 d/d – 100L pik döküm
• DRG-112M-4 – 4 kW – 1450 d/d – 112M pik döküm
• DRG-132M-4 – 7,5 kW – 1460 d/d – 132M pik döküm
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Motor kasnağı deliği büyütülebilir mi?

Göbekte yeterli et kalınlığı varsa evet; delik torna ile yeni mil çapına göre işlenir ve kama kanalı yeni kamaya göre açılır. Delik küçültülemez; küçük mile yeni kasnak ya da uygun konik burç gerekir.

4 kW motorun mil çapı kaç mm?

DRG kataloğunda 4 kW 1500 d/d DRG-112M-4 ve 4 kW 3000 d/d DRG-112M-2 modellerinde mil 28×60 mm, kama 8 mm’dir. 4 kW 1000 d/d DRG-132M1-6’da mil 38×80 mm’dir.

Küçük kasnak motoru neden zorlar?

Aynı momenti aktarmak için gereken kayış kuvveti F = 2T/d ile kasnak çapı küçüldükçe artar. Bu kuvvet mil ucuna ve rulmana radyal yük olarak biner.

Taper lock kasnak nedir?

Kasnak gövdesi ile mile oturan konik burcun ayrı parçalar olduğu kasnaktır. Mil çapı değiştiğinde çoğu zaman yalnız burcu değiştirmek yeterlidir.

Eski motorunuzun mil ve kasnak ölçülerini +90 (542) 666 11 11 numarasına ya da [email protected] adresine gönderebilirsiniz; tüm iletişim kanalları iletişim sayfamızda. Mil ölçüsüne göre güncel modeller için online mağazamızdaki 120 model sayfasına göz atabilirsiniz.