Lastik Parçalama Makinesi İçin Elektrik Motoru: Kalkış Torku ve Yük Şartları

Lastik parçalama makinesi motoru, çift şaftlı parçalayıcıda (shredder) redüktörle birlikte çalışan, düşük şaft devrinde yüksek moment üreten 4 ya da 6 kutuplu bir trifaze motordur; seçimde kW kadar motorun kalkış momenti oranı (Ts/Tn) ve devrilme momenti oranı (Tmax/Tn) belirleyicidir. DRG kataloğunda 22–55 kW arasındaki 4 kutuplu pik döküm motorlarda Ts/Tn 2,0–2,2, Tmax/Tn 2,3'tür. Küçük ve orta boy çift şaftlı lastik parçalayıcılarda motor başına güç genellikle 22–55 kW aralığında görülür ve çoğu makinede her şaftın kendi motoru vardır; kesin değer makinenin plakası ve imalatçısının verisidir. Aşağıdaki aralıklar ihtiyatlıdır, hesaplar varsayımlarıyla verilmiştir.

Lastikteki çelik tel ve topuk teli şaftları aniden kilitleyebilir; motor bu anda nominal akımın katlarını çeker. Koruma, ters dönüş mantığı ve yol verme ayarını yetkili bir elektrikçi yapmalı; bıçak bakımında makine enerjisiz ve kilitli olmalıdır.

Şaft momentinize uyan gövdeyi Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasındaki 120 model arasından seçebilirsiniz; aşağıda hangi değeri neden kontrol etmeniz gerektiğini adım adım gösteriyoruz.

Çift şaftlı parçalayıcıda yük neden darbelidir?

Çift şaftlı parçalayıcıda iki şaft birbirine doğru, yavaş döner; şaftlardaki kancalı bıçaklar lastiği yakalar, sıkıştırır ve keser. Lastik homojen değildir: sırtında çelik kuşak, topuğunda kalın çelik tel demeti vardır. Bıçak yumuşak kauçuktan geçerken moment düşüktür, çelik tele geldiğinde birden yükselir. Motor bu yüzden sabit bir yük görmez; saniyeler içinde nominalin altına ve üstüne inip çıkan bir moment dizisi görür.

Bu yük tipinde üç değer birlikte önemlidir: ortalama yükü taşıyacak nominal moment, dolu hazneyle yeniden kalkmayı sağlayacak kalkış momenti ve ani tepelerde motorun durmasını önleyen devrilme momenti. Asenkron motorun bu üç noktasını Asenkron Motorun Tork-Devir Eğrisi: Kalkış, Devrilme ve Anma Torku yazımızda eğri üzerinde anlattık; burada parçalayıcıya uygulayacağız.

Şaft momentinden motor gücüne: örnek hesap

Parçalayıcı imalatçısı genellikle şaft başına gereken momenti ve şaft devrini verir. Güç bu iki değerden P = T·n / 9550 ile çıkar.

• Varsayım: şaft başına gereken sürekli moment 12 kN·m, şaft devri 18 d/d.
• Şaft gücü: P = 12 000 × 18 / 9550 ≈ 22,6 kW.
• Redüktör kayıpları için 0,9 katsayısı (varsayım): 22,6 / 0,9 ≈ 25,1 kW → bir üst standart basamak 30 kW.
• Seçim: DRG-200L-4 (30 kW, 1475 d/d, nominal moment 194,2 Nm).
• Redüktör oranı: i = 1475 / 18 ≈ 81,9. Şafta inen nominal moment ≈ 194,2 × 81,9 × 0,9 ≈ 14,3 kN·m; 12 kN·m ihtiyacın üzerindedir.

Kendi oran ve momentlerinizi Redüktör Çıkış Devri ve Moment Hesaplama aracında deneyebilirsiniz.

• Güç: 30 kW
• Nominal devir: 1475 d/d
• Akım 400 V / 380 V: 53,8 A / 56,6 A
• cos φ: 0,86
• Nominal moment: 194,2 Nm
• Ts/Tn · Tmax/Tn: 2,0 · 2,3
• Is/In: 7,3
• Mil D×E: 55×110 mm
• Gerilim: 400/690 V (Δ/Y)
• Gövde: Pik döküm, IEC 200L

Ts/Tn ve Tmax/Tn neden belirleyici?

DRG-200L-4 için Ts/Tn 2,0 ve Tmax/Tn 2,3'tür. Yukarıdaki örnekte bu, şaftta yaklaşık 28,6 kN·m kalkış momenti ve 32,9 kN·m devrilme momenti demektir. İki pratik sonucu vardır:

• Dolu kalkış: Makine arıza ya da elektrik kesintisiyle dolu hazneyle durduysa, yeniden kalkışta motor yükü kalkış momentiyle yenmek zorundadır. Kalkış momenti şafttaki sıkışma momentinden küçükse motor dönmez, yalnız akım çeker.
• Ani tepe: Çelik tel bıçağa geldiğinde moment kısa süre nominalin üstüne çıkar. Tepe devrilme momentini aşmadıkça motor yavaşlayıp toparlanır; aşarsa devir çöker ve motor durur, akım kalkış akımı seviyesine çıkar.

Aynı güçte 4 ve 6 kutuplu motoru karşılaştırmak bu noktada öğreticidir:

Aynı güç ve aynı şaft devrinde nominal moment iki seçenekte de aynıdır; farkı redüktör oranı ve devrilme momenti oranı yaratır. 6 kutuplu motor daha küçük oranlı redüktörle çalışır, 4 kutuplu motor ise bu örnekte şaftta biraz daha fazla devrilme rezervi bırakır. Karar çoğu zaman redüktör seçeneğine ve yerleşime göre verilir.

Servis faktörü ve redüktörün korunması

Darbeli yük motor kadar redüktörü de zorlar. Redüktör imalatçıları yük tipine göre bir servis faktörü (SF) ister; ağır darbeli yükte bu değer yüksektir ve kesin değeri redüktör kataloğundan alınır. Örnek: SF = 1,75 varsayılırsa redüktörün nominal çıkış momenti en az 14,3 × 1,75 ≈ 25,0 kN·m olmalıdır.

Gözden kaçan nokta şudur: sıkışma anında motor devrilme momentine kadar moment üretebilir ve bu, örnekte şaftta yaklaşık 32,9 kN·m'ye karşılık gelir. Elektriksel koruma akımı kesene kadar geçen kısa sürede bu moment dişlilere ve kamalara biner. Bu yüzden çift şaftlı parçalayıcılarda moment sınırlayıcı kaplin, kesme pimi ya da akımla çalışan hızlı durdurma kullanılır. Motoru "emin olmak için" bir basamak büyük seçmek bu riski artırır: büyük motorun devrilme momenti de büyüktür ve redüktöre daha yüksek tepe gelir.

Sıkışmada ters dönüş: motor için doğru sıra

Parçalayıcı kontrol sistemi akımı izler; akım imalatçının belirlediği eşiği belli süre aşarsa şaftları kısa bir süre ters çevirip malzemeyi bırakır, sonra yeniden ileri döner. Motor açısından doğru sıra şöyledir:

1. İleri kontaktör açılır, motor serbest kalır.
2. Kısa bekleme: şaft durur ya da çok yavaşlar. Dönerken yön çevirmek, kalkış akımından da yüksek bir akım darbesi ve redüktöre ters yönde moment darbesi demektir.
3. Geri kontaktör kapanır, motor kısa süre ters döner.
4. Yeniden bekleme, ardından ileri yön.

İleri ve geri kontaktörler arasında hem elektriksel hem mekanik kilit bulunmalıdır. Sık ters dönüş motoru ısıtır: her yön değişimi bir kalkış sayılır. Saatte kaç kalkışa izin verildiğini makine imalatçısına sorun; sürekli sıkışan bir makinede sorun motor değil, bıçak aralığı ya da besleme miktarıdır.

Termik ayarı ve yol verme

DRG-200L-4 400 V'ta 53,8 A, 380 V'ta 56,6 A çeker; Is/In 7,3'tür. Direkt yol vermede kalkış akımı ≈ 53,8 × 7,3 ≈ 393 A olur.

• Direkt yol vermede termik röle motorun nominal akımına ayarlanır (400 V'ta 53,8 A).
• Yıldız-üçgende termik çoğu panoda motor sargı hattında, ana kontaktörden sonra durur; o zaman faz akımına, yani In/√3 ≈ 53,8 / 1,732 ≈ 31,1 A'e ayarlanır. Termiğin panodaki yerini kontrol etmeden ayar yapmayın.
• Yıldız-üçgenin sınırı: yıldızda kalkış momenti üçte bire iner; Ts/Tn 2,0 olan motor yıldızda ≈ 0,67 × Tn verir. Boş hazneyle kalkışta yeter, dolu hazneyle kalkışta yetmez. Dolu kalkış sık oluyorsa yumuşak yol verici yerine moment kontrollü bir invertör daha uygundur.

Termik, sigorta ve kontaktör değerlerini Motor Termik, Sigorta ve Kontaktör Seçimi aracında, yıldız-üçgen akımlarını Motor Yol Verme (Yıldız-Üçgen) aracında hesaplayabilirsiniz. Termik "atıyor" diye ayarı yükseltmek, sargıyı korumasız bırakır; önce bıçakları, besleme miktarını ve redüktör yağını kontrol edin.

Lastik parçalayıcı için DRG modelleri

Moment değerleri ise şöyledir:

Tablodaki tüm modeller pik döküm gövdelidir; kauçuk tozu ve titreşimli ortam için bu gövde tercih edilir. Lastik ve kauçuk sektörünün diğer makinelerine Lastik ve Kauçuk Sektöründe Elektrik Motorları yazımızda değindik.

Motor seçmeden önce kontrol listesi

• İmalatçıdan şaft başına moment ve şaft devri; her şaftta ayrı motor mu, tek motor + dişli kutusu mu?
• Redüktör oranı, nominal çıkış momenti ve servis faktörü; motor flanşı/mil D×E redüktör girişine uygun mu?
• Moment sınırlayıcı kaplin ya da kesme pimi var mı; devrilme momentine göre değerlendirildi mi?
• Ters dönüş öncesi bekleme süresi ve kontaktörlerde elektriksel + mekanik kilit.
• Termik röle konumu (hat mı, sargı mı) ve doğru ayar değeri.
• Dolu kalkış ihtimali: yıldız-üçgen yeterli mi, invertör mü gerekiyor?
• Kablo kesiti kalkış ve nominal akıma göre: Motor Kablo Kesiti Hesaplama.
• Motor ayak cıvataları ve redüktör bağlantısı; titreşimde gevşeme kontrolü.

Bu güçteki motorlar

• DRG-200L-4 – 30 kW – 1475 d/d – Pik döküm 200L
• DRG-225S-4 – 37 kW – 1485 d/d – Pik döküm 225S
• DRG-225M-4 – 45 kW – 1485 d/d – Pik döküm 225M
• DRG-250M-4 – 55 kW – 1485 d/d – Pik döküm 250M
• DRG-225M-6 – 30 kW – 980 d/d – Pik döküm 225M

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Lastik parçalama makinesi kaç kW motor kullanır?

Küçük ve orta boy çift şaftlı lastik parçalayıcılarda motor başına güç genellikle 22–55 kW aralığında görülür; çoğu makinede her şaftın kendi motoru vardır. Kesin değer imalatçının verdiği şaft momenti ve devrinden P = T·n/9550 ile hesaplanır; örnekte 12 kN·m ve 18 d/d için 30 kW seçildi.

Parçalayıcı motoru 4 kutup mu 6 kutup mu olmalı?

İkisi de kullanılır. Aynı güç ve şaft devrinde şafttaki nominal moment aynıdır; 6 kutuplu motor daha küçük oranlı redüktörle çalışır, 4 kutuplu motorun Tmax/Tn değeri (DRG kataloğunda 2,3) 6 kutupluya göre (2,1) biraz daha yüksektir.

30 kW parçalayıcı motoru kaç amper çeker?

DRG-200L-4 400 V'ta 53,8 A, 380 V'ta 56,6 A çeker. Direkt yol vermede kalkış akımı yaklaşık 393 A'dir; yıldız-üçgende termik sargı hattındaysa yaklaşık 31,1 A'e ayarlanır.

Parçalayıcı motoru neden sık termik atar?

En sık nedenler sık ters dönüş (her biri bir kalkış sayılır), körelmiş bıçak, fazla besleme ve dolu hazneyle yıldızda kalkış denemesidir. Termik ayarını yükseltmek yerine bu nedenleri giderin ve ayarın termiğin panodaki yerine uygun olduğunu kontrol edin.

Makinenizin plakasını ya da imalatçı verisini bize iletirseniz uygun gövdeyi birlikte belirleyelim: telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta [email protected], iletişim sayfamız. DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; tüm modelleri Elektrik Motoru Online Satın Al sayfasında inceleyebilirsiniz.