Kumaş sarma makinesinde motorun asıl işi, kumaşı sabit gerginlik ve sabit hızla rulo üzerine almaktır. Rulo büyüdükçe kumaşı çekmek için gereken kuvvet aynı kalır ama kuvvetin kolu (rulo yarıçapı) büyür; bu yüzden merkezden tahrikli bir sarıcıda mil momenti çapla birlikte artar, devir ise aynı oranda düşer. Motoru belirleyen şey gücü değil, dolu ruloda ve en düşük devirde vermesi gereken momenttir.

Plakası okunabilen bir motoru değiştiriyorsanız aynı güç, devir ve flanştaki yedeği elektrik motoru online satın al sayfamızda bulabilirsiniz. Yeni bir sarıcı kuruyor ya da A-çerçeveli (A-frame) bir ünitenin motorunu büyütüyorsanız aşağıdaki örnek hesap neyin ölçülmesi gerektiğini gösterir.

Merkezden Sarma ile Yüzeyden Sarma Arasındaki Fark

Tekstilde iki sarma düzeni kullanılır. Merkezden sarmada (center winding) rulonun mili redüktör üzerinden doğrudan motora bağlıdır; kumaş hızı sabit kalsın diye motor devri rulo büyüdükçe düşürülür. Bu iş invertörle yapılır; gerginlik ya bir dansör kolunun konumundan ya da bir yük hücresinden okunur ve invertörün hız referansı buna göre düzeltilir.

Yüzeyden sarmada (surface winding) rulo, sabit çaplı bir tahrik silindirinin üzerine oturur ve sürtünmeyle döner. Tahrik silindirinin çapı değişmediği için motor sabit devirde ve sabit momentte çalışır; rulonun büyümesi motoru ilgilendirmez. Batching ünitelerinde ve kumaşı top hâline getiren sarıcılarda bu düzen yaygındır. Hassas, tüylü ya da yüzeyi ezilmeye duyarlı kumaşlarda ise merkezden sarma tercih edilir.

Kumaş sarma makinesi için DRG logolu gri trifaze elektrik motoru

Rulo Çapına Göre Moment ve Devir: Örnek Hesap

Aşağıdaki değerler bir varsayımdır; kendi makinenizde gerginlik ve hız, kumaş türüne ve imalatçının ayarına göre farklıdır.

Örnek: Kumaş eni 180 cm, sarma gerginliği 1,5 N/cm, kumaş hızı 80 m/dk. Toplam çekme kuvveti 1,5 × 180 = 270 N eder. Kumaşa aktarılan güç F·v = 270 × 80/60 ≈ 360 W'tır ve rulo çapından bağımsızdır. Boş mandrel çapı 140 mm, dolu rulo çapı 1000 mm olsun; çap oranı yaklaşık 7,1'dir.

Rulo çapıRulo devriMil momentiİnvertör frekansı
140 mm181,9 d/d18,9 N·m50,0 Hz
300 mm84,9 d/d40,5 N·m23,3 Hz
600 mm42,4 d/d81,0 N·m11,7 Hz
1000 mm25,5 d/d135,0 N·m7,0 Hz

Tablonun son sütunu, redüktör oranı boş mandrelde motor 50 Hz'de dönecek şekilde (i ≈ 7,97) seçildiğinde invertörün vermesi gereken frekanstır. Dolu ruloda motor yaklaşık 7 Hz'de, mile 135 N·m uygulanacak şekilde çalışmalıdır. Redüktör verimi 0,9 varsayımıyla motor milindeki moment 135 / 7,97 / 0,9 ≈ 18,8 N·m olur.

Bu sayıyı motor plakasıyla karşılaştırın: DRG-112M-4 (4 kW) 26,3 N·m, DRG-132S-4 (5,5 kW) 36,0 N·m nominal momente sahiptir. Kumaşa giden güç yarım kilovatı bulmazken motorun birkaç kW olmasının nedeni budur: düşük devirde moment isteniyor.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Düşük Devirde Isınma ve Gövde Fanı

DRG motorları IC411 soğutmalıdır; soğutma havasını milin üzerindeki fan sağlar. 7 Hz'de fan nominal devrin yedide biri kadar döner ve gövdeden çektiği hava çok azalır. Motor bu devirde uzun süre nominal momentine yakın yüklenirse sargı ısınır.

Uygulamada üç yol vardır. Birincisi motoru bir gövde büyük seçerek yükleme oranını düşürmektir: örnekte 18,8 N·m, 112M-4 için nominal momentin yaklaşık yüzde 71'i, 132S-4 için yaklaşık yüzde 52'sidir. İkincisi ayrı beslemeli soğutma fanı kullanmaktır; bu standart gamda bulunmaz ve özel motor gerektirir. Üçüncüsü çap aralığını daraltmaktır: dolu rulo çapını küçültmek ya da mandrel çapını büyütmek frekans aralığını doğrudan kısaltır.

Hangisinin uygun olduğu, makinenin bir topu kaç dakikada doldurduğuna bağlıdır. Kısa toplarda dolu rulo bölgesi kısa sürer, uzun toplarda motor saatlerce düşük frekansta kalır. İnvertörün düşük frekanstaki moment ve akım sınırı da invertör imalatçısının verisiyle teyit edilmelidir.

Duruş, Kalkış ve Dolu Rulonun Ataleti

Dolu bir kumaş topu ağırdır ve çapının karesiyle artan bir ataleti vardır. Hat durduğunda invertör bu kütleyi motor üzerinden frenlemek zorundadır; frenleme enerjisi DC baraya geri döner. Bu yüzden merkezden tahrikli sarıcılarda invertöre frenleme direnci bağlanır ve duruş rampası, gerginliği kaybetmeyecek kadar kısa, aşırı gerilim hatası vermeyecek kadar uzun ayarlanır.

Kalkışta ise dansör kolunun aşağı düşmesi ya da kumaşın gevşemesi istenmez. İnvertör, kalkış anında rulo çapına göre hesaplanan bir moment ön beslemesi ile başlatılır. Motor açısından önemli olan, kalkış momentinin ve kısa süreli aşırı yükün karşılanmasıdır; örnekteki motorların kalkış momenti oranı Ts/Tn 2,2 ve 2,0'dır.

Redüktör ve Bağlantı Ölçüleri

Merkezden tahrikli sarıcılarda motor çoğunlukla helisel ya da sonsuz vidalı bir redüktöre B5 büyük flanşla bağlanır. DRG redüktör satmaz; redüktöre takılacak motoru sağlar. Değişimde redüktörün giriş flanşı ve mil deliği motorun flanş ve mil ölçüsüyle birebir aynı olmalıdır.

  • 112M gövde B5 flanş: M = 215 mm, N = 180 mm, P = 250 mm, S = 14,5 mm
  • 112M mil (D × E): 28 × 60 mm, kama 8 mm
  • 132S gövde B5 flanş: M = 265 mm, N = 230 mm, P = 300 mm, S = 14,5 mm
  • 132S mil (D × E): 38 × 80 mm, kama 10 mm

112M'den 132S'ye geçmek flanş ve mil değiştirdiği için redüktörün giriş adaptörü de değişir. Oranı ve çıkış devrini kontrol etmek için redüktör çıkış devri ve moment hesaplama aracımızı, motor ve redüktör eşleşmesinin genel kurallarını redüktörler için elektrik motorları sayfamızda bulabilirsiniz.

Sarıcı Motorunu Sipariş Etmeden Önce

  • Sarma düzeni: merkezden mi, yüzeyden mi?
  • Kumaş eni, en yüksek gerginlik (N/cm) ve en yüksek hız (m/dk).
  • Boş mandrel ve dolu rulo çapı; bir topun dolma süresi.
  • Redüktör oranı, giriş flanşı (M, N, P) ve mil deliği çapı.
  • Eski motorun plakası: kW, d/d, gerilim, montaj şekli (B3 / B5 / B35).
  • İnvertörün frekans aralığı ve frenleme direnci olup olmadığı.

Yüzeyden sarmada hesap çok daha kısadır. Örnekte tahrik silindiri 250 mm çapındaysa silindirde 270 × 0,125 ≈ 33,8 N·m moment ve yaklaşık 102 d/d gerekir; 0,75–1,5 kW'lık 4 kutuplu bir motor ve uygun redüktör yeter. Bu düzende motor sabit frekansta çalıştığından düşük devir ısınması da yaşanmaz.

Kumaş Sarıcıları İçin Uygun DRG Motorları

Merkezden tahrikte dolu rulo momentini taşıyan 112M ve 132S gövdeler, yüzeyden tahrikte yeterli olan küçük 4 kutuplu modeller; hepsi alüminyum gövdeli ve redüktöre B5 flanşla bağlanabilir.

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Kumaş Sarma Motoru: Sık Sorulan Sorular

Rulo büyüdükçe kumaş neden gevşiyor ya da yırtılıyor?

Merkezden sarmada motor devri çap büyüdükçe düşürülmezse kumaş hızı artar ve gerginlik yükselir; fazla düşürülürse kumaş gevşer. Dansör ya da yük hücresi bu düzeltmeyi yapar. Sorun sürüyorsa motorun dolu ruloda momenti yetiyor mu, invertör akım sınırına mı takılıyor, bakılmalıdır.

Kumaş sarma makinesine kaç kW motor gerekir?

Kumaşa giden güç küçüktür, motoru dolu rulodaki moment belirler. Atölye tipi sarıcılarda yaklaşık 1 kW, geniş ve büyük çaplı A-çerçeveli ünitelerde birkaç kW görülür. Kesin değer makine imalatçısının plakasıdır; yukarıdaki hesapla kendi gerginlik ve çap değerlerinizi kontrol edebilirsiniz.

Sarıcıda 6 kutuplu motor daha mı uygun?

6 kutuplu motor aynı güçte daha yüksek moment verir ve daha küçük redüktör oranıyla çalışır, ama devir aralığı sorunu ortadan kalkmaz: çap oranı 7 ise frekans aralığı da yine 7'ye 1'dir. Seçim redüktörün oranına ve flanşına göre yapılır.

Mevcut AC motoru invertörlü sarmaya çevirebilir miyim?

Standart trifaze asenkron motor invertörle sürülebilir. Önce dolu rulodaki momenti ve o andaki frekansı yukarıdaki gibi hesaplayın; motor sınırdaysa bir gövde büyüğünü seçin.

Seçim için eski motorun etiket fotoğrafını, gücünü, devrini, montaj şeklini (ayaklı/flanşlı), mil ölçüsünü, redüktör oranını ve rulo çaplarını WhatsApp ile iletebilir ya da teklif listesi üzerinden teklif isteyebilirsiniz. Telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta info@drgmotor.com, iletişim sayfası. DRG Motor elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır; tüm hazır modeller online mağazamızda listelenir.