Bir tesiste IE3'e geçiş kararı çoğunlukla sıfırdan kurulumda değil, çalışan bir motorun yerine geçerken verilir. Bu yazı o işi ele alıyor: İzmir'deki bir üretim hattında eski motoru sökerken nelerin ölçüleceği, hangi ölçülerin tutması gerektiği ve değişimin faturada gerçekten göründüğünün nasıl kanıtlanacağı.

Sökmeden Önce Ölçülecekler

Eski motorun etiketi ne olduğunu söyler, ne yaptığını söylemez. Yerine yeni motor seçmeden önce pens ampermetreyle bir tam üretim çevrimi boyunca çektiği akımı kaydedin. Çoğu hatta çıkan sonuç aynıdır: motor anma gücünün belirgin altında çalışıyordur. Etikete bakılarak yapılan yenileme, gereğinden büyük bir motoru bir kez daha satın almak olur.

22 kW'lık Bir Tahrikte Değişimin Karşılığı

İzmir'deki organize sanayi bölgelerinde motorlar günde 16-24 saat dönüyor; yenilemenin getirisi de bu sürede birikiyor. 22 kW'lık bir motor eski IE1 sınıfında yaklaşık %89, IE3 sınıfında yaklaşık %92,6 verimle çalışır. Yılda 6.000 saat dönen böyle bir tahrikte iki sınıf arasındaki kayıp farkı, yılda binlerce kilovatsaate karşılık gelir. Değişimin öncesinde ve sonrasında aynı yükte akım okuması alınırsa bu fark tahmin değil kayıt olur.

  • Akım okumasını değişim öncesi ve sonrası aynı yükte, aynı çevrimde alın.
  • Daha az kayıpla çalışan motor daha az ısınır; yalıtım ömrü buna bağlı uzar.
  • Toplam güç talebi düştüğü için trafo ve besleme kablosu üzerindeki yük hafifler.

Yeni Motorun Tutması Gereken Ölçüler

Yenilemede işi bozan şey verim sınıfı değil, mekanik uyumsuzluktur. Sipariş öncesinde şu ölçüler eski motorla karşılaştırılır:

  • Mil yüksekliği ve mil çapı: kaplin ya da kasnak aynı eksende kalmalı.
  • Bağlantı biçimi: ayaklı B3, flanşlı B5, yüz flanşlı B14 seçeneklerinden hangisi mevcut düzene oturuyor.
  • Ayak delik aralığı ve kaide ölçüsü: standart IEC gövde seçilirse ileride yedek bulmak kolaylaşır.
  • Klemens kutusu yönü: mevcut kablo güzergâhının değişmesi gerekiyor mu.
  • Anma akımı: termik röle ve motor koruma şalteri yeni değere göre ayarlanır.
  • Gerilim ve frekans: 400 V / 50 Hz besleme ve yıldız-üçgen bağlantı uyumu.
  • Koruma ve yalıtım: tozlu ya da nemli konumda IP55, sıcak ortamda 155 °C dayanımlı F sınıfı.
  • Devir: 4 kutuplu 1500 d/d gövde eski motorun devrini karşılıyor mu.

Kıyı İkliminde Gövde ve Boya Kararı

İzmir'in nemli ve tuzlu deniz havası, açık alanda ya da yarı açık sundurmada çalışan motorlarda gövde kararını değiştirir. Pik döküm gövde mekanik zorlamaya ve titreşime dayanır; alüminyum gövde hafiftir ve ısıyı hızlı atar. Dış konumda hangisi seçilirse seçilsin, boya sistemi ve klemens kutusu sızdırmazlığı sipariş kaleminin parçasıdır, sonradan eklenen bir iş değil.

Gereğinden Büyük Motor Neden Geri Adım

Yenilemede en sık yapılan hata, güvenli tarafta kalmak için bir üst güç kademesine çıkmaktır. Gereğinden büyük seçilen motor sürekli kısmi yükte çalışır; ödediğiniz verim sınıfını sahada hiç göstermez. Yol verme ekipmanı ile kablo kesiti de büyüdüğü için maliyet motorun ötesine yayılır. Asenkron AC motorların kısmi yükteki davranışı bu yüzden seçim öncesinde okunur; ölçülen yük neyse anma gücü de ona göre belirlenir.

Değişim Sonrası İlk Hafta

Yeni motor devreye alındıktan sonraki ilk hafta kayıt haftasıdır. Aynı yükte akım, gövde sıcaklığı ve titreşim okuması alınır; kaplin hizası ve ayak cıvata torku yeniden kontrol edilir. Bu üç sayı sonraki yılların karşılaştırma tabanını oluşturur. Kayıt tutulmazsa, iki yıl sonra artan bir titreşimin motordan mı yoksa tahrik edilen makineden mi geldiği tartışma konusu olur.

Eski Motoru Sarmak mı Yenisini Almak mı

Arızalanan bir motor için sargı yenileme ilk bakışta daha ucuz görünür. Karar iki soruyla verilir: motor yılda kaç saat dönüyor ve sarım sonrasında hangi verim sınıfında kalıyor. Sürekli çalışan bir tahrikte, ince bakırla yapılmış bir sarım etiketi hiç değiştirmeden motoru bir alt sınıfa düşürür ve tasarrufu ilk yıl içinde geri alır. Az çalışan yardımcı bir makinede ise sarım makul bir çözümdür.

Yenileme Sırasını Kurmak

Bir tesis motor parkını tek seferde değiştirmez. Sıralama, her motorun yıllık çalışma saati ile anma gücünün çarpımına göre kurulur: en çok saat döndüren en büyük tahrik başa yazılır, haftada birkaç saat çalışan yardımcı makine sona kalır. Aynı bütçe bu sırayla harcandığında, ne arızalanırsa onu değiştirme yöntemine göre belirgin biçimde daha fazla tasarruf çıkar.

İzmir'de Yenileme Desteği

Yenileme işinde bize gönderilecek bilgi kısadır: eski motorun etiketi, ölçülen akım, yıllık çalışma saati, bağlantı biçimi ve ortam koşulu. Bu beş kalemle 0,55 kW'tan 355 kW'a kadar olan aralıktan uygun gövdeyi işaretliyor, mil ve flanş ölçüsünü mevcut kaideye göre kontrol ediyoruz. İzmir merkezli stokla değişim gününü kısaltmak, duran bir hatta motorun kendi fiyatından daha fazla kazandırır. Diğer ürün gruplarımız için ana sayfamızı inceleyebilirsiniz.