Senkron hız, asenkron elektrik motorunda döner manyetik alanın dönme hızıdır ve ns = 120 · f / p bağıntısıyla bulunur; burada f şebeke frekansı (Türkiye'de 50 Hz), p ise kutup sayısıdır. Rotorun gerçek devri bu senkron hızdan her zaman biraz düşüktür; aradaki farka kayma denir. Örneğin 50 Hz'te 4 kutuplu bir elektrik motorunun senkron hızı 1500 d/d, etiketteki gerçek devri ise yaklaşık 1450 d/d'dir.

Senkron hız ve gerçek devir konusunu temsil eden gri gövdeli DRG trifaze asenkron elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. Farklı kutup ve devir sınıflarındaki trifaze asenkron elektrik motorlarını online elektrik motoru mağazasında güce ve devire göre karşılaştırabilir, aynı modelleri 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde toplu olarak görebilirsiniz.

Senkron hız nedir ve formülü nasıl kullanılır?

Üç fazlı bir asenkron elektrik motoruna enerji verildiğinde stator sargıları, sabit hızla dönen bir manyetik alan oluşturur. Bu alanın dönme hızına senkron hız (ns) denir ve yalnızca iki şeye bağlıdır: şebeke frekansı ve sargıların oluşturduğu kutup sayısı. Formül şöyledir:

ns = 120 · f / p  (ns: senkron hız d/d, f: frekans Hz, p: kutup sayısı)

Frekans Türkiye şebekesinde 50 Hz olduğundan, senkron hızı belirleyen tek değişken kutup sayısıdır. Kutup sayısı arttıkça senkron hız düşer; bu yüzden aynı güçteki bir elektrik motoru farklı kutup seçenekleriyle farklı devirlerde sunulur.

2, 4 ve 6 kutup için senkron hız

En çok kullanılan üç kutup sınıfının 50 Hz'teki senkron hızları ve tipik etiket devirleri aşağıdadır. Etiket devri, kayma nedeniyle senkron hızın biraz altındadır.

Kutup sayısıSenkron hız (50 Hz)Tipik etiket devriYaklaşık kayma
2 kutup3000 d/d~2900 d/d~%3
4 kutup1500 d/d~1450 d/d~%3
6 kutup1000 d/d~960 d/d~%4

Hesabı doğrulamak basittir: 2 kutupta ns = 120 · 50 / 2 = 3000 d/d, 4 kutupta 120 · 50 / 4 = 1500 d/d, 6 kutupta 120 · 50 / 6 = 1000 d/d. Burada p her zaman kutup sayısıdır (kutup çiftini değil, toplam kutup sayısını kullanın).

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Gerçek devir neden senkron hızdan düşüktür?

Asenkron elektrik motorunda rotor, moment üretebilmek için döner alanın biraz gerisinde döner. Eğer rotor tam senkron hıza ulaşsaydı, alan ile rotor arasında bağıl hareket kalmaz, rotor çubuklarında gerilim indüklenmez ve moment sıfırlanırdı. Bu nedenle yük altındaki her asenkron elektrik motoru senkron hızın altında, gerçek (anma) devirde çalışır. Gerçek devrin formülü:

Gerçek devir = Senkron hız − Kayma

Yük arttıkça kayma büyür ve devir biraz daha düşer; motor boşta çalışırken ise devir senkron hıza çok yaklaşır. Etikette yazan devir, anma yükündeki gerçek devirdir.

Kayma yüzdesi nasıl hesaplanır?

Kayma (s), senkron hız ile gerçek devir arasındaki farkın senkron hıza oranıdır ve genellikle yüzde olarak verilir:

s (%) = (ns − n) / ns · 100  (n: gerçek/anma devri)

Örnekler, DRG 4 kW modellerinin etiket devirleriyle:

  • 2 kutup, ns = 3000 d/d, n = 2905 d/d → s = (3000 − 2905) / 3000 · 100 ≈ %3,2
  • 4 kutup, ns = 1500 d/d, n = 1450 d/d → s = (1500 − 1450) / 1500 · 100 ≈ %3,3
  • 6 kutup, ns = 1000 d/d, n = 968 d/d → s = (1000 − 968) / 1000 · 100 ≈ %3,2

Standart trifaze asenkron elektrik motorlarında anma kayması genellikle %2 ile %5 arasındadır; küçük güçlerde ve düşük devirlerde oran biraz yükselir.

Etikette neden 2900 / 1450 / 960 yazıyor?

Katalog ve etiketlerde devirlerin 3000, 1500, 1000 gibi tam değerler yerine 2900, 1450, 960 gibi yazılmasının nedeni kaymadır. 3000, 1500 ve 1000 d/d değerleri yalnızca teorik senkron hızlardır; motor hiçbir zaman tam bu hıza ulaşmaz. Etikete, anma yükünde ölçülen gerçek devir yazılır; bu değer senkron hızın yüzde birkaç altındadır. Bu yüzden "3000 devir" diye aranan bir elektrik motorunun etiketinde çoğu zaman 2900'lü bir değer görürsünüz; bu bir hata değil, kaymanın doğal sonucudur.

DRG modelleriyle hesap örnekleri

Aynı 4 kW gücü üç kutup sınıfında sunan DRG modelleri, senkron hız ile gerçek devir arasındaki ilişkiyi somutlaştırır. Model kodları doğrudan ürün sayfasına gider; hem alüminyum hem pik döküm gövde seçeneği vardır.

ModelKutup / Senkron hızEtiket devriNominal akım (400 V)
DRG-112M-2 (alüminyum)2 kutup / 3000 d/d2905 d/d7,45 A
DRG-112M-4 (alüminyum)4 kutup / 1500 d/d1450 d/d7,95 A
DRG-132M1-6 (alüminyum)6 kutup / 1000 d/d968 d/d8,99 A

Aynı güç, devir düştükçe daha yüksek moment demektir: 6 kutuplu 968 d/d model, 2 kutuplu modele göre belirgin biçimde yüksek moment verir. Pik döküm karşılıkları aynı elektriksel değerlere sahiptir; örneğin DRG-112M-4 pik döküm modeli de 1500 d/d sınıfındadır. Devir ve akım hesaplarını kontrol etmek için elektrik motoru hesaplama ve motor akım tablosu araçlarından yararlanabilirsiniz.

Devir seçerken nelere dikkat etmeli?

Mevcut bir elektrik motorunu değiştiriyorsanız etiketteki devre bakıp aynı kutup sınıfını seçmek en güvenli yoldur: 2900'lü devir 2 kutbu, 1450'li devir 4 kutbu, 960'lı devir 6 kutbu gösterir. Yeni bir uygulamada ise iş makinesinin istediği hız ve moment belirleyicidir. Ölçüm ya da bağlantı gerektiren işlemlerden önce enerjiyi kesin, enerjisizliği doğrulayın ve işlemi yalnızca yetkili elektrik personeli yapsın; değerleri motor etiketine ve pano dokümanına göre belirleyin.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Doğru devir ve kutup sınıfını seçtikten sonra tüm güç ve devir seçeneklerini mağazada karşılaştırabilirsiniz.

İhtiyacınıza uygun devirdeki trifaze asenkron elektrik motoru modellerini ve güncel fiyatları mağazada görünFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Senkron hız ile gerçek devir arasındaki fark nedir?

Senkron hız, döner manyetik alanın teorik hızıdır (ns = 120 · f / p). Gerçek devir ise rotorun yük altında döndüğü, kayma kadar düşük olan hızdır. Fark, kayma olarak adlandırılır.

60 Hz şebekede senkron hız değişir mi?

Evet. Formülde frekans 60 Hz alındığında senkron hızlar yükselir: 2 kutupta 3600 d/d, 4 kutupta 1800 d/d, 6 kutupta 1200 d/d olur. Türkiye şebekesi 50 Hz olduğundan standart değerler 3000/1500/1000 d/d'dir.

Kayma yüzdesi yüksek olması sorun mudur?

Standart trifaze asenkron elektrik motorlarında %2–5 arası kayma normaldir. Anma yükünde beklenenden belirgin yüksek bir devir düşüşü varsa aşırı yük ya da gerilim sorunu olabilir; etiket değerleriyle karşılaştırın.

3000 devir istiyorum ama etikette 2900 yazıyor, yanlış mı?

Hayır. 3000 d/d senkron hızdır; etiketteki 2900'lü değer, kayma nedeniyle oluşan gerçek devirdir. "3000 devir" sınıfı 2 kutuplu elektrik motorunu ifade eder.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →