Elektrik motoru nominal değerinin altındaki bir gerilimle beslendiğinde, aynı mekanik yükü karşılayabilmek için şebekeden daha fazla akım çeker; bu da sargıların fazladan ısınmasına, momentin düşmesine ve ağır yüklerde kalkışın zorlaşmasına yol açar. Kısacası düşük gerilim, motoru görünmez biçimde zorlayan ve ömrünü kısaltan bir sorundur.

Düşük gerilimde aşırı akım ve ısınma konusunu temsil eden gri gövdeli DRG trifaze asenkron elektrik motoru

DRG Motor; elektrik motoru üreticisi, tedarikçisi ve satıcısıdır. İhtiyacınıza uygun güç ve devirdeki trifaze modelleri online motor mağazasında karşılaştırabilir, tüm yelpazeyi 3 fazlı asenkron elektrik motorları kategorisinde görebilirsiniz. Bu yazıda düşük gerilimin motorda neyi değiştirdiğini, nedenlerini ve nasıl önleneceğini ele alıyoruz.

Gerilim düşünce motorda ne değişir?

Asenkron motor, mil ucundaki mekanik gücü şebekeden aldığı elektrik gücüyle üretir. Besleme gerilimi düştüğünde motorun yapması gereken iş değişmez; ancak güç kabaca gerilim ile akımın çarpımına bağlı olduğundan, gerilim azaldıkça aynı gücü verebilmek için akım yükselir. Bu basit ilişki, düşük gerilimin neden ısınmaya yol açtığının da özüdür: akım arttıkça sargılardaki ısı kaybı belirgin biçimde büyür.

İkinci önemli etki moment tarafındadır. Asenkron motorun ürettiği moment, besleme geriliminin karesiyle orantılıdır. Yani gerilim %10 düşerse, motorun verebileceği azami moment yaklaşık %19 azalır (0,90 × 0,90 ≈ 0,81). Hafif yüklerde bu çoğu zaman fark edilmez; fakat yük ağırsa motor zorlanır, devri biraz düşer ve kayma (slip) artar.

Düşük gerilimde akım neden artar?

Bir motorun etiketinde yazan nominal akım, nominal gerilimde ve tam yükte çektiği akımdır. Gerilim bu değerin altına indiğinde, yüke bağlı olarak çekilen akım nominalin üzerine çıkabilir. Aşağıdaki tabloda yaygın kullanılan birkaç 4 kutuplu (1500 d/d) DRG modelinin 400 V'taki nominal akımı yer alır; gerçek işletmede gerilim bu değerin altına düştüğünde akımın referansı yine bu değerlerdir.

ModelGüç / DevirNominal akım (400 V)Anma momenti
DRG-132S-4-AL5,5 kW / 1500 d/d10,7 A36,0 Nm
DRG-112M-4K-AL5,5 kW / 1500 d/d10,7 A36,0 Nm
DRG-132M-4-AL7,5 kW / 1500 d/d14,3 A49,1 Nm
DRG-160M-4-AL11,0 kW / 1500 d/d20,4 A71,7 Nm

Örneğin 7,5 kW'lık DRG-132M-4 modeli 400 V'ta yaklaşık 14,3 A çeker. Besleme gerilimi tam yükte kalıcı olarak düşerse, motor aynı işi görebilmek için bu akımın üzerine çıkar; koruma rölesi doğru ayarlanmışsa bu durumda devreyi açar. Pik döküm gövde isteyen kullanıcılar aynı gücü pik döküm gövdeli 5,5 kW gibi seçeneklerde de bulabilir. Motorun gerçek akımını nominal değerle karşılaştırmak için motor akım tablosu aracından yararlanabilirsiniz.

Elektrik motorlarının güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Düşük gerilimin başlıca nedenleri

Motor kleminde ölçülen gerilimin düşük çıkması çoğu zaman motorun değil, besleme hattının bir sorununa işaret eder. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:

  • Uzun ve ince besleme kablosu: Kablo uzadıkça ve kesiti küçüldükçe üzerindeki gerilim düşümü artar. Motor panodan uzaktaysa, pano çıkışında 400 V ölçülse bile motor kleminde daha düşük bir değer görülebilir.
  • Zayıf veya aşırı yüklü şebeke: Trafoya uzak, aynı hattan birçok tüketicinin beslendiği tesislerde, özellikle büyük motorların kalkış anında gerilim geçici olarak çöker.
  • Gevşek veya oksitlenmiş bağlantılar: Klemens, kontaktör ucu veya ek yerlerindeki gevşek bağlantılar yerel bir direnç oluşturur; bu noktada gerilim düşer, ısınma ve kıvılcım riski artar.
  • Faz dengesizliği: Üç fazdan birinin diğerlerine göre düşük olması, motorda hem akım dengesizliğine hem de ek ısınmaya yol açar.

Kalkışta ve normal işletmede etkisi

Düşük gerilimin en çok hissedildiği an kalkış anıdır. Moment gerilimin karesiyle orantılı olduğundan, gerilim düşükken motorun kalkış momenti de azalır. Ağır yükü (örneğin dolu bir konveyör, yüklü bir kompresör) olan motor yavaş kalkar, hatta bazı durumlarda tam devrine ulaşamaz. Bu sırada çekilen yüksek akım sargıları hızla ısıtır.

Uzun kalkış süresi ve sürekli yüksek akım, yalıtımın zamanla yıpranmasına ve beklenenden erken arızalara neden olur. Tek seferlik küçük bir gerilim dalgalanması genelde zararsızdır; asıl risk, gerilimin kalıcı olarak düşük kaldığı tesislerdir.

Tolerans, önlem ve güvenli kontrol

Standart trifaze asenkron motorlar belirli bir gerilim toleransıyla çalışacak şekilde tasarlanır; genel kabul gören aralık nominal değerin yaklaşık ±%10'udur. 400 V bir motor için bu, kabaca 360–440 V arasıdır. Bu bandın dışına taşan kalıcı bir düşüklük varsa, önce sebebi giderilmelidir. Alınabilecek pratik önlemler:

  • Besleme kablosunun kesitini mesafeye ve akıma göre yeniden değerlendirin; gerekiyorsa kesiti büyütün. Uygun kesidi belirlemek için motor kablo kesiti hesaplama aracı yol gösterir.
  • Klemens ve kontaktör bağlantılarını kontrol edip gevşek olanları, enerji kesildikten sonra, sıkın.
  • Üç fazın gerilimini ayrı ayrı ölçüp dengesizlik olup olmadığına bakın.
  • Yeni bir kurulumda gücü ve akımı baştan doğru seçmek için elektrik motoru hesaplama aracından yararlanın.

Her türlü ölçüm ve bağlantı öncesinde enerjiyi kesin, enerjisizliği doğrulayın ve işlemi yalnızca yetkili elektrik personeli yapsın. Termik koruma akımı gibi ayar değerlerini kafadan değil, daima motor etiketindeki nominal akıma ve cihaz dokümanına göre belirleyin.

Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını gönderin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim.WhatsApp'tan gönder

Hattınızdaki gerilim düşüklüğünü giderdikten sonra, uygulamanıza en uygun güç ve devirdeki motoru mağaza üzerinden seçebilirsiniz.

Doğru güç ve devirdeki trifaze asenkron motor modellerini ve güncel fiyatları mağazada inceleyinFİYATLARI GÖR

Sık sorulan sorular

Düşük gerilim motoru yakar mı?

Doğrudan ve anında yakmaz; ancak gerilim kalıcı olarak düşükken motor fazla akım çekip aşırı ısınır. Koruma düzgün ayarlı değilse bu ısınma zamanla yalıtımı bozar ve sargı arızasına yol açabilir.

Gerilim ne kadar düşerse sorun olur?

Kısa süreli küçük dalgalanmalar normaldir. Nominal değerin yaklaşık ±%10 bandı dışına çıkan, özellikle tam yük altında kalıcı düşüklükler sorunludur; bu durumda hattın gözden geçirilmesi gerekir.

Motor düşük gerilimde neden daha çok akım çeker?

Aynı mekanik gücü vermesi gerektiği için. Güç kabaca gerilim ile akımın çarpımına bağlı olduğundan, gerilim azalınca aynı gücü karşılamak üzere akım yükselir.

Kalkışta gerilim neden düşüyor?

Asenkron motor kalkış anında nominalin birkaç katı akım çeker. Zayıf ya da uzun hatlarda bu yüksek akım, hat üzerinde geçici bir gerilim düşümü oluşturur; motor devrine ulaştıkça gerilim normale döner.

Bu Konuyla İlgili Elektrik Motorları — Modeller ve Güncel Fiyatlar

Uygunluk yalnız güce göre belirlenmez: makinenizin devir, gerilim, montaj tipi, mil ve bağlantı ölçülerini ürün sayfasındaki verilerle karşılaştırın; emin değilseniz mevcut motorun etiketini bize gönderin.

TÜM MODELLER VE DETAYLAR İÇİN ONLINE MAĞAZA →