Çekiçli Değirmen Motoru Seçimi: Devir, Rotor Ataleti ve Kalkış Şartları

Çekiçli değirmen motoru, ağır çekiç rotorunu doğrudan akuple ya da kayışla döndüren 2 kutuplu (3000 d/d sınıfı) trifaze motordur ve seçimde belirleyici olan yalnız kW değil, rotor ataletinin (J) motora yüklediği kalkış süresidir. Örnek: 30 kW DRG-200L1-2 2960 d/d nominal devirde 96,8 Nm verir; J = 3,4 kg·m² varsayılan bir rotoru direkt yol vermede yaklaşık 5,9 saniyede, yıldız kademesinde ise yaklaşık 19 saniyede devre çıkarır. Kalkış süresi termiğin, zaman rölesinin ve motorun ısınmasının ayarını belirler.

Makine gücü (kaç kW, kaç ton/saat) ve çekiç uç hızı konusu Yem Kırma ve Yem Karma Makinesi Motoru: Kaç kW, Kaç Devir Olmalı? yazımızda anlatıldı; bu yazı onları tekrar etmiyor. Burada kalkışın fiziği var: ataletin tahmini, hızlanma süresi, her kalkışta rotorda açığa çıkan ısı, yıldız-üçgen geçiş anı ve doğrudan akuplede mil uyumu. Uygun modelleri online mağazamızdaki 120 model arasında görebilirsiniz. Pano, yol verici ve termik ayarları yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

Rotor ataleti J: değirmenin motordan istediği asıl şey

Çekiçli değirmenin rotoru disk paketi, pimler ve çekiçlerden oluşur; boşta döndürmek için az moment ister, ama devre çıkarmak için büyük enerji ister. Bu direnç eylemsizlik momentidir (J, kg·m²). İmalatçı veriyorsa onu kullanın; vermiyorsa kaba tahmin şöyle yapılır (değerler örnektir):

• Çekiçler: toplam 24 kg, dönme yarıçapı 0,24 m → m·r² = 24 × 0,24² ≈ 1,38 kg·m²
• Disk paketi: 85 kg, yarıçap 0,22 m, dolu disk kabulü → ½·M·R² = 0,5 × 85 × 0,22² ≈ 2,06 kg·m²
• Toplam: ≈ 3,4 kg·m² (motor rotoru ve kaplin bu örnekte ihmal edildi; eklenirse süre biraz uzar)

Kayışlı tahrikte rotor ataleti motor miline oranın karesiyle indirgenir: J_motor = J_rotor / i². Rotor motordan yavaş dönüyorsa motorun gördüğü atalet küçülür. Atalet kavramının genel anlatımı için Motor Seçiminde Atalet (J) ve Hızlanma Süresi yazısına bakabilirsiniz.

Kalkış süresi: t = J·ω / T_ort örnek hesabı

Hızlanma süresi, ataleti devre çıkaran net momentle bulunur. Motor DRG-200L1-2, doğrudan akuple, rotor boş (besleme kapalı) kalkıyor:

• Açısal hız: ω = 2π × 2960 / 60 ≈ 310,0 rad/s
• Kalkış momenti: Ts/Tn = 2,0 → 2,0 × 96,8 ≈ 193,6 Nm; devrilme momenti Tmax/Tn = 2,3 → ≈ 222,6 Nm
• Ortalama motor momenti için temkinli kabul: kalkış momenti, 193,6 Nm (gerçek eğri arada Tmax'a çıkar, süre biraz kısalır)
• Boşta rotorun hava/sürtünme direnci kabulü: Tn'nin 0,15 katı ≈ 14,5 Nm
• Net hızlandırıcı moment: 193,6 − 14,5 ≈ 179,1 Nm
• Süre: t = 3,4 × 310,0 / 179,1 ≈ 5,9 s

Sağlama: 9550 × 30 / 2960 ≈ 96,8 Nm, katalogdaki nominal momentle aynıdır. Kalkış süresi ataletle doğru orantılıdır: rotor iki kat ağırsa süre de yaklaşık iki katına çıkar. Değirmen dolu kalkarsa yük momenti büyür, net moment küçülür ve süre uzar; çekiçli değirmen her zaman boş kalkmalı, besleme ancak motor devre çıktıktan sonra açılmalıdır.

Direkt yol vermede ısınma: her kalkışta J·ω²/2

Saf ataletli bir yükü sıfırdan devre çıkarırken, rotorda ısı olarak açığa çıkan enerji yaklaşık olarak yüke verilen kinetik enerjiye eşittir. Örnekte:

• E = ½ · J · ω² = 0,5 × 3,4 × 310,0² ≈ 163 kJ
• Kalkış akımı: Is/In = 7,6 → 7,6 × 52,1 A ≈ 396 A, yaklaşık 5,9 s boyunca

Bu 163 kJ birkaç saniyede rotor çubuklarına yüklenir; ardı ardına yapılan kalkışlarda motor soğumaya vakit bulamaz. Pratik sonuçları:

• Termik röle kalkış süresini taşıyacak sınıfta seçilmeli; kalkışta atıyorsa ayarı plaka akımının üstüne çıkarmak çözüm değildir, kalkış süresi ölçülmelidir.
• Elek tıkanıp değirmen durduğunda hemen tekrar tekrar çalıştırmayın; önce hazneyi boşaltın, rotorun serbest döndüğünü elle kontrol edin.
• Saatte izin verilen kalkış sayısını ataleti bildirerek bize ya da makine imalatçısına sorun.

Aynı rotoru 4 kutuplu DRG-200L-4 (1475 d/d) ile döndürmek kalkış enerjisini dörtte bire (≈ 41 kJ) indirir; ama uç hızı yarıya iner ve öğütme değişir. Bu yüzden kutup sayısı makinenin tasarımıdır, kalkışı kolaylaştırmak için değiştirilmez.

Yıldız-üçgen geçiş anı: zaman rölesi neden 8 saniyede yetmez

DRG-200L1-2 400/690 V sargılıdır, 400 V şebekede üçgen çalışır ve yıldız-üçgen yol vermeye uygundur. Yıldızda akım ve moment üçte bire iner:

Yıldızda net moment 64,5 − 14,5 ≈ 50,0 Nm kalır; rotoru nominal devrin %90'ına çıkarmak için t ≈ 3,4 × 0,9 × 310,0 / 50,0 ≈ 19 s gerekir. Zaman rölesi alışkanlıkla 8 saniyeye ayarlanmışsa geçiş anında açısal hız 50,0 × 8 / 3,4 ≈ 117,7 rad/s, yani nominal devrin ancak %38'i civarındadır. Bu hızda üçgene geçmek, kalkış akımının neredeyse tamamını ikinci kez çekmek demektir: yıldız-üçgen yapılmış ama fayda görülmemiştir.

• Zaman rölesini, motor yıldızda devir artışını bitirdiğinde (akım düşüp sabitlendiğinde) geçecek şekilde ayarlayın; süreyi ilk çalıştırmada pens ampermetreyle ölçün.
• Yıldızda rotor yeterince hızlanmıyorsa yük momenti yüksek demektir: besleme kapağı, tıkanmış elek ya da sıkışmış çekiç kontrol edilir.
• Yöntemleri karşılaştırmak için motor yol verme ve yıldız-üçgen sayfasına, termik ayarı için termik, sigorta ve kontaktör seçimi aracına bakın.

2 kutup doğrudan akuple: mil, kaplin ve rulman

Doğrudan akuple değirmende motor mili rotor miliyle kaplinle birleşir; motor ve rotor aynı devirde döner. 2 kutuplu motorlarda bazı gövdelerde mil, aynı gövdenin 4 kutuplu sürümünden incedir. DRG katalog verisi:

Sonuç: değişimde gövde adı aynı olsa da mil ölçüsünü kutup sayısıyla birlikte kontrol edin; 225M gövdede 2 kutup 55 × 110 mm, 4 kutup 60 × 140 mm mildir ve kaplin göbeği birbirine uymaz.

• Kaplin hizası: radyal ve açısal kaçıklık komparatörle ölçülmeli; yüksek devirde küçük kaçıklık rulmanı hızla yorar.
• Balans: çekiç değişiminde çekiçler karşılıklı ağırlık gruplarıyla takılmalı; dengesiz rotor titreşimi motor rulmanına geçer.
• Çift yönlü çalıştırma: bazı değirmenlerde çekiçlerin diğer yüzünü kullanmak için dönüş yönü değiştirilir. Yön, iki faz yer değiştirilerek değiştirilir; motor tamamen durmadan ters yön verilmez.
• Durma: ağır rotor uzun süre serbest döner; kapak, rotor tamamen durmadan açılmamalıdır.

Çekiçli değirmen için uygun DRG modelleri

Aşağıdaki modeller 2 kutuplu, pik döküm gövdelidir; akım değerleri 400 V içindir. Makinenizin plakasındaki güce eşit ya da bir üstündeki modeli seçin; çekiçli değirmenlerde güç tesis kapasitesine göre geniş bir aralıkta görülür, kesin değer makinenin plakasıdır.

Örnek hesaptaki 30 kW modelin teknik özellikleri:

• Güç: 30 kW (40 HP)
• Nominal devir: 2960 d/d
• Gövde: IEC 200L, pik döküm
• Akım 400 V / 380 V: 52,1 A / 54,9 A
• cos φ: 0,89
• Nominal moment: 96,8 Nm
• Ts/Tn · Tmax/Tn: 2 · 2,3
• Is/In: 7,6
• Mil D×E: 55 × 110 mm
• Gerilim: 400/690 V (Δ/Y)
• Rulman: 6312-C3

Bu güçteki motorlar

• DRG-160M2-2 – 15 kW – 2945 d/d – 160M pik döküm
• DRG-160L-2 – 18,5 kW – 2940 d/d – 160L pik döküm
• DRG-180M-2 – 22 kW – 2955 d/d – 180M pik döküm
• DRG-200L1-2 – 30 kW – 2960 d/d – 200L pik döküm
• DRG-200L2-2 – 37 kW – 2960 d/d – 200L pik döküm
• DRG-225M-2 – 45 kW – 2965 d/d – 225M pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Sıkça Sorulan Sorular

Çekiçli değirmen motoru kaç devir olmalı?

Doğrudan akuple çekiçli değirmenlerde 2 kutuplu, 3000 d/d sınıfı motor kullanılır; DRG kataloğunda 15–45 kW arasında nominal devir 2940–2965 d/d'dir. Kutup sayısı makinenin tasarımıdır, değişimde korunmalıdır.

30 kW motor kalkışta kaç amper çeker?

DRG-200L1-2 için Is/In = 7,6 ve 400 V nominal akım 52,1 A'dir; direkt yol vermede kalkış akımı yaklaşık 396 A, yıldız kademesinde yaklaşık 132 A olur.

Çekiçli değirmen yıldız-üçgende neden termik attırıyor?

Genellikle zaman rölesi kısa ayarlıdır: rotor yıldızda devre çıkmadan üçgene geçilir ve kalkış akımı ikinci kez çekilir. Ya da değirmen dolu kalkıyordur. Geçişi akım düştükten sonra yapın ve beslemeyi kalkıştan sonra açın.

Rotor ataleti bilinmiyorsa kalkış süresi nasıl bulunur?

En güvenilir yol ölçmektir: ilk çalıştırmada pens ampermetreyle akımın nominal değere inme süresini kronometreyle ölçün. Tahmin için çekiç kütlesi × yarıçap² ile disk paketi için ½·M·R² toplanır, t = J·ω/T formülüyle süre bulunur.

Makinenizin plakasındaki güç, devir, mil ölçüsü ve montaj bilgisini bize iletin, uygun DRG modelini birlikte belirleyelim: telefon +90 (542) 666 11 11, e-posta [email protected], iletişim sayfası. Tüm modeller ve sipariş için Elektrik Motoru Online Satın Al.