Salyangoz Fan Motoru Fiyatları ve Seçimi: Radyal Fan İçin Kaç kW, Kaç Devir Motor Gerekir?

Salyangoz (radyal) fan için motor gücü, fanın debisi ve basıncından P = Q × Δp / η_fan formülüyle bulunur ve üzerine fan tipine göre bir emniyet payı eklenir; devir ise fan çarkının tasarlandığı hıza göre seçilir: doğrudan akuple küçük ve orta fanlarda çoğunlukla 2 kutuplu (≈3000 d/d), büyük çaplı ve kasnaklı fanlarda 4 kutuplu (≈1500 d/d) motor kullanılır. Örneğin 5400 m³/h debi ve 2200 Pa basınç isteyen bir toz emiş fanı yaklaşık 4,71 kW mil gücü çeker; payla birlikte 5,5 kW, 2930 d/d nominal devirli DRG-132S1-2 yeterli olur.

Bu sonuç sabit değildir: aynı fan çarkı daha hızlı döndürülürse debi devirle doğru orantılı, basınç devrin karesiyle, çekilen güç ise devrin küpüyle artar. Bu yüzden kasnak oranındaki küçük bir değişiklik bile motoru aşırı yüke sokabilir; tersine, hava kanalı daraltılmış ya da damper kısılmış bir fan etiket gücünün altında çalışır. Motoru seçerken fan üreticisinin verdiği çalışma noktasını (debi, statik basınç, fan devri ve fan verimi) elinizde bulundurun.

Aşağıda üç farklı salyangoz fanı için hesabı adım adım çözdük, devir ve montaj kararını açıkladık. Hesap sonucunuza uyan modelleri ve güncel fiyatları Elektrik Motoru Online Satın Al sayfamızdaki 120 trifaze model arasında bulabilirsiniz.

Salyangoz fan motor açısından nasıl bir yüktür?

Salyangoz fan, adını spiral biçimli gövdesinden alır. Hava, çarkın eksenindeki emiş ağzından girer, kanatlar arasında merkezkaç etkisiyle hızlanır ve salyangoz kesitli gövdede basınca dönüşerek çevresel ağızdan çıkar. Kanatları öne eğik çarklar düşük basınçta yüksek debi verir ve davlumbaz, klima santrali gibi uygulamalarda görülür; geriye eğik ve radyal kanatlı çarklar daha yüksek basınç üretir, toz ve talaş emiş hatlarında, kazan ve kurutma fırınlarında kullanılır.

Motor açısından önemli olan üç özellik vardır:

• Yük momenti devrin karesiyle artar. Kalkışta fan neredeyse hiç moment istemez, nominal devre yaklaşırken moment hızla yükselir. Bu yüzden asenkron motorun kalkış momenti fan için genellikle sorun olmaz; asıl konu ağır çarkın ataletidir.
• Debi azaldıkça güç düşer. Salyangoz fanda çıkış damperi kısıldığında çekilen güç azalır; en az güç, damper kapalıyken çekilir. Kalkış stratejisi bu özelliğe dayanır.
• Çalışma noktası sisteme bağlıdır. Kanal uzunluğu, filtre doluluğu ve damper konumu fanın gerçek debisini belirler; motor gücü bu noktaya göre hesaplanır.

Radyal fan motor gücü nasıl hesaplanır?

Fanın havaya verdiği güç debi ile toplam basınç farkının çarpımıdır. Motor milinden çekilen güç ise bunun fan verimine bölünmüş halidir:

P (kW) = Q (m³/s) × Δp (Pa) / (η_fan × 1000)

• Q: debi. Fan kataloglarında çoğunlukla m³/h verilir; 3600'e bölerek m³/s'ye çevirin.
• Δp: fanın çalışma noktasındaki toplam basınç artışı (Pa). Kanal, filtre, siklon ve davlumbaz kayıplarının toplamıdır.
• η_fan: fan verimi. Bu değer çark tipine ve çalışma noktasına göre değişir; tahmin etmeyin, fan üreticisinin eğrisinden alın.

Bulunan güç mil gücüdür. Üzerine bir emniyet payı eklenir: filtre kirlendikçe ya da kanal değiştikçe çalışma noktası kayabilir, kayış kayıpları ve hava yoğunluğundaki değişim de pay ister. Payı gereğinden büyük tutmak da doğru değildir; düşük yükte çalışan asenkron motorun güç katsayısı (cos φ) düşer ve kompanzasyon ihtiyacı artar. Hesabı kendiniz denemek için pompa ve fan motor gücü hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Üç çözümlü örnek: davlumbazdan kazan fanına

Örnek 1 – Küçük mutfak davlumbazı fanı

Debi 2160 m³/h = 0,6 m³/s, basınç 500 Pa, fan üreticisinin verdiği fan verimi 0,60. Mil gücü = 0,6 × 500 / (0,60 × 1000) = 0,50 kW. Küçük fanlarda payı biraz geniş tutup 1,25 ile çarpınca 0,63 kW bulunur. Bir üst standart güç 0,75 kW'tır: çark motor miline doğrudan takılan bu fan için 2880 d/d nominal devirli, 80 gövdeli DRG-801-2 uygundur. 400 V'ta etiket akımı 1,64 A'dir.

Örnek 2 – Orta boy toz emiş (atölye talaş) fanı

Debi 5400 m³/h = 1,5 m³/s, basınç 2200 Pa, fan verimi 0,70. Mil gücü = 1,5 × 2200 / (0,70 × 1000) = 4,71 kW; 1,15 payla 5,42 kW. Seçim 5,5 kW, 2 kutuplu DRG-132S1-2: nominal devir 2930 d/d, 400 V akımı 10,1 A, cos φ 0,88. Hesap sonucu standart güce çok yakın çıktığında fan üreticisine çalışma noktasını tekrar teyit ettirin; filtre torbası dolduğunda basınç artabilir.

Örnek 3 – Büyük kazan (yakma havası) fanı

Debi 21600 m³/h = 6,0 m³/s, basınç 3200 Pa, fan verimi 0,78. Mil gücü = 6,0 × 3200 / (0,78 × 1000) = 24,6 kW; 1,15 payla 28,3 kW. Bu büyüklükte ve ağır çarklı fanda 4 kutuplu 30 kW DRG-200L-4 (200L pik döküm gövde, 1475 d/d, 400 V'ta 53,8 A) seçilir. 4 kutup, büyük çaplı çarkın çevresel hızını makul sınırda tutar ve kayış gerekmeden doğrudan akuple çalışmaya olanak verir.

Aşağıdaki tablo bu örneklerde ve benzer salyangoz fan uygulamalarında öne çıkan modelleri katalog değerleriyle özetler:

Fan yasaları: 2 kutup mu, 4 kutup mu, kasnak mı?

Aynı fan çarkı için devir (n) değiştiğinde üç büyüklük farklı oranda değişir: Q ∝ n, Δp ∝ n², P ∝ n³. Bu ilişki iki kararı doğrudan etkiler.

Kutup sayısı. Fan çarkı hangi devre göre tasarlandıysa motor o devirde olmalıdır. 2 kutuplu motorla döndürülmek üzere tasarlanmış küçük bir çark 4 kutuplu motorla döndürülürse debi yarıya, basınç dörtte bire iner; tersi ise çark ve motor için tehlikelidir, çünkü güç ihtiyacı sekiz katına çıkar. Büyük çaplı çarklar mekanik sınır ve gürültü nedeniyle düşük devirde, yani 4 (gerekirse 6) kutupla döndürülür.

Kasnaklı mı doğrudan akuple mi? Doğrudan akuple bağlantıda fan devri motorun nominal devrine eşittir, kayış bakımı ve kayıp yoktur. Kasnaklı bağlantı ise fan devrini 3000 ve 1500 d/d dışındaki bir değere ayarlamayı mümkün kılar; kayış gerdirme ve yatak yükü buna eşlik eder. Kasnak oranı hesabı için kasnak-kayış hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Örnek: 4 kW, 4 kutuplu DRG-112M-4 ile kasnaktan 1450 d/d dönen bir fan, ölçümde 3,6 kW mil gücü çekiyor. Daha fazla emiş için kasnakla fan devri 1600 d/d'ye çıkarılırsa oran 1,103 olur: debi 1,10 katına, basınç 1,22 katına, güç 1,34 katına çıkar. Yeni güç 3,6 × 1,34 ≈ 4,84 kW'tır ve 4 kW motoru aşar. Bu değişiklik ancak motor 5,5 kW DRG-132S-4 ile değiştirilerek yapılmalıdır.

Montaj: B3 ayaklı, B5 flanşlı ve mil ölçüsü

Salyangoz fanlarda iki montaj biçimi yaygındır. B3 (ayaklı) motor, kaide üzerine yatay oturtulur; kasnaklı fanlarda ve ağır çarkların ayrı yataklı olduğu düzenlerde tercih edilir. B5 (büyük flanşlı) motor, fan gövdesindeki flanşa cıvatalanır ve çark doğrudan motor miline takılır; kompakt davlumbaz ve emiş fanlarında sık görülür. Hem ayak hem flanş gereken uygulamalar için B35 biçimi vardır.

Çarkın göbek deliği motor milinin çapına, fan gövdesindeki flanş ise motor flanşının ölçülerine uymalıdır. Örneklerdeki motorların katalog ölçüleri:

Tozlu emiş hatlarında, açık havadaki çatı fanlarında ve kazan dairelerinde motor koruma derecesi olarak toz ve su sıçramasına karşı IP55 genel olarak aranan seviyedir. Klemens kutusunun konumunu ve kablo girişini (ör. DRG-132S1-2 için 2 × M32×1,5) fan gövdesindeki yerleşime göre kontrol edin.

Kalkış: damper kapalı, akım kontrol altında

Salyangoz fanda en az güç debi sıfırken çekildiği için kalkış, çıkış veya emiş damperi kapalıyken yapılır; motor nominal devre ulaştıktan sonra damper açılır. Damper açık kalkış yapılırsa motor, ağır çarkı hızlandırırken aynı anda tam hava yükünü de taşımak zorunda kalır, kalkış süresi uzar ve termik koruma devreye girebilir.

Kalkış akımı katalogdaki Is/In oranından okunur. DRG-200L-4 için 400 V nominal akım 53,8 A, Is/In 7,3'tür; doğrudan yol vermede kalkış akımı yaklaşık 393 A olur. Bu motorun gerilimi 400/690 V (Δ/Y) olduğu için 400 V şebekede üçgen çalışır ve yıldız-üçgen yol vermeye uygundur; yıldız konumunda kalkış akımı yaklaşık üçte bire, ≈131 A'e iner. Buna karşılık 230/400 V (Δ/Y) etiketli küçük motorlar (ör. DRG-801-2) 400 V'ta yıldız bağlanır, yıldız-üçgen uygulanamaz. Ayrıntı için yıldız-üçgen yol verme sayfamıza bakın.

Sipariş öncesi salyangoz fan motoru kontrol listesi

• Fan üreticisinden çalışma noktası: debi (m³/h), toplam basınç (Pa), fan devri ve fan verimi.
• P = Q × Δp / η_fan hesabı yapıldı mı, emniyet payı eklendi mi?
• Fan devri motor kutup sayısıyla uyumlu mu (doğrudan akuple) ya da kasnak oranı hesaplandı mı?
• Montaj biçimi: B3 ayaklı, B5 flanşlı veya B35; flanş ölçüsü fan gövdesine uyuyor mu?
• Mil çapı ve boyu çark göbeğine uyuyor mu, kama ölçüsü kontrol edildi mi?
• Şebeke gerilimi ve bağlantı: 230/400 V motor 400 V'ta yıldız, 400/690 V motor üçgen.
• Yol verme yöntemi: doğrudan, yıldız-üçgen veya sürücü; damper kapalı kalkış mümkün mü?
• Ortam: toz, nem, sıcak hava, açık hava; koruma derecesi ve klemens kutusu yönü.

Salyangoz fan motoru fiyatını neler belirler?

Bir fan motorunun fiyatını belirleyen teknik etkenler güç (kW), kutup sayısı, gövde malzemesi (alüminyum ya da pik döküm), IEC gövde büyüklüğü ve montaj biçimidir (B3, B5, B35). Bu yüzden önce yukarıdaki hesapla gücü ve devri netleştirin, ardından modeli seçin. Hesabınıza uyan modeller:

• DRG-801-2 – 0,75 kW – 2880 d/d – 80 alüminyum
• DRG-90S-2 – 1,5 kW – 2895 d/d – 90S alüminyum
• DRG-132S1-2 – 5,5 kW – 2930 d/d – 132S alüminyum
• DRG-132S-4 – 5,5 kW – 1460 d/d – 132S alüminyum
• DRG-160M-4 – 11 kW – 1465 d/d – 160M pik döküm
• DRG-180L-4 – 22 kW – 1470 d/d – 180L pik döküm
• DRG-200L-4 – 30 kW – 1475 d/d – 200L pik döküm

Bu motorların güncel fiyatlarını görmek ve hemen sipariş vermek için tıklayınFİYATLARI GÖR →

Farklı güç ve devirlerin tamamı için online mağazamızdaki 120 modeli inceleyebilirsiniz. Genel aspiratör ve sanayi fanı motor seçimi için veri merkezi soğutmasında pompa ve fan motoru seçimi yazımız da fikir verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Salyangoz fan motoru kaç devir olmalı?

Fan çarkının tasarlandığı devirde olmalıdır. Doğrudan akuple küçük ve orta fanlarda 2 kutuplu motorlar (ör. DRG-801-2: 2880 d/d), büyük çaplı veya ağır çarklı fanlarda 4 kutuplu motorlar (ör. DRG-200L-4: 1475 d/d) kullanılır. Ara devirler kasnakla ya da sürücüyle elde edilir.

Radyal fan için kaç kW motor gerekir?

Gücü fanın debisi ve basıncı belirler: P = Q × Δp / η_fan. Örneğin 5400 m³/h ve 2200 Pa'lık bir emiş fanı yaklaşık 4,71 kW mil gücü ister ve payla 5,5 kW motorla çalışır. Debi ve basınç bilinmeden yalnız fan çapına bakarak güç seçmek hatalı sonuç verir.

Fan devrini artırırsam motor yeter mi?

Güç devrin küpüyle arttığı için çoğu zaman yetmez. Devri yaklaşık onda bir artırmak gücü 1,34 katına çıkarır. Kasnak değiştirmeden önce yeni gücü hesaplayın; motor etiket gücünü aşıyorsa bir üst güç seçin.

Salyangoz fan neden kalkışta termik attırır?

En sık neden damper açıkken kalkıştır: motor hem ağır çarkı hızlandırır hem tam hava yükünü taşır ve kalkış süresi uzar. Damperi kapalı kalkış yapın, termik ayarını etiket akımına göre kontrol edin; büyük güçte yıldız-üçgen veya sürücüyle yol verin.

Fan verilerinizle uygun motoru birlikte belirlemek için bize +90 (542) 666 11 11 numaralı telefondan ya da [email protected] adresinden ulaşabilir, iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.